Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/691 K.2024/494

Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/691 Esas

KARAR NO : 2024/494

BAŞKAN : ... ÜYE :... ÜYE : ... KATİP : ...

DAVACI :.... VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/04/2014

KARAR TARİHİ : 02/07/2024

YAZIM TARİHİ : 23/07/2024

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında carî hesap ilişkisi bulunduğunu ve davalının borcunu ödenmediğini; .... E. sayılı takip dosyasından takibe geçildiğini ve takibe itiraz edildiğini; bu sebeple, takibe yapılan itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yanıt dilekçesinde kısaca; yetki, derdestlik, husumet, hakdüşürücü süre ve zamanaşımı def’ini ileri sürerek, Sincan Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu; yıllara sarî ticarî ilişki bulunduğunu ve bu ilişkinin en başından beri iki firma arasında iskonto ve ciro prim uygulaması olduğunu; davacının belirttiği gibi ticarî ilişkinin 18/12/2013 tarihine kadar devam ettiğini; davanın usulden veya esastan reddine karar verilmesini, savunmuştur.

GEREKÇE

Dava, ticari ilişkiden doğduğu iddia edilen alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itiraz edilen alacaklının alacağının varlığını genel hükümlere dayanarak ispat suretiyle itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflarca delil olarak dayanılan belgeler dosyaya sunulmuş, yazılan müzekkerelerle temin edilmiş, ... sayılı icra dosyası temin edilmiştir.

Mahkememizce bozma öncesi yapılan yargılamada,

Davacının, carî hesap ekstrelerine ve ihtarnameye dayalı olarak ilâmsız icra takibine geçtiği; ... E. sayılı takip dosyasından; davalı hakkında; 1.468.542,14 TL asıl alacak ve 9.455,00 TL faiz olmak üzere toplam 1.477.997,14 TL alacağın tahsili talebiyle 04/02/2014 tarihli icra takibi yapıldığı; davalının 11/02/2014 tarihinde yetkiye ve borca itiraz ettiği ve takibin durduğu, 11/04/2014 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu, görülmüştür.

Taraflar arasında mal alışverişi şeklinde ticarî ilişkinin bulunduğu belirlenmiş, İİK m.50/(1) atfıyla, BK m.89 uyarınca para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenmesi gerektiği anlaşılmakla, yetki itirazı reddedilmiştir. Davalının, koşulları bulunmayan derdestlik itirazı, reddedilmiştir. Husumet, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itiraz ve def'ilerinin dosya kapsamına göre yasal dayanaklarının bulunmadığı, taraflar arasındaki ticarî ilişki nedeniyle genel zamanaşımı süresince talep olunabileceği, icra takibine itiraz neticesinde davanın süresinde açıldığı belirlenmekle, vaki itiraz ve def'ilerin reddine karar verilmiştir.

İhtilâf, taraflar arasındaki ticarî kapsamında davacının talep edebileceği alacak bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı ile tazminat konusundan ibarettir.

.... Noterliği'nin 07/01/2014 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 1.533.035,08 TL borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği; ihtarnamenin 09/01/2014 tarihinde tebliğ edildiğinden, 3 günlük sürenin dolumu olan 13/01/2014 tarihinde temerrüd oluşmuştur.

Deliller toplanmış; tüm belgeler getirtilmiş; defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılarak bilirkişilerden görüş alınmıştır.

Bilirkişiler Sn. Doç. Dr. ... ile Sn. Doç. Dr. ...'nun 04/04/2016 tarihli raporlarında; davacıya ait ticarî defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 1.468.497,73 TL alacağı yer almasına rağmen davalıya ait ticarî defter kayıtlarına göre ise davalının davacıya 107.329,59 TL borcunun bulunduğunun tespit edildiğini.

2011, 2012, 2013 yılının ilk dönemi (01/01/2013 - 05/09/2013) itibariyle, taraf ticarî defter kayıtlarının birbirleri ile örtüşmekte olmasına rağmen 06/09/2013 - 31/12/2013 tarihleri arasındaki dönemde ise taraf ticarî defter kayıtlarının tamamen farklılaşmakta olup, davacı kayıtlarına göre söz konusu dönemde %10,45 olan iskonto oranının davalı kayıtlarına göre oldukça farklı bir biçimde %61,65 olarak gerçekleştiğinin görüldüğünü; taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığın, 06/09/2013 - 31/12/2013 arasındaki dönemde ortaya çıktığı tespit edildiğinden,

bu dönemde uygulanan iskonto oranlarının geçmiş dönemler ile karşılaştırılarak taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü noktasında bir sonuca gidilmesi gerektiğini.

06/09/2013 tarihine kadar uygulanan ortalama iskonto oranının ortalama %10,50 - %11 aralığında olduğunu, 06/09/2013 - 31/12/2013 tarihleri arasındaki dönemde ise davacı kayıtlarına göre %10,45 olarak uygulanan iskonto oranı davalı kayıtlarında %61,65 olarak uygulandığını; davacıya ait ticarî defter kayıtlarına göre davalı tarafından fiyat farkı (iskonto faturası) olarak davacı adına tanzim edilen fatura toplamı 286.66,59 TL iken, davalı kayıtlarında fiyat farkı faturasının 1.756.851,80 TL olduğunu;

her iki firma kayıtları arasında 1.756.851,80 - 286.666,59 = 1.470.185,21 TL tutarında bir fark bulunduğunu ve bu tutarın, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu olan tutara denk geldiğini; taraflar arasındaki ticarî ilişkinin başladığı 2011 yılından 05/09/2013 tarihine kadar taraflar arasında hiçbir uyuşmazlık söz konusu olmayıp ticarî defter kayıtlarının küsuratlar hariç tamamen örtüştüğünü.

2011 yılından 05/09/2013 tarihine kadar taraflarca uygulanan iskonto oranının ortalama %10,50 - %11 arasında uygulandığını; bu çerçevede davalı tarafından fazladan tanzim edilen 1.470.185,21 TL tutarındaki iskonto faturasının herhangi bir dayanağının bulunmadığı anlaşıldığından, davacının davalıdan 04/02/2014 takip tarihi itibariyle delil gücüne ait ticarî defter kayıtlarına göre 1.468.497,73 TL alacaklı olduğunu, belirtmişlerdir.

İtirazlar nedeniyle alınan 23/12/2016 tarihli ek raporda aynı görüşü tekrarlamışlardır.

Yanlar arasındaki asıl ihtilâf, 06/09/2013 - 31/12/2013 arasındaki dönemde ortaya çıkmıştır. Bu dönemde uygulanan iskonto oranlarında bariz farklılık bulunmaktadır. Davacı, kendi elemanlarının davalı ile işbirliği içinde hayali iskonta faturaları düzenlediğini ileri sürmüştür. Mahkememizce, bilirkişilerden; "05/09/2013 tarihinden önce ... ve ...'ın iskonto faturalarını alıp almadığı ve adı geçenlerin görevde bulundukları ve ayrıldıkları dönemdeki kayıtlar ayrı ayrı değerlendirilerek kabul ettikleri tüm iskonto faturaları da ayrı ayrı irdelenerek taraf beyan ve itirazlarını da karşılar mahiyette ek rapor alınması"na ilişkin ara kararı kurulmuş ve ek rapor alınmıştır.

Öncelikle ...'in, 07/12/2009 tarihinde davacı şirkette işe başladığı ve 18/12/2013 tarihinde çıkış yaptığı, ... kayıtlarından belirlenmiştir. ...'ın ise davacı yanında ... kaydına rastlanmamıştır. Bilirkişilerin 10/07/2018 tarihli ek-2. raporlarındaki tespitlerinden, uyuşmazlık döneminin başlangıcı olan 06/09/2013 tarihinden önce ... tarafından imzalanarak teslim alınan 23 adet faturanın hem davacı ve hem de davalı defterlerinde kaydedildiği saptanmıştır.

06/09/2013 tarihinden sonra ise ... tarafından imzalanarak teslim alınan 25 adet faturanın tamamının davalı defterinde işlendiği ancak davacı defterine yalnızca (8) adedinin kaydedildiği belirlenmiştir.

Davacı defterine kaydedilmeyen (17) adet faturanın toplam 1.283.463,22 TL tutarlı olduğu hesaplanmıştır. ... yönünden ise uyuşmazlık döneminin başlangıcı olan 06/09/2013 tarihinden önce (13) adet fatura teslim alındığı, birisi hariç tümünün hem davacı ve hem de davalı defterinde kayıtlı olduğu bilirkişilerce görülmüştür. ... tarafından, 06/09/2013 tarihinden sonra ise teslim alınan tüm faturaların hem davacı ve hem de davalı defterinde kaydı bulunmaktadır.

Bu durumda sorun, ...'in imzaladığı iskonto faturalarında düğümlenmektedir. Adı geçenin, davacı çalışanı olduğu ve davacı adına fatura teslimi konusunda yetkili bulunduğu açıktır. ...'in davacı iradesi dışında yüksek oranlı iskonto faturası düzenlemesi ikisi arasındaki iç ilişkide çözümlenecek sorundur. Davacının, yargılama sırasında çalışan ... hakkında adlî makamlara suç yönünden şikâyetinden de söz edilmemiştir.

