Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/683 K.2022/632

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; dava dışı borçlu ... İnşaat Tarım Turizm San ve Tic. Ltd.

Şti tarafından keşide edilerek müvekkili tarafından tahsile konulan çeklerin karşılığının çıkmadığını, yapılan takibin de semeresiz kaldığını, davalı bankanın çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediğini, çek hesabı açarken müvekkilinin zarara uğramasına neden olduğunu, davalı bankanın davadışı borçlu şirket ve ortakları hakkında gerekli araştırmayı yapmayarak özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini bildirerek,

fazlaya ilişkin hak ve alacaklarımızın saklı kalmak kaydıyla alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlendiği aşamada artırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL'nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı 06/12/2018 tarihinden, bu talep kabul görmez ise dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2 maddesine göre işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletinin davalı üzerine bırakılmasını alep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ve karşılıksız çıkan çeklerin bedeli belirli olduğunu, uğranıldığı iddia edilen zararın da dava dilekçesinde belirlendiği çek bedeli kadar olduğunu, davacının davayı belirsiz alacak davası olarak açması hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ... İnş. Ltd.

Şti hakkında müvekkili bankaca 06/04/2018 tarihinde yapılan icra dosyası, iflas dosyası, protestolu senet bulunup bulunmadığına ilişkin istihbarat sorgulamasında söz konusu firma hakkında icra ve iflas dosyasının bulunmadığı, protestolu senedin bulunmadığı hususlarının tespit edildiğini, Türkiye Bankalar Birliğinden Risk Raporu talep edildiğini, ....Kayıt Bürosu A.Ş. tarafından verilen yazıda da "Karşılıksız işlemi yapılmış ve halen ödenmemiş çeklerin bulunmadığı,

bankalarca bu kişiye ilişkin ilgili dönem itibariyle herhangi bir karşılıksız çek bilgisi bildirilmemiştir" şeklinde bildirimde bulunulduğunu, firma hakkında çek hesabı açma yasağının verildiği tarihlerinin 2019 yılı ve sonrası olduğunu, firmanın müvekkili bankadan aldığı çek karnesi ve çek hesabı tarihi ise 2018 yılı olduğunu, bankanın yasal sorumluluklarını yerine getirdiğinden davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekte davalı muhatap bankanın hukuki sorumluluğuna ilişkin tazminat istemine ilişkindir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış, davalı bankadan dava dışı şirkete çek karnesi verilirken esas alınan banka çek genelgesi, şirket ve ortakları hakkında alınmış çek raporları, istihbarat notu ile hesap ekstrelerine ilişkin kayıtlar, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'nden dava dışı şirket hakkında Çek K. kapsamında yasaklama kararı ile protesto kaydının olup olmadığı sorulmuş, vergi dairesi kayıtları celp edilmiş, Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... ve 2019/11555 sayılı takip dosyaları getirtilerek dosyamız arasına alınmış, bankacılık uzmanı bilirkişi eliyle davaya konu uyuşmazlık noktaları bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Eldeki davanın öncesini teşkil eden icra takiplerinden Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinden, davacı şirketin 28/06/2019 tarihli takip talebinde davalı bankanın Şanlıurfa/Evren Sanayi Sitesi Şubesine ait 10/06/2019 keşide tarihli 90.000,00 TL tutarlı çeke yönelik keşideci ... İnş. Tar. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile çek hamili ... İzolasyon İnş. Malz. San. Tic. Ltd.

Şti. hakkında kambiyo senetlerine dayalı takip başlattığı, bir diğer icra takibi olan Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün 2019/11555 sayılı takip dosyasının incelenmesinden de davacı şirketin 28/08/2019 tarihli takip talebinde davalı bankanın Şanlıurfa/Evren Sanayi Sitesi Şubesine ait 05/07/2019 keşide tarihli 110.000,00 TL tutarlı çeke yönelik keşideci ... İnş. Tar. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile çek hamili ... İzolasyon İnş. Malz. San. Tic. Ltd.

Şti. hakkında kambiyo senetlerine dayalı takip başlattığı, her iki icra takip dosyasından da borçlulardan tahsilat sağlanamadığı, takibin sürdüğü ve aciz vesikasına bağlanmadığı anlaşılmıştır.

Bankacılık uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 02/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "dava konusu uyuşmazlıkta bankanın 5942 sayılı Çek Kanunu'nun öngördüğü koşulları yerine getirdiği, bankaya atfedilecek bir kusur bulunmadığı, dava dışı firmanın kurulduğu 2013 yılından itibaren davalı banka ile çalıştığı, dava dışı firmanın davalı bankanın kredili müşterisi olduğu, gereken dikkat ve özeni gösterdiği, dava dışı firma için davalı bankanın istihbarat biriminin gereken istihbari verileri topladığı, firmanın karşılıksız çek ve senetlerine rastlanılmadığı,

davalı bankanın son araştırmayı 2018 yılı Eylül ayında yaptığı, dava dışı firma yöneticileri için de yapılan araştırmalar sonucu karşılıksız çek ve protestolu senet bilgilerinin bulunmadığı, bankaya atfedilecek bir kusur olmadığı" yönünde kanaat bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmasına karar verilen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davalı muhatap bankanın, dava dışı borçlu şirkete çek karnesi verirken 5942 sayılı Çek Kanunu'nda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirdiğinden oluşan zarardan sorumluluğunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olduğu gibi yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre de, hamil nezdindeki zararın ancak diğer çek borçlularına karşı tüm takip yollarının tüketilmesi sonucu oluşacağı,

bu bağlamda muhataba başvuru için çekteki tüm müracaat borçlularına icra takibi yapılması ve bu icra takiplerinin sonuçsuz kalması nedeniyle aciz vesikası alınmış olması gerektiği (Emsal: Yargıtay 11. HD.'nin 23/01/2014 tarih ve 2012-9800/1476 sayılı ilamı), ne var ki yukarıda sözü edilen icra dosyalarının kapsamına göre takipte iki borçlunun bulunduğu ve takip işlemlerinin sürmekte olduğu, davacı alacağının aciz belgesine bağlanma durumunun da gerçekleşmediği anlaşılmakla, davacı tarafından haklılığı kanıtlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.