Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/720 K.2024/686

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/720 Esas - 2024/686 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/720 Esas

KARAR NO : 2024/686

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/11/2020

KARAR TARİHİ : 19/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/12/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 06/03/2018 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletle davalı şirkete ZMMS sigortası kapsamında sigortalı olan ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu davacının ağır derecede yaralanarak malul kaldığını, davalıya yapılan başvuruya rağmen talebin karşılanmadığını, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvurunun usulden reddine karar verildiğini, davalının kendince belirlediği maluliyet oranına göre bir kısım ödeme yapıldığını,

davalının gerçek zararı tazmin etmediğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 800,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 1.000,00 TL alacağın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile dava değerini 108.523,38 TL' ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı ... şirketine yapılan başvuru üzerine davacıya 26/03/2020 tarihinde 29.277,56 TL ödeme yapıldığını, bu ödeme ile davacının zararının karşılanmış olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın 13/08/2017-2018 vadeli 0001-0210-21363192 numaralı ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, davacının motosiklet sürücüsü olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılmasının gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, davacıya ait tedavi belgeleri, bilirkişi raporları, Hendek Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/344 esas sayılı dosyası, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle davacının geçici iş görmezlik, sürekli iş görmezlik ve bakıcı gideri zararının tazmini istemine ilişkindir.

Mahkememizin 15/10/2021 tarih ve 2020/564 E, 2021/739 K sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin 20/09/2023 tarih ve 2022/1274 E, 2023/1144 K sayılı ilamı ile, istinaf eden davalı ... şirketi tarafından davacıya poliçe limiti kapsamında, dava tarihinden önce 26/03/2020 tarihinde 29.277,56 TL ödendiği sabit olup,

hükme esas alınan aktüerya raporunda da bu miktarın ödeme tarihinden rapor tarihine kadar yasal faize göre güncellemesi sonucu bulunan miktarın hesaplanan iş göremezlik tazminatından mahsup edildiğinin anlaşıldığı ancak hükme esas alınan raporda ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesinin yapılmadığı, bu haliyle raporun karar vermeye elverişli olmadığı,

bu durumda mahkemece, aktüerya bilirkişisinden ek rapor veya başka bir bilirkişiden yeni rapor alınarak yukarıda belirtilen ilkeler kapsamında ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesinin doğru olmadığı;

Öte yandan dava konusu kaza ile ilgili kaza tutanağında her iki tarafın da kural ihlali yaptığının tespit edildiği, mahkemece alınan kusur raporunda ise tüm kusurun davalıya sigortalı araç sürücüsünde olduğunun belirtildiği ve mahkemece de davalının sürücüsünün tam kusurlu olduğunun kabul edildiği, ancak, aynı olayla ilgili olup henüz kesinleşmeyen Hendek Asliye Ceza Mahkemesi 2019/344 Esas 2020/204 Karar sayılı dosyasında alınan kusur raporunda da davacıya tali kusur verildiği ve ceza mahkemesi tarafından da “sanığın asli kusurlu olduğu, katılan ... 'in tali kusurlu olduğu” kabul edilerek karar verildiği, mahkemece kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesinin de doğru olmadığı gerekçesiyle kaldırılmış, kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

TBK'nun "Bedensel zarar" başlıklı 54. maddesinde bedensel zararlar "(1) Tedavi giderleri, (2) Kazanç kaybı, (3) Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, (4) Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar" olarak belirtilmiş, bedensel zarara uğrayan kimsenin tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir.

Bu zararlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile, geçici iş göremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli iş göremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.

Dosya kapsamından davalıya ZMMS ile sigortalı araç ile davacının yönetimindeki motosikletin çarpışması sonucu davacının yaralandığı, davalı ... Şirketi tarafından sürücünün %100 kusurlu olduğu ve davacının %5 malul kaldığı kabul edilerek ve %20 müterafık kusur indirimi yapılarak 26/03/2020 tarihinde 29.277,56 TL ödendiği anlaşılmaktadır. ZMMS poliçesinin incelenmesinde, 54 KD 340 plakalı aracın dava dışı Hamza Yıldız adına kayıtlı iken ZMMS poliçesi ile kaza tarihini de kapsar şekilde 13/08/2017-13/08/2018 tarihleri arasında davalı ... şirketine sigortalı olduğu, kişi başına ölüm/sakatlık bedelinin 330.000,00 TL olarak belirlendiği görülmektedir.

İstinaf kaldırma kararından önce yapılan yargılama sırasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 08/04/2021 tarihli raporunda, 06/03/2018 tarihli trafik kazasına bağlı olarak davacının Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit işlemleri Yönetmeliğine göre.

Kalça ve bacakta çalışmayı etkileyen tendosinovitler, bursitler ve periostitler için Gr 1...XII, (34-a...15) A....%19 olduğu, ancak hastanın kliniğe göre 1/2 oranlandığında %10 olduğu, kaza tarihli yaşına (16) göre (E cetveline göre) 7,2 olarak bulunduğu, çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %7,2 olduğu, sürekli olduğu ve sekel halini aldığı, kişinin 06/03/2018 tarihinde gerçekleşen kazaya bağlı meydana gelen arızasının yönetmelik ekindeki hastalık listelerinde yer alan çalışma gücünün en az %60' ını kaybetmiş olma kriterlerini doldurmadığı,

kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 3 (üç) ay olduğu, tıbbı iyileşme süresinin 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir.

09/08/2021 tarihinde bilirkişiler ... .... ... ... ... ... 'dan aldırılan raporda 06/03/2018 kaza tarihinde ZMMS poliçe teminatının sakatlanma ve ölüm halinde kişi başına kişi başına 360.000,00 TL olduğu, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölüm Başkanlığı Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının 08/04/2021 tarihli kurul raporuna göre davacı ...' in çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %7,2, bakıcı ihtiyaç süresinin 3 ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği kanaatine varıldığı, otomobil sürücüsü ...' nun olayda %100 oranında kusurlu olduğu,

motosiklet sürücüsü ...' in olayda kusursuz olduğu, davalı ... şirketi tarafından 26/03/2020 tarihinde davacıya 29.277,56 TL ödeme yapıldığı Yargıtay içtihatları dikkate alınarak yapılan ödeme; ödeme tarihi ile rapor tarihi arasında geçen sürede yasal faiz işletilerek güncellenmiş ve neticede hesaplanan zarardan güncellenen 32.952,09-TLnın indirildiği, ödeme tarihindeki veriler ve progresif rant yöntemine göre davacı ...' in %7,2 çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı ile sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranına istinaden progresif rant yöntemine göre davacının sürekli iş göremezlik zararının 112.159,63 TL olduğu,

sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranına istinaden davacının %7,2 çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranına istinaden bakiye sürekli iş göremezlik zararının 102.434,88 TL, 3 ay bakıcı ihtiyacına istinaden 6.088,50 TL bakıcı gideri zararının hesaplandığı belirtilmiştir.

İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu ... Grup Başkanlığı'ndan kusur raporu alınmış, 27/06/2024 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda, sürücü ...'nun %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'in ise kusursuz olduğu belirtilmiştir.

İstinaf kaldırma kararında belirtildiği üzere davadan önce yapılmış ödeme bulunması halinde, Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre; ödeme tarihi itibariyle gerçekleştirilen ödemelerin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bunun için, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa, bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanmalı ve zarar ile yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, yapılan ödemeye, hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak (güncelleme) hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir.

Ancak ödemenin dava açıldıktan sonra yargılama devam ederken yapılması halinde bu kısım yönünden dava konusuz kalacağından, davacılar için hesaplanan destek tazminatından ödemenin asıl alacağa ilişkin kısmının (güncelleme yapılmaksızın) mahsubu gerekmektedir. Yine bu durumda ZMMS poliçesi limitinden davacı tarafa ödenen tazminatın varsa feriler hariç asıl alacak kısmının mahsubu ile kalan poliçe teminat limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, 06/11/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda, "... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesinin kaldırma kararında hükme esas alınan raporda ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesinin yapılmadığı görülmüş olup, bu haliyle raporun karar vermeye elverişli olmadığı belirtilmiştir.

Ancak dosyada mevcut olan ve mahkemeniz kararına esas alınan 09/08/2021 tarihli bilirkişi raporunun 9. sayfasında “Progresif Rant Yöntemine Göre Maddi Zarar Hesabı” başlığı altında öncelikle “1. Ödemenin Denetlenmesi- Ödeme Tarihindeki Verilere Göre” maddesi altında 26/03/2020 ödeme tarihindeki verilere göre davacının zararının 112.159,63 TL olduğu hesaplanmış ve 11. sayfada şu şekilde açıklama yapılmıştır:

İşlemiş dönem İş arama dönemi Aktif dönem Pasif dönem Toplam zarar ödeme 4.426,05 TL 908,91 TL 81.206,98 TL 25.617,69 TL 112.159,63 TL 29.277,56 TL

26/03/2020 ödeme tarihindeki verilere göre; davacı ...'in % 7,2 çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı ile sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusur oranına istinaden progresif rant yöntemine göre 112.159,63 TL sürekli iş göremezlik zararı hesaplanmıştır. Davalı tarafından davacıya 29.277,56 TL tazminat ödenmiş olup yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı hususundaki nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemenize aittir. Güncel verilere göre yapılan hesaplamaya aşağıda yer verilmiştir”.

