Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/58 K.2024/697

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/70 Esas - 2024/513 T. C.

ANKARA

ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO

2024/70 Esas

KARAR NO : 2024/513

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/01/2024

KARAR TARİHİ : 19/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 23/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının piyasadan ihtiyaç duyduğu güvenlik hizmeti davalılarla hizmet alım sözleşmesi imzaladığı, davalı firmalar ile imzalanan sözleşmelerde yer alan teknik şartnamelerin ilgili maddelerinde Yüklenicinin istihdan ettiği işçilerin.

İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olduğu, yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluğun DHMİ'ne yüklenemediği, yapılan ihale sonucunda 2009-2023 döneminde özel güvenlik hizmetleri muhatap firmalar tarafından yürütüldüğü,

Bursa Yenişehir Havalimanında özel güvenlik hizmeti işinde muhatap firmanın işçisi olarak çalışan ...'a müvekkil idare tarafından 21/09/2023 tarihinde 306.071,57 TL kıdem tazminatı ile 2.340,85 TL damga vergisi ödemesi yapıldığını, yapılan bu ödemelerin davalı şirketlerden tahsilinin gerektiğini belirterek tüm bu sebepler ile fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 250.000,00 TL (stopaj ödemesi mahsubu dikkate alınarak)'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava konusu edilen alacakların dava tarihi itibariyle zaman aşımına uğradığı, müvekkil şirket ile yapılan görüşmede dava dışı işçi ile ilgili olarak taraflarına herhangi bir bilgi/belge gönderilmediği, bu nedenle dava dışı işçinin uhdelerinde çalışıp çalışmadığı, çalışmış ise çalışma koşulları hakkında ellerinde bir veri bulunmadığı,

davacı asıl işveren ile müvekkil şirketin alt işveren-asıl işverenlik ilişkisi muvazaalı olduğunu, işçinin asıl işveren kurumun işçisi olarak kabul edilmesi gerektiğini, asıl iş verenin hangi işçinin çalışıp hangi işçilerin işten çıkarılacağı konusunda karar verdiğini, müvekkil şirketin işçilerin sadece ücret bordrolarını düzenlediğini, tüm bu sebepler ile söz konusu davanın zaman aşımı yönünden reddedilmesi gerektiğini, aksi kanaatte ise davanın husumet yokluğundan reddedilmesini yahut haksız davanın esastan reddedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı tarafın talep ettiği alacağın zaman aşımına uğradığını, 696 sayılı KHK kapsamında işyerlerinin kamuya devredildiğini, işçilerin de kamuda çalışmaya başladığını, dava dışı işçinin kamuya geçişinin yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, kadroya geçmiş ise KHK 23.maddesi uyarınca daimi işçi kadrosuna geçirildiği tarihten sonraki dönemde işçinin kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini, buna rağmen kurum tarafından işçinin önceki çalışmaları için yapılan ödemelerin hatalı olacağını, davacının kendi rızasıyla ödeme yaptığını müvekkil şirkete rücu imkanı bulunmadığını,

kıdem tazminatından davacı sorumlu olduğunu, tüm bu sebepler ile haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar .... .... .... Hizmetleri Ltd. Şti. Ve ...Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'ye usulüne uygun tebligat çıkartılmış ancak cevap dilekçesi sunmamışlardır.

Dava dışı işçi ...'ın UYAP sistemi üzerinden SGK Hizmet Dökümü Raporu alınmıştır.

Mahkememizce İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalarda uzman bilirkişi Kaan Dinç'den 06/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 01/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.

Davacı vekiline HMK md. 119 uyarınca her bir davalı hakkında talep ettiği tutarı açıklaması için süre verilmiş, 01/02/2024 havale tarihli beyan dilekçesinde davacının davalı ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'den 16.189,00-TL, ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den 90.328,00-TL, ... Yatırım Holding A.Ş. (Eski Ünvanı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş.)'den 67.000,00-TL, ...Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den 63.483,00-TL ve ...Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret A.Ş.'den 13.000,00-TL talep edildiği görülmüştür.

Dava, davacının taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan ödemiş olduğu işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsili istemlidir.

SGK kayıtları, ödeme belgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, müzekkere cevapları, bilirkişi raporları ve celbi gerekli tüm belgeler dosyaya getirtilmiştir.

SGK kayıtlarına göre dava dışı işçin ...'ın hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak davalılar yanında 15.04.2009-14.09.2023 tarihleri arasında toplam 14 yıl 4 ay 30 gün hizmeti bulunduğu, bu hizmetine karşılık dava dışı işçiye emeklilik sebebiyle 21.09.2023 tarihinde davacı tarafından banka kanalıyla 306.071,57-TL kıdem tazminatı ve 2.340,85-TL damga vergisi olmak üzere toplamda 308.412,42-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar....

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''

Mahkememizce 06/05/2024 tarihli İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalarda uzman bilirkişi Kaan Dinç'den alınan kök rapora göre: Davacının, kıdem tazminatını davalı işverenlere kendi dönemleriyle sınırlı olacak şekilde sorumluluk oranında nihai takdir Mahkemeye ait olmak üzere rücu edebileceği tutarların;

- ...Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'nden 15.285,92 TL

- ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nden 85.566,60 TL

- ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş.'nden 64.189,14 TL

- ...Koruma Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nden 55.169,86 TL

- ...Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret A.Ş.'nden 6.237,36 TL'nin rücuen talep edebileceği kanaat ve sonuca varıldığı rapor edilmiştir.

Kök bilirkişi raporunda belirtilen eksikler giderilerek mahkememizce 01/07/2024 tarihli İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalarda uzman bilirkişi Kaan Dinç'den alınan ek rapora göre: 06/05/2024 tarihli raporda diğer davalılar yönünden belirlenen tutarlar korunarak davalı ...Koruma Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nden talep edilebilecek tutar 62.315,00 TL, davalı ...Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ticaret A.Ş.'nden talep edilebilecek tutarın 12.474,71 TL olduğu rapor edilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı def'i savunmasının TBK md. 73/1 maddesi gereğince eldeki davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması sebebiyle (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı) reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, yukarıda bilgilerine yer verilen dava dışı işçilerin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, emeklilik sebebiyle iş akitleri son bulan dava dışı işçi adına kıdem tazminatı ödemelerinin davacı tarafından yapıldığı, yine yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan rücu edebileceği, yukarıda belirtilen ve istikrar bulmuş Yargıtay içtihatlarına uygun ve yargısal denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan hesaplama sonucunda dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı sebebiyle işçinin davalılar yanında çalıştığı hizmet süreleri nazara alınarak davalıların ayrı ayrı sorumluluklarının belirlendiği,

davacı vekilinin 01/02/2024 tarihli beyan dilekçesindeki talep sonucu dikkate alınarak bilirkişi raporu ile sorumluluk tutarı belirlenen her bir davalı hakkında hüküm kurulması gerektiği, toplam tutarı oluşturan ve dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihi itibarıyla davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan belirlenen ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.