Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/506 K.2024/808

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle), İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Asıl davada; davacı vekili dava dilekçesinden özetle.

Müvekkili sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olup davalı şirkete ait ve firarı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 27.09.2022 tarihinde meydana gelen çok taraflı kazada ... ve ... plakalı araçların hasarına sebep olduğunu, kazada hasar gören ... plakalı araç için alınan eksper raporu uyarınca 8.888,18 TL hasar bedelinin 30.01.2023 tarihinde ...'ya ödendiğini, ... plakalı araç için alınan eksper raporu uyarınca 50.062,80 TL hasar bedelinin 27.02.2023 tarihinde ...'ya ödendiğini,

kaza sonrası sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğinin tespit edildiğinden ZMMS genel şartlarına göre hasar bedelini ödemekle müvekkil şirketin sigortalısına rücu hakkının doğduğunu, davalı aleyhine ..... sayılı dosyası ile icra takibi yapılarak toplam 58.950,98 TL asıl alacağın ödeme tarihinden takip tarihine kadar işleyen 1.944,57 TL yasal faiziyle birlikte tahsili istenmişse de davalı haksız yere borca itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürüp itirazının iptali ile şimdilik 58.950,98 TL asıl alacağın 20.02.2023 tarihinden takip tarihinde kadar işleyen 1.944,57 TL yasal faizi ve takip tarihinden itibarenda asıl

alacağa işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalı ... plakalı aracın davalı şirkete ait ... plakalı aracın seyir halinde iken meydana gelen çok taraflı kazada ... ve ... plakalı araçların hasarına sebebiyet verdiğini ... plakalı araç maliki tarafından ... başvurulması sonucunda ilgili araçta 15.000,00-TL değer kaybı tespit edildiğini ve mağdur vekili ile sulh olunarak ferileriyle birlikte toplam 24.138,42-TL değer kaybı bedeli 20/09/2023 tarihinde ilgilisine ödendiğini, kaza sonrası sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği tespit edildiğinden,

Trafik Poliçesi Genel Şartlarına göre hasar bedelini ödemekle müvekkili şirketin sigortalısına rücu hakkı doğduğunu, bu nedenlerle davalı aleyhine ..... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığına takibe itiraz üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürüp öncelikle itirazın iptali ile takibin devamına, kusur ve hasara ilişkin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 24.138,42-TL asıl alacağın 20/09/2023 tarihinden takip tarihine kadar işleyen 141,52-TL avans faiziyle tahsiline , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir .

CEVAP

Asıl davada; davalı vekili cevap dilekçesinden özetle.

Davacının rücu hakkı bulunmadığını, müvekkiline hangi sebeple rücu edildiğinin dava dilekçesinde belirtilmediğini, araç sürücüsü ...'nın olay yerinden firar etmediğini, aksine 112'yi arayarak olay yerine polis ekiplerini çağırdığını, polis ekiplerinin talebi üzerine aracı polisin gösterdiği yere çekerek araçta uzun süre beklediğini, ancak polis ekiplerinin yanına gelmemesi üzerine işlemi bitirdikleri düşüncesi ile olay yerinden ayrıldığını, polis ekiplerini bulamadığı için polis merkezine giderek ifade verdiğini, ifade tutanağının ilgisi polis merkezi amirliğinden istenmesi gerektiğini,

dolayısıyla ortada firar olmadığından sigorta şirketinin rücu hakkı da bulunmadığını, üstelik tek başına sürücünün olay yerinden ayrılmasının sigortacıya rücu hakkı vermediğini, sigortacı zararın tamanını müvekkiline rücu edemeyeceği gibi faiz başlangıcında da hataya düştüğünü ayrıca müvekkilinin kusuru oranında sorumlu olabileceğini bildirip davanın reddini savunmuştur.

Birleşen davada; davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Asıl dosyadaki gerekçelerle davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve Birleşen Dava, davacının dava dışı 3. kişilerin aracında oluşan hasar nedeniyle yapmış olduğu ödemenin halefiyet ilkesinden kaynaklı sigortalısı olan davalıdan tahsili amacıyla girişilen icra takiplerine davalının yapmış olduğu itirazların iptali isteminden ibarettir.

Taraflarca dayanılan deliller toplanmış; Maddi hasarlı kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporları, poliçe ve ...'dan istenen hasar dosyası, ödeme belgelerinin sunulduğu, ..... Esas sayılı dosyası, ..... Esas sayılı dosyası, ..... nolu soruşturma dosyası ve ..... nolu soruşturma dosyası, ... plakalı araca ait hasar dosyası, davacı ... vekili tarafından bir kısım ödeme dekontları, ... plakalı aracın kasko ekspertiz raporu, ... tarafından ... plakalı aracın hasar dosyasının dosya içerisine sunulduğu ve gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak dosya içerisine alındığı görülmüştür.

..... sayılı dosyası 12.09.2024 tarihinde dosyamız ile birleştirilmiştir.

Dava konusu ZMMS poliçesi incelendiğinde; ... plakalı otomobil sigortalı davalı ... San.Tic. Ltd. Şti.' adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsar şekilde 15/12/2021-15/12/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalandığı, araç başına teminat miktarının 43.000,00-TL, kaza başına 86.000,00-TL ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır.

..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 12/06/2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 58.950,98 TL asıl alacak, 1.944,57 TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 60.895,55 TL istendiği, takibin dayanağının 27/09/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası alacağı olduğu, ödeme emrinin davalıya 18/06/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 19/06/2023 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 02/10/2023 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 24.138,42 TL asıl alacak, 141,52 TL işlenmiş faiz olmak üzere toplam 24.279,94 TL istendiği, takibin dayanağının 27/09/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazası alacağı olduğu, ödeme emrinin davalıya 07/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 02/10/2023 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Davacı vekilince sunulan dekont örneklerinde; davacı şirketin kazaya karışan ... plaka sayılı araç için dava dışı ... Sigortaya 27.02.2023 tarihinde 50.062,80-TL hasar bedeli ve araç sahibine 20.09.2023 tarihinde 15.000,00-TL değer kaybı ödemesi yaptığı, yine aynı kazada hasar gören ... plakalı araç için ... Sigortaya 30.01.2023 tarihinde 8.888,18-TL hasar bedeli ödemesi yaptığı anlaşılmıştır.

Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde.

“Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: ....f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sigorta sözleşmeleri ile ilgili düzenleme 6102 sayılı TTK 1401 vd maddelerinde yapılmıştır. Sigorta sözleşmeleri; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin parayla ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya bir kaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401/1).

Başlıca sigorta türleri, zarar sigortaları (TTK m. 1453 vd) ve can sigortalarıdır(TTK m, 1487 vd). Zarar sigortaları, mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde yapılır. Can sigortaları, hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortası şeklinde yapılır. Bazı sigortaların yapılması mevzuatları gereği zorunludur. Bazı sigorta türleri devlet tarafından önemli ölçüde desteklenmektedir.

TTK m. 1472 hükmünde; sigortacının halefiyet ilkesi ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenleme uyarınca; sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış olması halinde sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibe kaldığı yerden devam edebilir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranış göstermesi durumunda sigortacıya karşı sorumlu olur.

Sigortacı zararı kısmen tazmin ettiği takdirde, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını kullanabilir.

Bilirkişiden dosya üzerinden rapor aldırılmıştır.

Mahkememizce Sigorta Bilirkişisi ..., Makina Mühendisi Bilirkişisi ... ve Adli Trafik Bilirkişisi ...'den aldırılan 02.12.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle;

" ..... Esas dosyası kapsamında davacı ... A.Ş.'nin davalı ... Şirketinden dava dışı ... plakalı araçta 27/09/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu uğramış olduğu Değer Kaybı Zararı ile ilgili yapmış olduğu tazminat ödemesinin rücu talebi konulu dosya için 12/09/2024 tarihli ..... sayılı Gerekçeli Kararı ile Sayın Mahkemenin .....Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

Yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler sonucuna göre, meydana gelen trafik kazasında,

... plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/c ve 84/d madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına sebep olmakla OLAYDA TAM ETKEN ve %100, YÜZ ORANINDA KUSURLU OLDUĞU,

... ve ... plakalı araç sürücülerinin kural ihlalinin olmaması OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve KUSURSUZ OLDUĞU;

tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında bulunan dava dışı ... A.Ş.'nin kasko sigortalısı ...'a ait ... plakalı araçta 27/09/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu uğramış olduğu hasar ile ilgili olarak hasarın kaza tutanağı ile uyumlu olduğu, dosya kapsamındaki aracın hasarlı fotoğrafları ekspertiz raporu ve yapılan piyasa araştırmaları (ilgili servisler, tamirhaneler, internet vb.) sonucunda; eksper raporu ile tespit edilen 51.430,81TL hasar miktarının, parça/ malzeme ve yapılan işçilikler yönünden uygun olduğu görüşüne varılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan ... dosyası kapsamında ...'a ait ... plakalı araçta 27/09/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu

uğramış olduğu değer kaybı zararı ile ilgili olarak bilirkişi raporu ve yapılan piyasa araştırmaları (ilgili servisler, internet vb.) sonucunda; bilirkişi ile tespit edilen aracın piyasa rayiç değeri 250.000,00TL ve onarım sonrası piyasa rayiç değeri 235.000,00TL'nin uygun olduğu araçta meydana gelen reel değer kaybı zararı 15.000,00TL'nin piyasa rayiçleri yönünden uygun olduğu görüşüne varılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan dava dışı ...

A.Ş.'nin kasko sigortalısı ..... ait ... plakalı araçta 27/09/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu uğramış olduğu hasar ile ilgili olarak hasarın kaza tutanağı ile uyumlu olduğu, dosya kapsamındaki aracın hasarlı fotoğrafları ekspertiz raporu ve yapılan piyasa araştırmaları (ilgili servisler, tamirhaneler, internet vb.) sonucunda; eksper raporu ile tespit edilen KDV dahil 9.212,00TL hasar miktarının, parça/ malzeme ve yapılan işçilikler yönünden uygun olduğu görüşüne varılmıştır.

Kaza tarihi olan 27/09/2022 tarihinin poliçe vadesi içinde olduğu, Maddi Zarar Araç Başı Limit 100.000,00TL sigorta bedeli olduğu ve meydana gelen kaza sonucu sigorta şirketinin üçüncü şahıslar için yapmış olduğu maddi zarar ve değer kaybı zararının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) teminat kapsamında olduğu tespit edilmiştir.

Davacı trafik sigorta şirketi ... A.Ş.'nin ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) kapsamında kazada hasara uğrayan ... plakalı araç hasarı için dava dışı kasko sigortacısı ...

A.Ş.'ye sigorta şirketleri arası rücu protokolü çerçevesinde ... sayılı hasar dosyası kapsamında 8.888,18TL'yi 30/01/2023 tarihinde toplu ödeme olarak yapmış olduğu davacı vekilinin 20/02/2024 tarihli dilekçesi ve ekindeki ödeme dekontundan anlaşılmış, kazada hasara uğrayan ... plakalı araç hasarı için dava dışı kasko sigortacısı ...

A.Ş.'ye sigorta şirketleri arası rücu protokolü çerçevesinde ... sayılı hasar dosyası kapsamında 50.062,80TL'yi 27/02/2023 tarihinde toplu ödeme olarak yapmış olduğu davacı vekilinin 20/02/2024 tarihli dilekçesi ve ekindeki ödeme dekontundan, ... plakalı araç için değer kaybı zararı olan 15.000,00TL'yi 20/09/2023 tarihinde araç sahibi vekiline yapmış olduğu, davacının sigortalısı için üçüncü şahıs hasarları için toplamda 73.950,98TL ödeme yapmış olduğu anlaşılarak hesaplanmıştır.

Yukarıda yapılan tespit ve bilgiler doğrultusunda; sürücü ...'nın ifadesine göre olay yerinden ayrılmış olmasının.

KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI B.4 ZARAR GÖRENLERİN HAKLARININ SAKLI TUTULMASI VE SİGORTACININ SİGORTALIYA RÜCU HAKKI "f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," bendi kapsamında olduğu kanaatine varılması halinde rücu şartlarının oluşmuş olacağı,

hariç tutulan kapsamda olduğu kanaatine varılması halinde rücu şartlarının oluşmayacağı kanaate varılmış Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakılmıştır. Tarafımıza verilen görevlendirme ile yukarıdaki görüş, tespit ve kanaate varılan iş bu 10 (on) sayfa olarak tanzim edilmiş raporu, hukuki durum belirlemesi ve takdiri Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz." bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu somut hadisenin gelişime uygun, denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır. Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen bilgiler ışığında dosya kapsamı incelendiğinde; davacı şirket tarafından sigortalı davalı şirketin maliki bulunduğu ve dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı araç ile dava dışı ... plaka sayılı ve ... plaka sayılı araçların karıştığı trafik kazası sonucu dava dışı sürücü ...'nın kaza yerini terk ettiği, sürücünün olay yerini terk etmesinin haklı bir sebebe dayanmadığı, kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete ait araç sürücüsünün yüzde 100 oranında kusur olduğu,

davacı tarafından dava dışı ... plaka sayılı araç malikine 15.000,00-TL değer kaybı ödemesi ve kasko sigorta şirketine 50.062,80-TL hasar bedeli için yapılan ödemenin ve ... plakalı aracın kasko sigortacısına 8.888,18-TL hasar bedeli ödemesinin araçlarda meydana gelen hasara göre uyumlu olduğunun makine mühendisi bilirkişi tarafından tespit edildiği, sigorta şirketinin rizikonun meydana gelmesinden ötürü oluşan zarardan davalı işletenin dava dışı sürücü ile birlikte sorumlu oldukları, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar ışığında davacının yapmış olduğu ödemeden kaynaklı davalıya karşı halefiyet hakkına sahip olduğu,

davacının ödeme tarihi itibarıyla davalının sorumluluğunun başladığı, ayrıca bir ihtar yapılmasının gerek bulunmadığı, bu suretle davacı tarafından başlatılan icra takiplerine davalının yaptığı itirazın yerinde olmadığı, asıl davanın kısmen kabulü ile ..... esas sayılı dosyasında 58.950,98-TL asıl alacak ve 1.587,91 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 60.538,89-TL üzerinden takibin devamına, birleşen davanın kabulü ile ..... esas sayılı dosyasında 24.138,42-TL asıl alacak ve 141,52-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.279,94-TL üzerinden takibin devamına karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ..... · e-imzalı Hakim ..... · e-imzalı