Ayrıca sonuç kısmının 4. maddesinde, ödeme tarihindeki verilere göre yapılan hesaplamaya ilişkin yeniden açıklama yapılmıştır.

Davalı ... şirketi tarafından 26/03/2020 tarihinde davacıya 29.277,56 TL ödeme yapılmıştır. Ödeme tarihindeki veriler ve progresif rant yöntemine göre, davacı ...'in %7,2 çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı ile sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranına istinaden progresif rant yöntemine göre davacının sürekli iş göremezlik zararının 112.159,63 TL olduğu hesaplanmıştır. Davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı hususundaki nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemenize aittir.

Bu kapsamda karara dayanak alınan bilirkişi raporunda, 26/03/2020 ödeme tarihindeki verilere göre davacının zararı hesaplandığından iş bu raporda yeni bir hesaplama yapılmamıştır. Ödemenin yeterli olup olmadığına dair değerlendirme hukuki yorum gerektirdiğinden ve hesap bilirkişilerinin hukuki yorum yapması mümkün olmadığından bu hususa dair değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğu" belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 06/03/2018 tarihinde davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosikletin çarpışması nedeniyle oluşan trafik kazasında davacının yaralandığı, istinaf kaldırma kararı doğrultusunda kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Adli Tıp Kurumu ...

Grup Başkanlığı'ndan alınan 27/06/2024 tarihli raporuna göre olayda sürücü ...'nun, otomobili ile yol kenarı park halinden harekete geçeceği sırada yola gereken dikkatini vermemesi, araç trafiğini kontrol etmemesi, tehlikeli şekilde sola manevra ile yakın mesafedeki motosikletin seyir yolunu kapatması nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğunun, davacı sürücü ...'in ise kusursuz olduğun belirtildiği;

Mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından kaza tarihi itibarıyla geçerli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenen rapora göre davacının sürekli özür oranının yüzde 7,2 olduğu, 3 ay bakıcı ihtiyaç süresinin olduğu ve tıbbi iyileşme süresinin ise 9 ay olduğunun tespit edildiği, davacının kaza tarihi itibariyle 16 yaşında olup gelirine ilişkin somut bir delil dosyaya sunmadığı, bu nedenle asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı,

kaza tarihi itibarıyla geçerli maluliyete esas yönetmelik hükümlerine göre alınan maluliyet raporu, Yargıtay içtihatları, TRH-2010 yaşam tablosuna göre aldırılan aktüer bilirkişi raporu ile dava dilekçesi ve talep arttırım dilekçesinde belirtilen miktarlara göre davacının davalıdan yaşı itibariyle geçici iş göremezlik talep edemeyeceği, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusur oranına istinaden davacının %7,2 çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranına göre; bakiye 6.088,50-TL bakıcı gideri zararı ve 102.434,88-TL sürekli işgöremezlikten kaynaklı toplam 108.523,38-TL maddi tazminat talep hakkı bulunduğu,

davalı ... şirketinin dava öncesi 02/03/2020 tarihinde temerrüde düşürüldüğü, sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği tespit olunan tutara temerrüt tarihi itibarıyla yasal faiz işletilmesi gerektiği;

İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi kurulundan alınan 06/11/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporuna göre, 09/08/2021 tarihli bilirkişi kurulu kök raporunun 9. sayfasında “Progresif Rant Yöntemine Göre Maddi Zarar Hesabı” başlığı altında öncelikle “1. Ödemenin Denetlenmesi- Ödeme Tarihindeki Verilere Göre” maddesi altında 26/03/2020 ödeme tarihindeki verilere göre davacının zararının 112.159,63 TL olduğu hesaplandığı ve raporun 11. sayfasında;

İşlemiş dönem İş arama dönemi Aktif dönem Pasif dönem Toplam zarar ödeme 4.426,05 TL 908,91 TL 81.206,98 TL 25.617,69 TL 112.159,63 TL 29.277,56 TL

Açıklamasına yer verildiği, 26/03/2020 ödeme tarihindeki verilere göre, davacı ...'in % 7,2 çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı ile sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusur oranına istinaden progresif rant yöntemine göre 112.159,63 TL sürekli iş göremezlik zararının hesaplandığı, davalı ... şirketi tarafından davacıya 26/03/2020 tarihinde yapılan 29.277,56 TL tazminatın davacının zararını karşılamadığı, bu nedenle ödenen miktarın ödeme tarihinden rapor tarihine kadar yasal faize göre güncellemesi sonucu bulunan miktarın hesaplanan iş göremezlik tazminatından mahsup edilmesi sonucunda davacının 102.434,88TL bakiye sürekli iş görmezlik zararı ile 6.088,50TL bakıcı gideri zararının olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ... ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır