Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/618 K.2025/173

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/618 Esas

KARAR NO : 2025/173

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACILAR

1- ... (TC Kimlik No:...) - 2- ....

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVALI

... (TC KimlikNo:...) - ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/09/2024

KARAR TARİHİ : 17/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının davacılar aleyhine .... sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlattığını ve takibin kesinleştiğini, takip talebinde, .... esas sayılı dosyası ve .... esas sayılı dosyalarına olan borçları kendisinin ödediğinden bahisle müşterek- müteselsil kefil olan ... ile asıl kredi borçlusu ...

Ltd.'den tahsilini istediğini, davalının ödediğini beyanla davacılardan istediği .... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalının takibe itiraz ettiği, aleyhine itirazın iptali davası açıldığı ve aleyhine sonuçlandığı, kararın kesinleştiği, 26.09.2022 tarihli icra emri ile 47.678,75 TL miktarlı icra emri ile buna ilişkin vekalet ücretinin ilavesiyle 53.400,00 TL'sinden ve harçlarından şahsen kendisinin sorumlu olduğunu, kefil sıfatı ile ödediği paradan bu miktarın düşülmesi gerektiğini, ancak davalının tamamı üzerinden takip yaptığını, .... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalının takibe itiraz ettiği, takibin durduğu,

itirazın iptali davası açıldığı, itirazının iptal edildiği inkar tazminatı ve yargılama giderlerine mahkum edildiğinin anlaşıldığı, vekalet ücreti, icra inkar tazminatı, yargılama gideri olmak üzere toplam 9.331,00 TL üzerinden icra emri düzenlendiği, icra vekalet ücreti olan 1.250,00 TL eklendiğinde, 10.451,00 TL'nin davalının itirazı sebebiyle ortaya çıkan bedel olduğunu, bu tutarın takip talebinde düşülmesi gerektiğini, Ancak takip toplam 290.000,00 TL asıl alacak üzerinden hiçbir detay verilmeden yapıldığı, Davalının kefil olarak ödediği parayı diğer kefil ...'dan isteyemeyeceği, TBK vd. bu durumun açıkça izah edildiği,

bu nedenle yasal dayanağı bulunmayan davacılardan ... hakkındaki takibin tamamen iptaline karar verilmesi gerektiği belirterek .... sayılı dosyasından yapılan takibin iptaline, borçlu olmadığının tespitine, alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalıların (davacıların) iş bu menfi tespit davasına konu edilen .... sayılı dosyasından borçlu olmadıklarını iddia ve ispat edebilmeleri için öncelikle .... sayılı .... sayılı dosyalarından borçlu olmadıklarını iddia ve ispat etmeleri gerektiğini, Yapılan indirimin faiz, masraf ve vekalet ücretleri yönünden olduğu, ödemenin anapara ve icra vekaletinden ibaret olduğu,

alacaklının icra dosyası borcunun anapara ve masraflarını tahsil etmekten vazgeçip inkar tazminatı ve dava vekalet ücretini tahsil etmesinin mümkün ve beklenen bir durum olmayacağının açık olduğunu, Takip talebine dayanak belgenin .... sunulduğunu, .... ve .... sayılı dosyalarının yıllarca davacılar tarafından ödenmemesi dolayısıyla müvekkilince ödendiğini, söz konusu borcun ortak olduğu halde müvekkilinden ödenen borcun hibe edilmesinin beklenilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce nitelikli hesaplar uzmanı bilirkişiden alınan 19.02.2025 tarihli raporda özetle. "Davacılardan ... Mak. San...Ltd.

Şti.'nin... ile 30.01.2014 tarihinde imzaladığı 500.000,00 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesine (diğer Davacı) ... ile, Davalı ... ...'nın müşterek müteselsil kefil olarak imzalarının olduğu, Kredilerin ödenmemesi üzerine, asıl kredi müşterisi ile kefilleri hakkında ( .... nolu ve .... nolu dosyalarından) iki ayrı ilamsız icra takibi başlatıldığı, Söz konusu takiplere iş bu davanın Davalısı kredi sözleşmesi kefili İhsan ...'nın itirazı üzerine, ayrı ayrı itirazın iptali davası açıldığı, ....

Mahkemesinin 14.12.2021 tarih .... sayılı ilamında; itirazının iptali ve toplam 122.898,06 TL asıl alacak ve işlemiş faizleri için icra takibinin devamına karar verildiği, ayrıca ilamda Davalının 25.584,10 TL icra inkar tazminatına mahkum edildiği,

* .... . sayılı ilamında takibe itirazın iptali ve 25.914,69 TL asıl alacak ve işlemiş faizleri üzerinden devamına , kararda ayrıca %20 icra inkar tazminatı (5.183,00 TL) ödemesine hükmedildiği, Davalının itiraz ettiği ilamsız icra takip dosyalarının, aleyhine sonuçlanmasından sonra banka tarafından, her iki dosyadan da ayrı ayrı hüküm kurulan icra inkar tazminatları ile yenilenen icra dosya numarası ile ilamlı takip başlatılarak Davalıya ödeme emri gönderildiği, Davalı kefilin, Davacı şirketin bankadan kullandığı kredilerden kaynaklı borçlara kaşılık 29.02.2024 de haricen bankaya 290.000,00 TL ödeme yaptığı, akabinde dava dışı bankanın;

gerek asıl borçlu şirket ve gerekse kefilleri aleyhine başlatmış olduğu icra takipleri nedeniyle başkaca talepte bulunmayacağına ilişkin Davacı şirket ve kefillere 04.03.2024 tarihli ibraname imzalamak suretiyle beyanda bulunduğu, Yapılan temerrüt faizi hesabında, Davacı ... şirketinin Bankadan kullanmış olduğu kredilerle ilgili olarak; .... numaralı (yeni dosya no .... dosya borcunun takip talebindeki asıl alacak ve işleyen faizlerle birlikte (masraf ve harçlar hariç) Davalının ödeme yaptığı tarih itibariyle bankaya olan borcun 496.145,68 TL'na balığ olduğu,

.... numaralı (yeni dosya no .... no) dosya borcunun takip talebindeki asıl alacak ve işleyen faizlerle birlikte (masraf ve harçlar hariç) Davalının bankaya ödeme yaptığı tarihte toplam 87.098,02 TL'na ulaştığı, İcra ve mahkeme masrafları hariç iki dosyadan toplam 583.243,70 TL banka alacağına karşılık 290.000,00 TL ödeme yapılması sonrasında, kredi alacağı asıl icra dosyası borçlarından kaynaklı olarak bankanın 293.243,70 TL alacağından verdiği ibraname ile feragat ettiği, Ayrıca bankanın,

düzenlediği ibraname ile her iki itirazın iptali davasında (Davalı kefilin kendi kusurundan kaynaklı hükmolunan icra inkar tazminatı ve vekalet ücreti gibi kalemlerinden ) toplam 51.035,19 TL 'nin tahsilinden de vazgeçtiği hususları tespit edilmiş olup, 290.000,00 TL tahsilattan sonra bankanın kredi anapara ve faizlerinden bakiye 293.243,70 TL alacağından vazgeçtiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, Davalının yaptığı ödemenin kendi kusuru nedeniyle ilama bağlanmış (icra inkar tazminatı ve vekalet ücreti gibi kalemlerinden kaynaklı) borçlarını kapsamadığı neticesine varılmıştır.

Bu itibarla, .... sayılı dosyasından başlattığı takipte Türk Borçlar Kanunun ilgili hükümleri gereği, Davalının kefil olduğu asıl borçlu firmanın borçlarına karşı yaptığı ödemeye ilişkin halefiyet ilkesi gereği Davacı ... Mak. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'den 290.000,00 ödemenin tamamını ve kredi sözleşmesinin diğer kefili ...'dan ise kanunun rücu ilkesi uyarınca 1/2 'nı talep hakkının bulunup bulunmadığı ve dolayısıyla Davacıların iş bu menfi tespit davasında haklı olup olmadıklarına dair hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin tamamen Mahkemenin uhdesinde olduğu kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava menfi tespit talebine ilişkindir.

.... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından davacılar aleyhine 290.000,00 TL asıl alacak ve toplamda 8.795,34 TL işlemiş faiz 298.795,34 TL alacak üzerinden .... Esas, .... Esas sayılı dosyaların borçlarının ödenmesi nedeniyle asıl borçlu ve müşterek borçlu ve müteselsil kefiller hakkında takip başlatıldığı, takibe dayanak olarak... ile davacı arasındaki 04/03/2024 tarihli 290.000,00 TL ödeme nedeniyle alacağın son bulduğuna dair belgenin yine takibin dayanakları arasında olduğu anlaşılmıştır.

.... sayılı ilamında, dava dışı... tarafından genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla iş bu davanın tarafları aleyhine açılan davada mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

.... Esas sayılı takip dosyasında dava dışı... tarafından davacı ... aleyhine .... sayılı ilamı yönünden asıl alacak ve ferileri toplamı 47.678,75 TL alacağın tahsili amacıyla ilamlı icra takibi yapıldığı,

.... sayılı ilamı ile dava dışı ... tarafından iş bu davanın tarafları aleyhine kefalet sözleşmesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasında mahkemece davanın kabulüne karar verildiği,

.... Esas sayılı takip dosyasında, .... sayılı ilamında belirtilen asıl alacak ve inkar tazminatı dışındaki diğer kalemler yönünden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

TBK 581. Maddesinde "... Kefalet sözleşmesi, kefilin alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir.

..",

TBK 586. Maddesinde "... Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir..."

TBK 587/4. maddesinde;"...Birbirlerinden bağımsız olarak aynı borç için kefil olanlardan her biri, kefalet borcunun tamamından sorumlu olur. Ancak, borcu ödeyen kefil aksine anlaşma olmadıkça, diğerlerine toplam kefalet miktarındaki payı oranında rücu hakkına sahiptir.

..."

TBK 591/1. Maddesinde "...Kefil, asıl borçluya veya mirasçılarına ait olan ve asıl borçlunun ödeme güçsüzlüğünden doğmayan bütün def’ileri alacaklıya karşı ileri sürme hakkına sahip olduğu gibi, bunları ileri sürmek zorundadır. Yanılma veya sözleşme yapma ehliyetsizliği ya da zamanaşımına uğramış bir borç sebebiyle borçlunun yükümlü olmadığı bir borca bilerek kefalet hâli bu hükmün dışındadır..."

TBK 596/1. Maddesinde "...Kefil, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde, onun haklarına halef olur. Kefil, bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabilir..." maddeleri mevcuttur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde düşünüldüğünde, asıl borçlu davalı ...

San ve Tic Ltd Şti ile dava dışı ... arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, genel kredi sözleşmesine kefil olarak ... tarafından kefalet sağlandığı, dava dışı ... ile ayrıca asıl borçlu yönünden davacı ... ve davalı ...'nın da müteselsil kefil sıfatında olduğu, genel kredi borcunun ödenmemesi üzerine ... tarafından iş bu davanın tarafları aleyhine açılan davada mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, yine davalı ...

San ve Tic Ltd Şti ile akdedilen genel kredi sözleşmesi gereğince davacı ve davalı ...'ın müşterek ve müteselsil kefil olduğu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine .... sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ve alacağın tahsili amacıyla ....

Esas sayılı takibin yapıldığı uyuşmazlık konusu olmayıp taraflar arasındaki uyuşmazlık davalıdan kaynaklı kusur ile fazla ödeme yapılıp yapılmadığı ve diğer müteselsil kefil ...'dan ve asıl borçlu şirketten talep edip edemeyeceğine yöneliktir.

Mahkememizce alınan 18/02/2025 tarihli bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, davalı kefilin davacı şirketin kullandığı genel kredi sözleşmelerinden kaynaklı olarak banka ve ... borçlarına karşılık 29/02/2024 tarihinde haricen bankaya iş bu menfi tespit talebine konu 290.000,00 TL ödeme yaptığı, devamında dava dışı banka ile ibraname akdedildiği, yapılan anlaşma nedeniyle toplamda 583.243,20 TL olan alacak olmasına rağmen 290.000,00 TL ödeme yapıldığı, ezcümle davalının kusurundan kaynaklı olarak ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Ancak davacı ... yönünden -tarafların arasında aksine iddia edilen bir sözleşme ilişkisi de bulunmadığının kabulü ile- davalının ancak TBK 587/4. Madde gereğince payı oranında talepte bulunabileceğinden dolayı bu davalı yönünden davanın yarı oranında kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.