Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/234 K.2024/798

Av. ... - ... Av. ... - ...

DAVA

İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/10/2018

KARAR TARİHİ : 20/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 20.12.2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki ticari faaliyet nedeniyle müvekkilinin üzerine düşen edimi eksiksiz ve sorunsuz ifa ettiğini, tarafların ... mevkiinde yapılmış olan villa inşaatlarında "mevcut Çevre duvarları üzerine yüksek güvenlikli panel tel çit yapılması" konusunda 02.06.2016 tarihli eser sözleşmesi akdettiklerini, müvekkilinin, davalıya ait ... mevkiindeki villa inşaatlarının mevcut çevre duvarları üzerine yüksek güvenlikli panel tel çit yapılması işini üstlendiğini ve işi tamamladığını, 04.06. ... no'lu 80.699,00TL, 28.12. ... no'lu 109.361,79TL, 24.08. ... no'lu 313.808,01TL bedelli faturaları tanzim ettiğini,

davalının 04.06.2018 tarih ve ... seri no'lu faturayı, işin tam olarak bitirilmediği, sözleşmeye aykırı olduğu gerekçesiyle 05.06.2018 tarihinde iade ettiğini, davalının talebi üzerine ... D.İş sayılı dosyası ile düzenlenen bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, alacağın tahsili için ...

E. sayılı dosyası ile 11.06.2018 tarihinde başlatılan takibe davalı borçlunun itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, 56.536,00TL asıl alacak ve takip tarihinden itibaren işletilecek faiz yönünden takibin devamına, %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının sözleşme konusu işleri 07.07.2016 tarihinde bitirerek teslim etmesi gerektiğini, ancak ...imalatı ve ayrıca ... adet kayar kapı motorlarının montajını yapmadığını, motorların garanti belgelerini vermediğini, 87 adadaki su deposunun 2 adet metal kapağının eksik olduğunu, bunun yanı sıra 6 adet kayar kapının çalışır duruma getirilerek, boya rötuşlarının yapılması, kayar kapıların bitiş noktasındaki babaların konulması, kapı yanı açıklıkların uygun şekilde kapatılması gerektiğini, dübeller ve vidaların sıkılmadığını, ...

D.İş sayılı dosyası ile bahse konu hususların tespit edildiğini, davacıya iletilmesine rağmen sonuç alınamadığını, işi zamanında bitirmediği için sözleşme uyarınca günlük 500,00TL gecikme cezası doğduğunu, davacının icra takibine konu herhangi bir alacağının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından taraflar arasında yapılan eser sözleşmesi ve faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali (İİK m. 67) isteminden ibarettir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ... esas sayılı icra dosyası, ...Mahkemesinin 27.05.2021 tarih, ... sayılı dosyası, ... D.İş. dosyası sözleşme sureti, tarafların sunduğu bilgi-belgeler, yazışmalar, müzekkere cevapları, ticaret sicil özeti, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Dosyanın ... Mahkemesinin 03/02/2023 tarihi ... sayılı ilamıyla verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize geldiği, yukarıdaki esasa kayıt edildiği anlaşıldı.

...Mahkemesinin 27.05.2021 tarih, ... sayılı ilamında;"Davanın Kısmen Kabulüne, davalının ...Esas sayılı dosyasında vaki itirazın iptali ile takibin 21.138,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminatı alacak likit olmadığından reddine karar verildiği" tarafların ...Mahkemesinin kararını istinaf ettiği, ... Dairesinin 291.12.2022 tarih ...sayılı ilamı ile Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının "görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri" olduğu gerekçesiyle kaldırıldığı, dosyanın ... Mahkemesinin 03/02/2023 tarihi ...sayılı ilamıyla verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize geldiği, yukarıdaki esasa kayıt edildiği görüldü.

... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 11.06,2018 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; 56.536,80 TL asıl alacak istendiği, takibin dayanağının 04.06.2018 tarihli; 80.699.00 TL bedelli fatura, 28.12.2019 tarihli; 109.361,79 TL bedelli fatura, 24.08.2016 tarihli 313.808,01 TL bedelli fatura hesap ekstresine konu bakiye alacağın gösterildiği, ödeme emrinin davalıya 18.06.2018'de tebliğ edildiği, davalının 20.06.2018'de borca, faize ve tüm ferilere itiraz ettiği, takibin durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süresi içerisinde açtığı görülmüştür.

HMK.nun 222/1, 220/3 maddeleri gereğince taraflara dava konusu ticari defter ve kayıtlarını sunması süre verilmiş ve bilirkişiler tarafından sunulan tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiştir.

Mahkememizce İnşaat Mühendisi Bilirkişisi ..., Mali Müşavir Bilirkişisi ..., Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişi ..., Makine Mühendisi Bilirkişi ...'ten aldırılan 17.01.2024 havale tarihli bilirkişi kök raporda özetle; "Dosyaya sunulu belgeler üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davacının bakiye 34.195,30TL alacaklı olduğu, bu tutar içerisinde, davacı yanca yapıldığı iddia edilmesine rağmen mahallinde inceleme yapan bilirkişilerin tespitlerinde yer almadığından, 2.400,00TL toplam tutarlı 6 adet rögar kapağı, 1.500,00TL toplam tutarlı 6 adet gemici merdiveni, 200,00TL tutarlı su deposu kapağı imalatlarının bedellerinin dahil edilmediği,

Yine davalı vekilince gecikme cezasından bahsedilmiş ise de işin keşif özetine ve davalının gecikmeye ilişkin ihtarına rastlanmadığı, işi itirazsız olarak fiilen kabul ettiği, huzurdaki davada davalı yanın gecikmeye ilişkin bir talebinin bulunmadığı, görüş ve kanaatinde oldukları" bildirilmiştir.

Mahkememizce İnşaat Mühendisi Bilirkişisi ..., Mali Müşavir Bilirkişisi ..., Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişi ..., Makine Mühendisi Bilirkişi ...'ten aldırılan 16.09.2024 havale tarihli bilirkişi ek raporda özetle; "Yapılan incelemeler neticesinde, davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarının taraflar arasındaki alacak ve borç ilişkisini çözmekten uzak olduğu, davalı şirketin 01.01. ... no.lu yevmiye kaydı ile davalı şirketin 25.169,80 TL borçlu olduğu, 31.12.2018 tarihli kapanış kaydın da ise davalı şirketin 56.536,80 TL borçlu olduğu görülmekle birlikte, kayıtlar ana hesap altında kaydedildiği için davalı yana ait hesap hareketlerinin tetkik edilemediği, davalının ticari defter ve kayıtlarında ise istenilen belgelerin sunulmaması sebebi ile sonuca varılamadığı tespit edilmiştir.

Dava itirazın iptali olmakla, davacı ...E. Sayısıyla yaptığı takipte, davalıya kesilen 04.06.2018/..., 28.12. ..., 24.08. ... tarih/seri no'lu faturalardan dolayı bakiye 56.536,80TL asıl alacaklı olduğunu belirterek, takip tarihinden itibaren işletilecek %9,75 avans faizi ile birlikte alacağının tahsilini talep etmektedir. Davacının ticari defter ve kayıtlarında 31.12.2018 tarihli kapanış kaydın da ise davalı şirketin 56.536,80 TL borçlu olduğu görüldüğü davacının takibine dayanak miktarın bu olduğu da tespit edilmektedir.

Dolayısı ile davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarından ihtilafı çözüme kavuşturacak veri elde edilemediğinden, kök raporu da değiştirecek mahiyette bilginin olmadığı kabul edilmiştir.

Yukarıda ilgili bölümlerde izah edildiği üzere, tarafların ticari defter ve kayıtlarında yapılan incelemenin çözüm sağlayacak nitelikte olmadığı, tarafların itirazlarının raporu değiştirecek mahiyette bulunmadığı, görüş ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.

Aldırılan bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.

Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.

Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır.

Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu vasıfların eserde bulunmaması ayıp olarak nitelendirilir. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır.

İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Önemle ifade etmek gerekir ki, eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, işsahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz. (TBK m. 476)

TTK 23-1/c maddesine göre "malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir, açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmek ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içerisinde satıcıya ihbarla yükümlüdür, diğer durumlarda TBK 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır.

TBK 223. maddesine göre, alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılandan satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içerisinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır.

Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul etmiş sayılır.

Eser sözleşmelerinde, işin tamamlanarak teslim edildiğinin ispatının yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispatının ise iş sahibinde olduğu, bu nedenle faturanın tek başına işin yapıldığını yahut teslim olgusunun gerçekleştiğinin kanıtlamaya yeterli olmadığı, yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eser sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini ayrıca kanıtlaması gerektiği bilimektedir.

Dava konusu uyuşmazlık; Taraflar arasında yapılan Gölbaşı ... mevkiindeki villa inşaatlarının mevcut çevre duvarları üzerine yüksek güvenlikli panel tel çit yapılması işinin davacı tarafça üstlenildiği, tarafların bu sözleşme uyarınca üzerlerine düşen edimleri yerine getirip getirmedikleri, sözleşme konusu işin davalı tarafa süresinde teslim edilip edilmediği, davacı tarafından sözleşme konusu işin eksik ve ayıplı olarak yapılıp yapılmadığı, davalı tarafın sözleşme konusu işin ayıplı olarak yapıldığından bahisle ihbar külfetini yasaya uygun olarak yerine getirip getirmediği, davacı taraf alacaklı ise alacağın varlığı ve miktarı, davalı tarafın icra takibine yapılan itirazının yerinde olup olmadığı, alacağın likit olup olmadığı noktalarında toplanmıştır.

Taraflar arasında 02.06.2016 tarihinde yapılan sözleşme İncelendiğinde.

Sözleşmenin 3. maddesinde: İşin adının, işveren kooperatife ait ... mevkiinde yapılmış olan villa inşaatlarında mevcut çevre duvarı üzerine yüksek güvenlikli panel telçit yapılması işi olduğu, 6.maddesinde: Sözleşmenin birim fiyat sözleşmesi olduğu, sözleşme bedelinin kdv hariç 450.000,00TL olarak belirlendiği, yapılan işlerin bedelinin ödenmesinde, teklif mektubunda yüklenicinin teklif ettiği bedelin, yapılmış imalat miktarı ile çarpımının esas alınacağı, 10. Maddesinde: Yüklenicinin işi, yer teslim tarihinden itibaren 90 takvim günü içerisinde tamamlayarak,

geçici kabule hazır hale getireceği, işin zamanında bitirilmemesi halinde gecikilen her takvim günü için yüklenicinin hakedişinden 500,00TL gecikme cezası kesileceği, hususları hüküm altına alınmıştır. Taraflarca 06.06.2016 tarihinde imzalanan "Yer Teslim Tutanağı" nda yer tesliminin yapıldığı, 07.06.2016 tarihinde işe başlanılacağı belirtilmiştir.

Somut olay incelendiğinde. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup taraflar arasında, davalıya ait inşaatın mevcut çevre duvarı üzerine yüksek güvenlikli panel tel çit yapılmasına ilişkin 02.06.2016 tarihinde birim fiyat esasına göre sözleşme imzalanmıştır.

Davacı, üstlendiği işleri tamamlayarak teslim ettiğini, bakiye alacağının ödenmemesi üzerine icra takibi başlattıklarını, davalı borçlu kooperatifin takibe haksız itiraz ettiğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, davalı kooperatif ise davacının işi, süresi içerisinde ve eksiksiz şekilde yapmadığını, eksik ve ayıplı işleri mahkeme aracılığıyla tespit ettirdiklerini, davacıya yazılan raporda eksikliklerin tamamlanmasının bildirildiğini, sonuç alınamaması üzerine üçüncü bir firmaya eksikliklerin tamamlattırıldığını,

sözleşme gereğince günlük 500,00TL gecikme cezası kesilmesi gerektiğini, davacının alacağının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. dava konusu sözleşmeye ilişkin olarak dosya kapsamına üç adet hakediş sunulmuş olup bunlardan 24.08.2016 tarihli ... no'lu hakediş davacı yüklenici ve kooperatif şantiye yetkilisinin imzasına havidir. Yine davacı yüklenici şirketin tek taraflı imzaladığı 24.12.2016 tarihli ... no'lu hakediş de mevcuttur.

Davacı yüklenici ilk iki hakedişin düzenlenme tarihlerinde ... ve ... seri no'lu faturaları tanzim etmiş olup, davalı yancada bahse konu faturalar kabul edilerek, defterlerine işlendiği görülmüştür. Bunun yanı sıra yine davacı ve kooperatif şantiye yetkilisi tarafından 12.02.2018 tarihinde bir hakediş daha düzenlemişlerdir.

Davacının 04.06.2018 tarihli ... seri no'lu faturasının açıklama kısmında aynı tutarda imalata yer verilmiş ise de dikkate alınan birim fiyatların sözleşme dışı birim fiyatlar olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişilerce de belirlendiği üzere; sözleşme eki keşif özeti bulunmadığı gibi, tespit raporunda da tamamlanan imalat miktarlarının ölçülmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, tarafların kabulünde olan hakedişlerdeki imalat miktarları ve sözleşme birim fiyatları ile imalatların tutarları hesaplamada dikkate alınmıştır. Davalı her ne kadar, davacının işi sözleşmede kararlaştırılan sürede bitirmediğini, sözleşme uyarınca gecikme cezası doğacağını belirtmiş ise de davalının bu hususta ihtarına rastlanmadığı gibi işi fiilen kabul ederek kullanmıştır.

Dosya kapsamındaki mevcut belgelere göre davacının tamamladığı imalat tutarı 479.730,00TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca davacı yüklenici son faturasında, 6 adet rögar kapağı açıklaması ile (6ad x 400,00 TL/ad=) 2.400,00TL ve 6 adet gemici merdiveni yapılması açıklaması ile de (6ad x 250,00TL/ad=) 1.500,00TL olmak üzere toplam 3.900,00TL alacağa da yer vermiştir.

Ancak, bahse konu imalatlar rögar kapağı ve gemici merdiveni olup, sözleşme konusu olmadığı, hakedişlerde bahse konu edilmediği, mahallinde yapılan inceleme ile imalatların yerinde mevcut olduğunun tespit edilmediği nazara alınarak, davacı alacağı olarak hesaplara dahil edilmemiştir. Sonuç itibariyle, eksik işler hususunda ... D.İş.

Dosyasındaki tespit raporundaki eksiklik ve ayıpların tutarı: 3.000,00TL olarak hesaplanmış olup bilirkişi heyetinin hesabına göre davacının bakiye alacağının 34.195,30TL kaldığı anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde toplanan deliller, icra dosyası, ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre, davacı tarafın bilirkişi heyeti tarafından hesaplanan sözleşme ve faturadan kaynaklı bakiye asıl alacak istemi nedeniyle icra takibi yapmakta kısmen haklı olduğu, bu suretle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından, icra takibine yapılan itirazın kısmen iptali ile icra takibinin devamına, asıl alacak likit olmadığından davacı lehine icra inkar tazminatı verilmesi talebinin reddine ve yargılama giderlerinin davanın kabulü oranında davalıdan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

DAVANIN KISMEN KABULÜNE

... Esas sayılı dosyada davalının itirazının 34.195,30 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.335,88-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 682,83-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.653,05-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 22.341,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 682,83-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 718,73TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,

-Davacı tarafından yapılan; 13.200,00-TL Bilirkişi ücreti, 449,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.649,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.255,66-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,

- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,

Dair taraf vekillerinin e duruşma ile yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 20/11/2024

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı