İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/507 K.2024/823

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/507

KARAR NO: 2024/823

DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)

DAVA TARİHİ : 24/07/2023

KARAR TARİHİ : 08/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ile davacı şirket, tacir sıfatlarının gereği olarak aralarında ticari ilişki kurulmuş ve dilekçeleri ekinde sunulan ve takip dosyasında gösterilen faturada yer alan ürünler davalıya satılarak teslim edildiğini, davalı yarar ve hesabına gerçekleştirilen faturalarda gösterilen ürünlerin bedelleri halen ödemediğini, söz konusu evraklar üzerinden gösterilen ve borcun tahakkuku tarihinden uzunca bir süre geçmesine ve kendilerine borcun ödenmesine yönelik ikazlara rağmen maalesef olumlu bir yanıt alınamadığını,

---- İcra Müdürlüğü ---- Esas Sayılı takip dosyasına haksız ve kötü niyetli olarak yapılan itirazın İptali ile takibin devamına karar verilmesini, takip miktarının %20'sinden az olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır. Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, teknik bilirkişi ayrıntılı raporunu ibraz etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Huzurdaki dava, icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.-----İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyası celp edilmiştir.Davacı tarafa ait ticari defterler üzerinde SMMM bilirkişi tarafından inceleme yapılmıştır.

6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1): "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."

(2): "Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."

(3): "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

(4): "Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."

(5): "Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."

TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

(2): "Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."

Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.

Tİcari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.

Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir.

Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz.

Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veye diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(HMK. m. 222/3)Davacı taraf gerçek kişi tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.

Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.

Mahkememizce işbu dosyada, tarafların ticari defterleri üzerinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişisi alanında uzman bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle.

Davacı şirketin 2023 yılı BS Formunda, davalı tarafa 1 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 14.700,00 TL tutarlı fatura düzenlemiş olduğu, davalının bağlı bulunduğu ---- Dairesi 05.06.2024 tarihli yazı cevabından, davalının 2023 yılı BS ve BA formunu dosyaya gönderdiği, davalı şirketin 2023 yılı BA Formunda, davacı tarafından davalı tarafa 1 adet e.belge/fatura ile KDV hariç 14.700,00 TL tutarında fatura düzenlemiş olduğu, 17.02.2021 tarihli ----- seri numaralı 17.346,00 TL tutarlı fatura bulunduğu,

getirilen e-fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere faturanın teslimi” bölü, fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere e-arşiv uygulaması kapsamında düzenlenen faturanın kâğıt ortamında teslim edilmesi esas olduğu, e-arşiv uygulaması kapsamında düzenlenen faturalar, alıcısının talebi doğrultusunda ve ----- adresinde yayımlanan e-fatura format ve standardının kullanılması ve de söz konusu faturanın basılabilir görüntüsünün eklenmesi koşuluyla e-fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere elektronik ortamda da iletilebilecektir.” şeklinde düzenlendiği,

01.07.2021 tarihinden itibaren GIB tarafından otomatik olarak oluşturulan tarafların 2023 yılı BS ve BA formunda gözüken, takip konusu yapılan 17.02.2021 tarihli ----- seri numaralı 17.346,00 TL tutarlı faturanın arşiv fatura olduğu ve elektronik ortamda oluşturulduğu, dosya kapsamında, takip konusu alacağı oluşturan 17.02.2021 tarihli ----- seri numaralı 17.346,00 TL tutarlı faturanın, davalı tarafa kağıt ortamında tebliğ edildiğine veya davalının faturayı elektronik ortamda iletilmesi talep ettiğine dair dayanak belge bulunmadığı,

takip alacaklısı davacı taraf 13.03.2023 tarihli faiz talep etmemiş, asıl alacağına takip tarihinden icra takibinde 17.346,00 TL asıl alacağına, işlemiş ibaren avans faizi yürütülmesini talep ettiği, taraflar arasında akdi faiz yönünden herhangi bir sözleşme bulunmadığına göre uyuşmazlığın 3095 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözülmesi gerektiği, 3095 Sayılı Yasanın 4489 Sayılı Yasa ile değişik 2/2 Maddesinde ticari işlemde temerrüt faizinin “avans” oranında hesaplanacağı belirtilmiş bulunmakta olduğu,

davacı şirketin ibraz ettiği 2023 yılı ticari defterlerinin, yevmiye defteri, envanter defteri noter açılış onamaları ile yevmiye defteri noter kapanış onamasının sürelerinde yaptırılmış olduğu, defteri kebir noter açılış onamasının yaptırılmadığı görülmüş olup, ticari defterlerin delil mahiyetinde olup olmadığı hususunda takdir Mahkemenin olduğu, ticari defterlerini sunmadığı veya yerinde inceleme talebinde bulunmadığı takdirde 6100 Sayılı HMK'nın 222/3 Maddesi gereğince davacı tarafın defterlerinin davacı lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun davalı tarafa ihtarına, karar verildiği,

davacı tarafından davalı adına yürütülen ----- Kodlu Muavin defter kayıtlarına göre davacı tarafından davalı tarafa 21.02.2023 tarihinde ----- seri no.lu fatura ile 17.346,00 TL tutarlı satış yaptığı, bu süreçte davalından herhangi bir ödeme alamadığı ve buna göre 13.03.2023 takip tarihi itibariyle davalından 17.346,00 TL alacaklı olduğu görüldüğü, 01.07.2021 tarihinden itibaren GIB tarafından otomatik olarak oluşturulan tarafların 2023 yılı BS ve BA formunda gözüken, takip konusu yapılan 17.02.2021 tarihli ----- seri numaralı 17.346,00 TL tutarlı faturanın a.

Arşiv fatura olduğu, elektronik ortamda oluşturulduğu görüldüğü, arşiv faturanın kağıt ortamında iletilmesi esas olup, dosya kapsamında, takip konusu alacağı oluşturan 17.02.2021 tarihli ----- seri numaralı 17.346,00 TL tutarlı faturanın, davalı tarafa kağıt ortamında tebliğ edildiğine veya davalının faturayı elektronik ortamda iletilmesi talep ettiğine dair dayanak belge ile faturaya konu olan mal ve hizmetin davalı tarafa verildiğine dair teslim belgesi, sevk irsaliyesi vb. Bulunmadığı, takdir Mahkemeye ait olmak üzere;

takip konusu alacağı oluşturan fatura muhteviyatındaki 21 adet ----- malın, davacı tarafından davalı tarafa teslim edildiğinin kabulü halinde, davacının 13.03.2023 takip tar yariyle davalından 17.346,00 TL alacaklı olduğu, takip sonrasında 17.346,00 TL asıl alacak yılık %10,75 oranında ve değişen oranlarda avans faizi yürütülebileceği bildirilmiştir.

Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, dosyada alınan rapor, ticari defter kayıtları sonucunda; davanın itirazın iptaline ilişkin olduğu, icra takibinin faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılmış olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmiş olduğu, davacı tarafın ticari defterlerinin usulünce tutulmuş olduğu, davalı tarafın ticari defterlerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple 6100 sayılı HMK’nun 222/3.

Maddesi gereğince davacının ticari defterlerin kendisi lehine delil niteliğinde olduğu, davaya konu faturanın tarafların BA-BS formlarında kayıtlı olduğu ve tüm dosya içeriği bir bütün halinde değerlendirilmiş olup; usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacının davalıdan 17.346,00 TL fatura alacağı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.İcra takibinden önce dosya muhteviyatı ile borçlunun takip konusu alacağa ilişkin temerrüde düşürüldüğünü gösterir mahiyette bir belge bulunmaması, işlemiş faize ilişkin taraflar arasında uygulanan bir teamül olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması,

işlemiş faiz talep edilebilecek nitelikte bir anlaşma olduğuna dair bilgi ve belge bulunmaması, TTK 1530. Maddesindeki fatura alacağına ilişkin hükmün tedarik sözleşmelerinde geçerli olması sebebiyle takip öncesi döneme ilişkin faiz talep edilemeyeceği görülmüştür. Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ticari defter kayıtlarında yapılan tetkik neticesinde davacının alacağı olduğu, işbu alacağın ticari defterler kapsamında likit (bilinebilir) mahiyette bulunduğu gözetilerek İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi kararlaştırılmış olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.