Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/216 K.2024/551

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/216 Esas

KARAR NO : 2024/551

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 10/09/2021

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinin yapılan açık yargılamasında

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... özel güvenlik görevlisi olarak 13/10/2010 ile 06/03/2019 tarihleri arasında ... tarafından 06/03/2019 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, dava dışı işçiye davacı Kurumca 8 yıl 4 ay 9 günlük hizmet karşılığı 30.006,02 TL kıdem tazminatının, 7.703,98 TL kıdem tazminatının ... farkının ödendiğini, davalı şirketlere yapılan bildirime rağmen kıdem tazminatı ve ...farkından sorumlu oldukları paraya ödemediklerini ileri sürüp dava dışı işçiye ödemem 37.710,00 TL'nin

5.506,11 TL'sinin Yaşar Süslü,

932,19 TL'sinin ...

16.170,30 TL'sinin ...

3.728,74 TL 'sinin ...

9.073,26 TL'sinin ...

30.006,02 TL'nin 21/03/2019 tarihinden itibaren, 7.703,98 TL 'nin 02/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan rücuen tanziminin talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kayseri Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, davacının herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, sözleşmede müvekkili şirketlerinin rücu edilebilecekleri yönünde bir düzenleme bulunmadığını, ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirketlerine herhangi bir ödeme yapmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkiline rücu imkanı bulunmadığını, alacakların zaman aşımına uğradığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmelerine dayalı rücuen alacak istemine ilişkindir.

K... firmaları yönünden dava Yetkisizlik/ Görevsizlik sebebiyle tefrik edilerek Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı görülmüştür. Dava dosyamız için gerekli evraklar temin edilmiş ve bilirkişi kök ve ek raporu aldırılmış, arabulucuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

İşçilik Alacaklarından anlayan Aktüerya Uzmanı ... 03/05/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacı şirketin davalılardan rücuen tahsil talep edebileceği kanaatinin hasıl olması halinde; Dava dışı işçiye ödenen alacak kalemleri yönünden; takdir edilmesi halinde son alt işveren dışındaki davalı firmaların sınırlı sorumluluğu olduğu, bu firmalarda çalıştığı süreye ilişkin ve o dönemki ücret üzerinden yapılan tutar bakımından rücu edilebileceği,

¸

¸

Hususlarındaki işbu raporu Sayın Mahkeme'ye saygılarımla arz ederim." şeklinde rapor hazırlanmıştır.

İşçi alacaklarından anlayan bilirkişi ... 05/12/2023 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Hizmet süresinin davacının belirttiği i 3055 gün olduğuna kanaat lmesi ihtimalinde; (37.7190,00 TL/3055 *çalışıları gün hesabıssorumlu olduğu tutar olarak hesaplama yapılmıştır.

* ... adi ortaklığı sorumluluğu:

01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 730 Bün çalıştığı, buna göre: 9.010,90 TL

*... adi ortaklığı sorumluluğu:

01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 730 gün çalıştığı, buna göre; 9.010,90 TL

* ... sorumluluğu:

01.01.2016-15.03.2016 tarihleri arasında bu işvgrenli; sorumluluğu: bu işverenlik nezdinde 75 gün çalıştığı, buna göre: 925,78 TL

* ... adi ortaklığı sorumluluğu:

16.03.2016-31.05.2016 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 76 gün çalıştığı, buna göre: 938,12 TI.

*... adi ortaklığı sorumluluğu:

16.06.2016-31.07.2016 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 45 gün çalıştığı, buna göre; 555.47 TL

* ... adi ortaklığı sorumluluğu:

01.08.2016-31.08.2016 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 30 gün çalıştığı, buna göre; 370,31 TI.

