Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/289 K.2023/850

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/289 Esas

KARAR NO : 2023/850

BAŞKAN : .... ÜYE :... ÜYE : ... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... ....

DAVALI :.... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/11/2020

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının yükleniminde olan "... yolu (...) KM.

10+500+45+500 Arası Toprak İşleri (Kavşak Düzenlemeleri) Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi" ile ilgili olarak davalı ile davacı şirket arasında 10.04.2016 tarihli sözleşme imzalandığını, keşif artışı nedeniyle 31.07.2012 ve 05.12.2016 tarihli sözleşmeler imzalanarak davacının sözleşme koşullarına göre işi tamamladığını, taraflar arasında ... adet hakediş düzenlendiğini, hakediş ödeme cetvellerinden görüleceği üzere davalının ... muaf olduğu,

muafiyetin işten kaynaklanması ve bu nedenle davacı şirketinde ... muaf tutulması gerekirken ... kesintisi yaptığını, haksız kesilen toplam ... tutarının 814.491,49 TL olduğunu, davalının kesmiş olduğu bu damga vergilerine ... beyan etmediğini ve ödemediğini, bu durumun anlaşılması üzerine davalının bağlı bulunduğu ...

Müdürlüğüne 10.07.2019 tarihli dilekçe verilerek davacı hakedişlerinden kesinlen ... kesintisinin iade edilmesini istenildiğini, ilgisiz bir cevap verilmesi üzerine 03.09.2019 tarihli dilekçe verildiğini, ... davalı tarafından yatırılıp yatırılmadığının sorulduğu,

08.01.2020 tarihli cevapta hakediş raporlarının resmi daireye düzenlenmediğinden yapılacak bir işlem olmadığının belirtildiğini bu gelişme üzerine davalının davacıdan kesmemesi gerekirken ... haksız olarak kestiği uhdesinde tuttuğu ... yatırmadığının anlaşıldığını belirterek 814.791,49 TL'nin her bir kesinti tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, davalının idare ile imzalanan 12.04.2016 tarihli ana sözleşmeye dayalı olarak davacı şirket ile 10.04.2012,01.07.2012 ve 05.12.2016 tarihli alt yüklenici sözleşmeleri yapıldığını, davacının ana sözleşme ve ekleri kapsamında anılan işlerin tamamını ifa edeceğini kabul ettiğini, ana sözleşme ve eklerinin davacıyı da bağladığını, davalının münakit sözleşmelerden kaynaklanan borçlarının tümünü eksiksiz olarak ifa ettiğini, davacının hakedişlerini tahsil ederken ihtirazi kayıt ileri sürmemiş olduğunu,

davacının hakediş cetvellerindeki alacaklarını eksik aldığına dair bir ihtirazi kayıt iradesi ileri sürmediğine göre davalıdan bir alacağı kalmadığının sabit olduğunu, davacının en son ... numaralı hakediş metnini de ihtirazi kayıt ileri sürmeden imzaladığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış, ... ihale işlem dosyası getirtilmiş, ... cevabi yazısı dosya kapsamına alınarak mali müşavir ve nitelikli hesaplamalar uzamanı bilirkişilere rapor tanzimi yönünde dosya tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda özetle; "davalı şirket yasal defter kayıt ve belgelerine göre davacı tarafından hakedişler karşılığı toplam 114.502.82,32 TL tutarında fatura tanzim edildiği, fatura bedellerine karşılık davalı tarafından 106.309.220,00 TL ödeme yapıldığı,

davalı tarafından davacı adına yapılan hakediş ödemelerinden 3.532.644,22 TL KDV tevkifatı,19 TL stopaj, 814.491,79 TL ... kesintisi yapıldığının hesaplandığı, taraflar arasında düzenlenen hakedişlerde 814.491,79 TL ... kesilmiş olduğu, idare ile davalı arasında sunulan hakedişlerde ise ... kesintisi yapılmamış olduğu, davalı şirketin karayollarında üstlendiği iş kapsamında ... istisnası olduğu, bu hususa ilişkin vergi, resim, harç istisna vergisi sunulmuş olduğu ve davalının idare ile hakedişlerinde ... ödemediğinin anlaşıldığı,

hakedişlere itirazlar hakediş içeriğine, hakedişteki birim fiyatlara yapılan işin ölçümlere davacının gecikmesi vs sebeplerle yapılan kesintiler ve ceza uygulamalarına ilişkin olup ... ise VUK bakımından hakedişten yapılan kesintiler sonrası ... ödenmesi gereken bir meblağ olduğu, hakedişin davacının alacaklarını davacının ceza vs kesintilerini içerin ve itiraz edilmediği takdirde davacının hak ettiği alacağı belirleyen bir döküm olan ... devlete ait bir meblağ olmakla hakedişe itiraz edilmemesi halinde ... kaleminin de kesinleşip kesinleşmeyeceğinin mahkemenin takdirinde olduğu" ifade edilmiştir.

Dava; yanlar arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamında düzenlenen hakedişlerden yapılan ... kesintilerinin iadesi talebine ilişkin olup uyuşmazlık eser sözleşmesine dayandığından TBK 147 maddesi kapsamında 5 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalı yanın zaman aşımı def'i yerinde görülmemiştir.

Davalı ile ... arasında düzenlenen ... yolu (...) KM; 10+500+45+500 Arası Toprak İşleri (Kavşak Düzenlemeleri) Sanat Yapıları, Üst Yapı ve Bitümlü Sıcak Karışım Kaplama Yapılması İşi'ne ilişkin davacı ile davalı arasında alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince düzenlenen ... hakedişe dayalı olarak davalı tarafından davacıya hakediş bedellerinin ödendiği, düzenlenen hakedişlerde davalı tarafından toplam 814.491,79 TL ... kesintisi yapılmış olduğu hususları dosya kapsamı ile sabittir.

Davacı yan davalı tarafından hakedişlerinden yapılan ... kesintisinin haksız olduğunu belirterek iadesini talep etmiş, davalı yan ise davacı tarafından hakedişlere ihtirazi kayıt ileri sürmediğinden iade talebinin yerinde olmadığını savunmuştur.

Toplanan deliller ve yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesi gereğince davacının edimini yerine getirdiği, davalı tarafından düzenlenen ... adet hakedişe dayalı olarak davacıya iş bedelinin ödendiği, ödeme yapılırken toplam 814.491,79 TL ... kesintisi yapıldığı öte yandan davalı ile dava dışı idare arasında imzalanan ana sözleşme kapsamında ... kesintisi yapılmamış olduğu,

davalının yüklenicisi olduğu işe ilişkin sunulan vergi, resim, harç istisna belgesi ile teyit edilen ... istisnası bulunduğu ve bu kapsamda davalı ile idare arasında düzenlenen hakedişlerde davalının ... ödemediği anlaşılmış olmakla davalı tarafından davacı alt yüklenici hakedişlerinden yapılan ... kesintilerinin haksız olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

Davalı tarafından hakedişlere ihtirazi kayıt ileri sürülmediği itirazında bulunulmuş ise de hakediş içeriğindeki taraf hak ve borçlarına ilişkin birim fiyat, yapılan işin metrajı, ceza uygulamalarına ilişkin hususlarda hakedişe usulüne uygun itiraz edilmemesi halinde kesinleşeceği tabii ise de devlete ödenmesi gereken ve Vergi Usul Kanunundan kaynaklanan ... kesintisi yönünden hakedişlere itiraz edilmemesinin haksız yapılan kesintinin iadesine engel teşkil etmeyeceği sonuç ve kanaatine varılmış,

TBK 39 maddesi kapsamında davacının hataen ... ödediği hususunu ... ... vermiş olduğu dilekçe tarihi olan 10.07.2019 tarihinde öğrendiğinin kabulü gerektiği ve bu tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde arabuluculuğa başvurarak her iki yanın katılımı ile arabuluculukta ilk oturum tutanağının 07.07.2020 tarihinde düzenlenmiş olduğu anlaşıldığından neticede kanıtlanan davanın kabulüne dava tarihinden önce davalının temerrüde düşürülmediği gözetilerek faizin dava tarihinden itibaren işletilmesine dair verilen kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine .... sayılı 21.03.2023 tarihli ilamı ile "Somut olayda taraflar arasındaki

uyuşmazlığın davacı tarafın hak edişlerinden davalı tarafından kesilen ... mi yoksa davacı tarafın ... ödendiği iddia edilen ... mi kaynaklandığı açıklığa kavuşturulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Eser sözleşmelerinden doğan alacak davalarında zamanaşımı süresi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 147/6. maddesi gereğince 5 yıl olup, zamaşımının başlangıcı ise kural olarak eserin teslim tarihidir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; ilgili vergi dairesinden davacı tarafın iddialarına ilişkin bilgi ve belgelerin getirtilmesinden sonra davacı tarafın talebi açıklattırıldıktan sonra ... tahsil edilmiş ... kaynaklı bir talep varsa yargı yolunun ve husumetin değerlendirilmesi; hak edişlerden kesilen ... talebi bakımından öncelikle eser sözleşmesi hükümlerine göre zamanaşımı def'inin tartışılması, talep olmadan TBK'nın 39. Maddesi kapsamında değerlendirme yapılamayacağının gözden kaçırılmaması, sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri kapsamında hak edişlerin değerlendirilmesi, bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır." gerekçesi ile mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Diyarbakır ...

Müdürlüğünün müzekkere cevabında davacı hakkında dava konusu sözleşmeye istinaden ... tahakkuk ettirildiği ve mükellefin tahakkuka ait tahsilatı gerçekleştirmiş olduğunun bildirildiği anlaşılmış, ... ilamı kapsamında dava sebebinin ve buna bağlı olarak taleplerinin ne olduğunu açıklayıcı yazılı beyanda bulunmak üzere davacı vekiline verilen süre gereğince sunulan 26.10.2023 tarihli dilekçesinde davanın eser sözleşmesi nedeni ile ödenmeyen bir alacağın tahsili değil davalının davacı adına ödemek üzere hak edişlerden kestiği ancak yatırılmaması nedeni ile davacıdan tahsil edilen ... iadesine yönelik dava olduğu,

başka bir deyişle davalının kestiği ... yatırmış olsa idi yatırılan bu ... sözleşme nedeni ile ödenmesi gereken ... olarak (sözleşme ...) ... yatırılmış olacağından davalı ile davacı arasındaki sözleşme nedeni ile ödenmesi gereken ... ödenmiş olacağı, çünkü sözleşme ..., davalı tarafından kesilen damga vergileri yatırılmadığı için ...tarafından davacıdan talep edilmiş ve ödenmek zorunda kalındığı şeklinde ifade edilmiştir.

Dava; yanlar arasındaki alt yüklenici sözleşmesi kapsamında düzenlenen hakedişlerden yapılan ... kesintilerinin iadesi talebine ilişkindir. Davacı vekilinin dilekçe ekinde sunduğu geçici kabul tutanağının tetkikinde 25.03.2015 tarihinde sözleşmeye konu işin tamamlanarak geçici kabulünün yapıldığı, kesin kabul tutanağının ise 19.04.2018 tarihinde düzenlendiği anlaşılmakla eser sözleşmesine ilişkin somut uyuşmazlıkta TBK 147 maddesi kapsamında 5 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı yanın zaman aşımı def'i yerinde görülmemiştir.

Toplanan deliller ve yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan alt yüklenici sözleşmesi gereğince davacının edimini yerine getirdiği, davalı tarafından düzenlenen ... adet hakedişe dayalı olarak davacıya iş bedelinin ödendiği, ödeme yapılırken toplam 814.491,79 TL ... kesintisi yapıldığı öte yandan davalı ile dava dışı idare arasında imzalanan ana sözleşme kapsamında ... kesintisi yapılmamış olduğu,

davalının yüklenicisi olduğu işe ilişkin sunulan vergi, resim, harç istisna belgesi ile teyit edilen ... istisnası bulunduğu ve bu kapsamda davalı ile idare arasında düzenlenen hakedişlerde davalının ... ödemediği, öte yandan dava konusu sözleşmeye istinaden ... tarafından davacı adına ... tahakkuk ettirilerek davacıdan tahsilatın gerçekleştirildiği anlaşılmış olup taraflar arasında imzalanan 05.12.2016 tarihli sözleşmenin 5. maddesinde ana sözleşme ve eklerinin sözleşmenin eki olduğu kabul edilmiş,

dava dışı idare ile davalı yüklenici arasındaki 12.04.2012 tarihli sözleşmenin 8.2.1 maddesinde ise Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 1. sırada sözleşmenin ekleri arasında sayılmış olması nedeniyle davacı tarafında ... kesintilerini içeren hakedişlere Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 40. maddesindeki usule uygun olarak itiraz edilmediğinden hakedişlerin davacı tarafça olduğu gibi kabul edilmiş sayılması gerektiği ve bu şekilde kesinleştiğinden ... kesintilerinin iadesinin talep edilemeyeceği sonuç ve kanaatine varıldığından yerinde görülmeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Başkan .... Üye .... Üye ... Katip ...