Bu nedenle ...'in davacıyı temsil ettiği kabul edilerek imzalanan iskonto faturalarının dikkate alınması gerekmiştir. Bilirkişi ek-2. raporundan ... tarafından imzalanarak teslim alınan (25) adet faturanın tamamının davalı defterlerine işlendiği, yalnızca (8) adedinin davacı defterinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Davacı defterinde kaydı bulunmayan (17) adet fatura toplamı olan 1.283.463,22 TL'nin toplam tutar olan 1.470.185,21 TL'den tenzili ile takip tarihi itibariyle davacı alacağının 186.721,99 TL ve işlemiş faizin ise 1.198.13 TL olduğu mütalaa edilmiş; bilirkişilerin, dosyaya, bilgi ve belgelere uyumlu olan asıl alacağa ilişkin son görüşleri Mahkeme heyetimizce benimsenmiş, işlemiş faiz yönünden yeniden ek rapor alınması gerekmeksizin heyetçe hesaplama yapılmış ve davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Dosya arasında yer alan ve yine davacı şirket tarafından açılan benzer bir uyuşmazlığa ilişkin itirazın iptali davasında, keza aynı çalışan ...'in kestiği iskonto faturalarından dolayı davacı şirketin sorumlu olduğuna ilişkin .... Mahkemesi'nin 18/12/2015 taih ve .... . sayılı kararının davacı vekilince temyizi üzerine .... Dairesi'nin 25/09/2017 tarih ve ..... sayılı onama ilâmı ile kararın kesinleştiği, görülmüştür.

Somut olayda, uyuşmazlık ticarî ilişkiden ve faturalardan kaynaklanmakta olup, alacak 'likit' olduğundan, davacının icra inkâr tazminatı talebi yerinde görülmüştür. Red edilen kısın yönünden takip haksız olmakla birlikte, kötü niyet saptanmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmelidir, gerekçesiyle 20/11/2018 tarihinde,

Davanın kısmen kabulü ile;

Davalının ... E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazının,

186.721,99 TL asıl alacak

1.181,72 TL işlemiş faiz

187.903,71 TL alacak üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden yıllık %10,50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına,

Fazlaya ilişkin istemin reddine.

Hükmolunan alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 37.580,74 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalının, koşulları bulunmayan kötü niyet tazminatı isteminin reddine,

Şeklinde verilen karara yönelik davacı vekilinin istinaf talebi,....., sayılı 22/12/2021 tarihli ilamı ile esastan reddedilmiş,

Davacı vekilinin temyiz başvurusu üzerine,.... ., sayılı 05/07/2023 tarihli ilamı ile mahkememiz kararı,

Davacı, cari hesap alacağının bulunduğunu ileri sürerek başlattığı icra takibine itirazın iptalini istemiş, davalı ise düzenleyip davacıya teslim ettiği faturalara süresinde bir itiraz ileri sürülmediğini savunmuştur. Davalının düzenlediği iskonto/fiyat farkı faturalarının davacı defterlerine kaydedilmediği sürece davacı çalışanına teslimi içeriğinin kabulü anlamına gelmez ve tek başına sonuç doğurmaz. Mahkemece bu hususlar gözetilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Gerekçesiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.

Davalı ... Otom Tem. İnş. Hayv. Taah. Tic. Ltd. Şti. hakkında.... ., sayılı 19/12/2020 tarihli ilamı ile 09/12/2020 tarihi itibariyle iflasına karar verildiği ve anılan kararın 14/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmış olmakla,

Taraf teşkili yönünden, ikinci alacaklılar toplantısının 22/02/2023 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla, davalı ... Şirket ... Memurlarına usulünce tebligat yapılarak bozma sonrasında yeniden taraf teşkili sağlanmış,

.... ., sayılı 05/07/2023 tarihli bozma ilamına 02/07/2024 tarihli duruşmada uyulmasına karar verilmiştir.

Bozma öncesi mahkememiz ilamı gerekçesinde de ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, taraflara ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek suretiyle Nitelikli Hesap Bilirkişisi ... ve Muhasebe-Finans Uzmanı ... tarafından düzenlenen 04/04/2016 tarihli rapor ve itirazları karşılar şekilde düzenlenen 23/12/2016 tarihli ek raporda da belirlendiği üzere, uyulan bozma ilamında da belirtildiği üzere, davalının düzenlediği ve davacı defterlerinde yer almayan iskonto/fiyat farkı faturaları hariç tutulduğu takdirde, davacı şirketin aralarındaki ticari ilişki kapsamında,

1.470.185,21 TL tutarında alacaklı olduğu anlaşılmakla ve mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmekle, söz konusu alacakla ilgili keşide edilen ihtarnamede ödeme için verilen süre ve tebliğ tarihi dikkate alındığında, temerrüt başlangıcı 13/01/2014 olup, İİK'nın 195. maddesi uyarınca, bu tarihten davalı şirketin iflasına karar verilen 14/04/2022 tarihine kadar 1.601.083,10 TL faiz talep edilebileceği dikkate alınarak,

asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 3.069.625,24 TL alacak için, (davalı şirketin iflası ile mevcut dava kayıt kabul davasına dönüşmüş olduğu da dikkate alınarak) davanın kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan .... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Üye ... · ¸e-imzalıdır. · Katip ... · ¸e-imzalıdır.