Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/830 K.2024/316

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava dışı Süleyman Bozyil adlı özel güvenlik işçisinin müvekkili kurumun özel güvelik işlerini en son üstlenen davalılar bünyesinde 09.08.2011-25.07.2018 tarihine kadar çalışırken işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firmaya iade edildiğini, bunun üzerine işçiye çalışmış olduğu 6 Yıl 11 Ay 1 Günlük hizmetinin karşılığı olarak 13.09.2018 tarihinde 173,46 TL Damga Vergisi ve 23.072,75 TL Kıdem tazminatı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklı farkın kendisine ödendiğini, davalılar ile müvekkili kurum arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerinin ilgili maddeleri,

4875 Sayılı İş Kanunun 2/6 maddesi ve 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 162-168 maddeleri uyarınca müvekkili kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkil kuruma ödenmesi gerektiği, fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak üzere müvekkil kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen 23.249,21 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ayrı yarı ticari avans faiziyle beraber davalı şirketlerden tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde, yetki itirazında bulunduklarını, rücuya konu alacağın zaman aşımına uğradığını, esasa ilişkin olarak ise taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde rücuya ilişkin bir düzenlemenin yer almadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 31/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda;

1-... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti'nin 21.112,00 TL'den sorumlu olduğu, bu sorumluluğun;

a) 6.681,60 TL'si için ... ... ... Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

b)14.430,40 TL'si için ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

2-... Özel Güv.Dan.Eğt.Alarm Cihazları ve Sis.Tic.Ltd.Şti'nin 21.947,20 TL'sinden sorumlu olduğu, bu sorumluluğun;

a) 6.681,60 TL'si için ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ve STK Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğu,

b)14.430,4 TL'si için ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

c) 835,20 TL'sinden tek başına sorumlu olduğu,

3-STK Güvenlik Hizmetleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 6.681,6 TL'sinden sorumlu olduğu, bu sorumluluklarının ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğu,

4-Apangir Özel Güvenlik ve Koruma Hizm.Ltd.Şti'nin1.302,10 TL'sinden tek başına sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, dışı işçi Süphi Demir'in;

-09.08.2011-31.12.2011 tarihleri arasında davalı " Apangir Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd.Şti nezdinde ( 141 gün )

-01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile STK Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti iş ortaklığı nezdinde ( 720 gün )

-01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti iş ortaklığı nezdinde (720 gün )

-01.01.2016-15.03.2016 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti nezdinde ( 44 Gün )

-16.03.2016-31.05.2016 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti iş ortaklığı ( ... 1lik Adi Ortaklığı) nezdinde ( 75 Gün )

-01.06.2016-15.06.2016 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti nezdinde ( 15 Gün )

-14.06.2016-31.07.2016 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti iş ortaklığı ( 7 Tepe İş Ortaklığı) nezdinde ( 75 Gün )

-01.08.2016-31.08.2016 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti iş ortaklığı ( 7 Kule İş Ortaklığı) nezdinde ( 30 gün )

-01.09.2016-31.10.2016 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti iş ortaklığı ( Haskent İş Ortaklığı) nezdinde ( 60 gün )

-01.11.2016-31.08.2017 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti -... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti iş ortaklığı nezdinde ( 300 gün )

-01.09.2017-31.10.2017 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti -... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti iş ortaklığı nezdinde (60 gün )

-01.11.2017-25.07.2018 tarihleri arasında davalı "... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti - ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti iş ortaklığı ( Has06 İş Ortaklığı) nezdinde, sigortalılıklarının bildirildiği ve bu dönemlere ilişkin Hizmet Alım Sözleşmelerinin olduğu görülmektedir ( 265 Gün ) olmak üzere toplamda 2.505 gün hizmeti bulunduğu, dava dışı işçiye 13.09.2018 tarihinde 176,46 TL Damga Vergisi ve 23.072,75 TL Kıdem tazminatı ve toplu iş sözleşmesinden kaynaklı toplamda 23.249,21 TL Kıdem Tazminatının ödemesinin olduğu, dava dışı Süleyman Bozyil'in davalılar nezdindeki çalışmasının 09.09.2011-25.07.2018 tarihleri arasında 6 Yıl 11 Ay 1 Gün olduğu, bu durumda davalıların sorumluluk miktarlarının;

1-... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti'nin 21.112,00 TL'den sorumlu olduğu, bu sorumluluğun;

a) 6.681,60 TL'si için ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ve STK Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

b)14.430,40 TL'si için ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

2-... Özel Güv.Dan.Eğt.Alarm Cihazları ve Sis.Tic.Ltd.Şti'nin 21.947,20 TL'sinden sorumlu olduğu, bu sorumluluğun;

a) 6.681,60 TL'si için ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ve STK Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğu,

b)14.430,4 TL'si için ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

c) 835,20 TL'sinden tek başına sorumlu olduğu,

3-STK Güvenlik Hizmetleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 6.681,6 TL'sinden sorumlu olduğu, bu sorumluluklarının ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğu,

4-Apangir Özel Güvenlik ve Koruma Hizm.Ltd.Şti'nin1.302,10 TL'sinden tek başına sorumlu olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır