Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/503 K.2025/171

G. KARAR YAZIM TARİHi : 07/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; ...15/05/2023 keşide tarihli,.... seri numaralı, keşidecisinin ... Madencilik Nak. Pet. İnş. Tur. Tarım ve Kuyum. San. Tic. Ltd. Şti. Olan, 775.000,00TL bedelli ve ... Ostim/Ankara Şubesi, keşidecisinin ... Madencilik Nak. Pet. İnş. Tur. Tarım ve Kuyum. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, keşide tarihi ve bedeli boş olan,... seri nolu çekleri müvekkilinin kaybettiğini, kötü niyetli kişilerin eline geçmesi durumunda müvekkilinin ve keşidecinin telafisi imkansız zararlara uğrayacağını ileri sürerek, işbu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. ... 1. ilan 12/11/2024 tarihinde, 2. İlan 20/11/2024 tarihinde, 3. ilan ise 28/11/2024 tarihinde yapıldığı halde çekler Mahkememize ibraz edilmemiştir. İlgili banka şubesine müzekkere yazılarak çeklerin hesabı sahibi, dava konusu çeklerin bu hesaba ait olup olmadığı, dava konusu çeklerin işlem görüp görmediği sorulmuştur. Verilen cevaplarda çeklerin adı geçen keşideci hesabına ait olduğu ve yazı tarihi 14/02/2025 itibariyle ibrazına ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı bildirilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 757. madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK.

758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.

Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmü uyarınca, kıymetli evrak (bono, poliçe, çek)ı elinde bulunduran yetkili hamile tanınmıştır.

Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; dava konusu çekte, lehine keşide edilen ...'ın yetkili hamil olduğu, bu nedenle işbu davayı açmaya yetkisi olduğu , çekin zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, Mahkememize müracaat edenin olmadığı vede çekin bankaya ibraz edilmediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde karar vermek gerekmiştir.