* ... adi ortaklığı sorumluluğu:

01.09.2016-31.10.2016 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 60 gün çalıştığı, buna göre; 740,62 TL

* ... adi ortaklığı sorumluluğu:

01.11.2016-31.08.2017 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu: bu işverenlik nezdinde 300 gün çalıştığı. buna göre; 3.703,11 TL

* ... adi ortaklığı sorumluluğu;

01.09.2017-31.10.2017 tarihleri arasında bu işverenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 60 gün çalıştığı, buna göre: 740.62 TL

*...Güvenlik adi ortaklığı sorumluluğu;

01.11.2017-31,08.2018 tarihleri arasında bu işvcrenlerin sorumluluğu; bu işverenlik nezdinde 300 gün çalıştığı, buna göre; 3.703,11 TL.

Hususlarındaki işbu ek raporu Sayın Mahkeme'ye saygılarımla arz ederim." şeklinde ek raporunu sunmuştur.

İşçi alacaklarından anlayan bilirkişi ... 22/05/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Yukarıda ayrıntılı şekilde yer alan Dava Dosyası Kapsamının incelenmesi, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşmeler, İdari ve Teknik Şartnameler karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda:

-Davacı - ... ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandı; ızalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı,

-Dava dışı işçi ... ın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, -Mahkemenin dava dışı işçinin Kıdem Tazminatı ve Kıdem tazminatı TİS Farkı ödemesinden davalı şirketin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda:

Dava dışı işçi ... tarafından *21.03.2019 tarihinde toplam 30.006,02-TL kıdem tazminatı ödemesinin ve 02.08.2019 tarihinde toplam 7.703,98-TL Toplu İş Sözleşmesinden kaynaklanan kıdem fark ödemesinin aşağıda belirtilen miktarların davalılardan rücuen tazminini talep edebileceği, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varılmıştır. Takdir Mahkemenindir. Davalıların sorumluluk miktarları ödeme tarihlerine göre tablo halinde sunulmustur.

¸

" şeklinde raporuna sunmuştur.

4857 sayılı yasanın 2/6. maddesinde, işçiye karşı asıl işverenle alt işverenin müteselsilen sorumluluğu düzenlenmiş ise de, taraflar iç ilişkideki sorumluluklarını sözleşme hükümlerine göre belirlemiştir. Bu nedenle dava dışı işçilerin işçilik alacaklarından her iki işveren işçiye karşı asıl ve alt işveren olarak müteselsilen sorumlu iseler de, taraflar arasındaki sözleşmeler ve şartnameler hükümleri uyarınca işçilik alacakları yönünden, iç ilişkideki sorumluluğun davalı yükleniciye ait olduğunun kararlaştırıldığı, bu kapsamda davacı işveren kurumun işçilere yaptığı ödemeleri davalıdan rücu edebileceği anlaşılmıştır. Yine alt işverene rücu edilebilecek miktar davacı asıl işverenin ödediği miktar olmayıp, davalı alt işverenin gerçekte işçiye karşı sorumlu olduğu borç miktarı kadardır.

2.02.2019 tarihinde ... de yayımlanarak yürürlüğe giren 7166 sayılı yasanın 11. ve 12. maddeleriyle getirilen düzenlemenin 11/09/2014 tarihinden sonraki sözleşmelere uygulanacağı, dava konusu sözleşmelerin bu tarihten önce imzalandığı, yine ilgili düzenlemenin ... karar sayılı ve 19.09.2019 tarihli kararıyla iptal edildiği ve gerekçeli kararında 15.10.2019 tarihli ... de yayımlanarak yürülüğe girdiği nazara alındığında, dosyada uygulama yeri olmadığı görülmüştür.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 22/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.

Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasındaki sözleşme ve eki şartname hükümleri, ödeme belgeleri, ... dan celp edilen bilgi ve belgeler ile hüküm vemeye elverişli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında çalıştırılan ve iş akti fesih edilen dava dışı işçi ..., davacı kurum tarafından iş mahkemesi ilamlarına dayalı olarak aleyhinde başlatılan icra takiplerinde zorunlu olarak ödenen ve bilirkişilerce hesap edilen değişik tarihlerde yapılan ödemeler toplamı 29.904,50 TL'nin sözleşme kapsamında sorumlu olan davalılardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte rücuan talep edilebileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde karar verilmiştir.

...