Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/735 K.2024/809

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/735 Esas - 2024/809 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/735 Esas

KARAR NO : 2024/809

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 26/10/2023

KARAR TARİHİ : 25/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ :22/01/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin hamili olduğu .... .... .... olan 200.000,00 TL bedelli çeklerin kargoya verildikten sonra kargo aşamasında çalındığını, belirterek söz konusu çeklerin zayi olması nedeniyle iptalini istemiştir.

CEVAP

Dava hasımsız olarak açıldığından davaya cevap verilmemiştir.

DELİLLER

Davaya konu çek örnekleri, ilanın yapıldığı Ticaret Sicili Gazetesi nüshaları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi olması nedeni ile dava konusu çek(ler)in/bono(lar)ın iptali istemine ilişkindir. TTK.nun 818/1. maddesinde poliçeye ait hükümlerin çek hakkında da uygulanacağı, aynı maddenin (s) bendinde iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının geçerli olduğu düzenlenmiştir.

TTK.nun 757/1. maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.", 759. maddesinin 1. fıkrasında "Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.", aynı maddenin 2. fıkrasında "İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.", aynı kanunun 760/1. maddesinde "Mahkeme, dilekçe sahibinin,

poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.", 761 maddesinde "(1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.

(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.", 762/1. maddesinde "Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.", 763/1. maddesinde "Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." ve 764/1. maddesinde "Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, HMK'nun 382. maddesinde sayılan çekişmesiz yargı işlerinden olduğundan ve hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17/06/2019 tarih ve 2018/2811 esas, 2019/4422 karar sayılı ilamı).

.... .... .... tarafından ibraz edildiği görülmüş, 6102 sayılı TTK'nın 758. Maddesi gereğince, dilekçe sahibine, çeki elinde bulundurduğunu bildiren ve örneğini Mahkememizce sunana .... .... .... Bankası A.Ş. ye karşı iade davası açması için süre verilmiş ve ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/843 Esas sayılı dosyasında ilgili çekler için iade davası açıldığı görülmekle yukarıda belirtildiği üzere bu çekler yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, ilgilinin elinde bulundurduğu Halk Bankası Eryaman Şubesi 5100843 seri numaralı 30/04/2024 keşide tarihli 500.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğine dair inandırıcı delillerin bulunduğu, yasa hükümlerine göre Ticaret Sicili Gazetesinde yapılan ilana rağmen çeki elinde bulunduranın ortaya çıkmadığı anlaşıldığından zayi nedeni ile iptaline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır