Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/376 K.2024/696

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Taah. Ltd.

Şti. ile davalı ... (...) arasında, müvekkili şirkete ihale edilen ve idaresi ... olan .... işine ait 40 adet paslanmaz saksı yapılması konusunda teklif alındığını ve anlaşma sağlandığını, müvekkili şirketin sakısların yapımı için davalı şirkete avans niteliğinde .... şubesine ait ... seri numaralı 31.05.2023 vade tarihli 180.000,00 TL'lik 1 adet, .... şubesine ait ... seri numaralı 31.05.2023 vade tarihli 120.000,00 TL'lik 1 adet çek keşide ederek teslim ettiğini, ancak taahhüt edilen saksıların imal edilerek teslim edilmediğini, iş yapılmadığı için faturada düzenlenmediğini, davalı tarafa ....

Noterliğinin 28.03.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taahhüt edilen malların evsafına uygun şekilde üç gün içinde teslim edilmesi aksi halde çeklerin iade edilmesi konusunda ihtarname gönderildiğini, davalı taraf ile sürekli sözlü olarak görüldüğünü ancak sonuç alınamadığını, davalının çekleri borçları için piyasaya verdiğini, mali olarak zor durumda olduğunu, ödeme yapamayacağını bildirdiğini, zorunlu arabuluculuk kapsamında .... yapılan başvuru neticesinde .... sayılı arabuluculuk dosyası müzakereler neticesinde anlaşmama ile sonuçlandığını,

davalı tarafın sözleşme uyarınca edimini yerine getirmediğinden müvekkili tarafından davalıya verilen çeklerin bedelsiz kaldığını, söz konusu çeklerin karşı tarafça takibe konması konusunda haklı endişeleri olduğunu, keza çekin günü geldiğinde veya gününden önce ilgili davalı veya ciro ettiği cirantaların çeki tahsil için bankaya ibraz etmesi ihtimalinin çok yüksek olduğunu, bu da müvekkilinin olmayan bir borcu ödemesi ve mağduriyeti anlamına geleceğini, çekin ödenmemesi halinde müvekkilinin karşılıksız çek keşide etmiş durumuna düşeceğini, bu da ticari itibarını zedeleyeceğini,

çeki ödese davalının bozuk mali durumu nedeniyle davalıdan tahsilinin de mümkün olmayacağını, bu nedenle müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması için iş bu menfi tespit davasını açmak zorunda kaldığını, tedbir kararı verilmesini belirterek müvekkili tarafından keşide edilerek davalı tarafa elden teslim etmiş olduğu söz konusu çeklerin bedelsiz kaldığını ve davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında çek bedellerinin ödendiği gerekçesiyle istirdat talep etmiştir.

Davacının icra dosyasına yatırdığı ödemelerin dekontlarını dosyaya sunduğu anlaşılmıştır.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesi nedeniyle iş sahibi olan davacının yüklenici olan davalıya vermiş olduğu avans çeklerinden dolayı davalıya borçlu olup olmadığının tespiti isteminden ibaret olup yargılama sırasında çek bedellerinin ödenmesi nedeniyle istirdata dönüşmüştür. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; .... Noterliği'nin 28/03/2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... şubesine ait müzekkere cevabı, Davacı ... ve Taahhüt Ltd. Şti'ne ait .... için yazılan ...'nün cevabi yazısı, Davalı ... için yazılan ...'nün cevabi yazısı, ...'nin cevabi yazısı, ... Mahkemesi'ne davacı tanığı ... için yazılan talimat evrakı gelmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır.

Taraflar arasında yapılan sözleşmenin konusunun, davacının dava dışı ... ile davacı arasında yapılan ".... ait sözleşme" uyarınca davacının üstlendiği işin bir bölümünün davalıya taşere edilmesi üzerine davalının 40 adet paslanmaz saksı imalatı işini üstlendiği, buna karşılık davacının işin başında davalıya ....

Şubesine ait ... nolu 31.05.2023 vade tarihli 180.000,00-TLlık ve ... seri nolu 31.05.2023 vade tarihli 120.000,00-TLlık iki adet çek düzenleyerek davalıya avans olarak verdiği, bu çekleri davalıdan ciro yoluyla devralan 3. kişilerce bankaya ibrazında davacının banka hesabından 3. kişiler adına ayrı ayrı çek tutarı kadar ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında yapılan eser sözleşmesi nedeniyle davalının sözleşme gereğince edimini yerine getirip getirmediği,

getirmiş ise işin ne kadarlık kısmını yaptığı, davacının sözleşme gereğince davalıya verdiği iki adet çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

.... Talimat duruşması ile davacı tanığı ...'un alınan beyanında: ": Ben o dönemde davacı şirketin proje müdürüydüm, 40 adet paslanmaz saksı ihtiyacımız vardı, bununla ilgili davalı 2 adet numune getirdi, kalanını getirmedi. Bildiğim kadarıyla davalıya çek verilmişti, hatta davalı o çekleri de kullanmış ama davalı sadece 2 adet saksıyı getirmişti. 38 tanesini getirmedi. Buna rağmen çeki tahsil etti. Çekin ödenmesini de durduramadık tedbir alamadık. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

İİK nun 72. Maddesine göre, İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.

Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (....) "yüzde yirmiden" aşağı tayin edilemez.

Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın aşağı olamaz.

Mahkememizce Nitelikli Hesap Uzmanı Bilirkişisi ..., Mali Müşavir ... ve İnşaat Mühendisi ...'tan alınan 04/09/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosyada mevcut evrakın incelenmesi sonucunda Kurulumuzca;

1) Davalının edimini tam ve gereği gibi ifa edemediği, davacının süresinde edimin yerine getirilmemesi sebebi ile sözlü sözleşmenin fesih edildiği,

2) Dava konusu işin davalı tarafından yapılmaması sebebi ile işin, davacı tarafından yapıldığı / başka bir taşerona yaptırıldığı,

3) Davacının 31.05.2023 vade tarihli 180.000,00 TL bedelli ve 31.05.2023 vade tarihli 120.000,00 TL bedelli 2 adet çekin verdiği, çeklerin tahsil edildiği,

4) Davalının iki adet saksı teslim ettiği, iki adet saksı bedelinin 24.000,00 TL olduğu,

5) Davacının her iki çek toplamından iki adet saksı bedelinin mahsubu ile davaya konu çeklerin (300.000,00 TL-24.000,00 TL=) 276.000,00 TL bedelsiz kaldığı, Tespit ve hesaplanmış olup, Sayın Mahkemenin takdirlerine sunulur." şeklinde rapor sunulmuştur

Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre. Taraflar ... Taah. Ltd.

Şti. ile davalı ... (...) arasındaki sözleşme ile, davacı şirkete ihale edilen ve idaresi ... olan .... işine ait 40 adet paslanmaz saksı yapılması konusunda anlaşmaya vardıkları, sözleşmeye göre davalının işi tamamlayıp davacıya teslim etmediği, son oturumdaki beyanında kendisinin de kabulünde olduğu üzeri işi tamamlayamadığı, 40 adet paslanmaz saksıdan sadece 2 tane imal ederek davacıya teslim ettiği, kalan 38 adedinin ise halen daha teslim edilmediği, buna karşılık işin başında davacı tarafından avans olarak verilen çeklerin davalının ciroladığı 3. Kişiler tarafından bankaya ibrazı üzerine bedellerinin 3. kişilere ödendiği,

bu suretle davalının da sebepsiz zenginleştiği, davalının teslim ettiği saksıların bedelinin 24.000,00-Tl olup bunun verilen çek bedelinden düşülmesinden sonra davacının davalıya yaptığı 276.000,00-TL lık ödemesinin karşılıksız kaldığı bilirkişi raporları ile sabit olduğu anlaşıldığından davanın 276.000,00-TL nın istirdatı bakımından kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı