Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/686 K.2025/251

Av. .... DAVALI : .... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/10/2024

KARAR TARİHİ : 16/04/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02.05.2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle. Müvekkil ... hizmet birimlerinde temizlik işlerini yürütmekte olan firmalardan ... Tic. Ltd. Şti.

Firması nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'a davacı banka tarafından brüt 165.614,12 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, mevzuata, sözleşme hükümlerine ve Yargıtay kararlarına göre kıdem tazminatı ödemelerinden davalı alt yüklenicinin sorumlu olduğunu, davalının sorumlu olduğu döneme isabet eden kıdem tazminatının 30.881,43 TL olup davalıdan tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine itiraz üzerine takibin durdurulduğunu,

davalının sorumlu olduğu 30.881,43-TL'nın ödeme tarihi olan 20.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiğini ileri sürüp itirazın iptali ve takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; yetki ve zamanaşımı itirazı bulunduğunu, ...'nin yetkili olduğunu, müvekkil şirketin kıdem tazminatı ödeme sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil şirket yetkilisi ...'nin şirketi yaklaşık 2 ay önce ...'dan devraldığını, müvekkil şirket ile davacı arasında asıl işveren ve ... firma ilişkisi bulunmadığını, dava dışı işçi ...'ın müvekkil şirket işçisi olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava hizmet temini sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi tarafından ödenen işçi alacağının davalıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptaline yöneliktir.

Toplanan deliller; Dava dışı işçi ...'ın hizmet döküm cetvelinin geldiği , .... Esas sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden geldiği, davacı idarenin ödeme belgesini dosyaya sunduğu görülerek gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup bilirkişi raporu dosyamız içerisine alınmıştır.

.... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı şirket ile birlikte dava dışı şirketler aleyhine 04/07/2024 tarihinde ilamsız icra takibine geçildiği, ödeme emrinin davalıya 09/07/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 11.07.2024 tarihinde takibe, borca, ödeme emrine, faize ve ferilerine itiraz ettiği, takibin davalı borçlu yönünden durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süresi içinde açtığı görülmüştür.

Mahkememizce Görevlendirilen Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ...'dan aldırılan 10.02.2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "1) Taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin genel şartname, teknik ve idari şartnameden oluştuğu, sözleşme ile taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisi kurulduğu, sözleşme ve eklerinde işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin hükümlerin aşağıdaki sıralandığı, ilgili hükümler incelendiğinde kıdem tazminatı bakımından sorumluluğa ilişkin ayrıca ve açıkça bir düzenlemeye rastlanılmadığı kanaatinin oluştuğu,

Madde 7 - Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler: “Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ile sözleşme ile ilgili diğer giderler teklif fiyata dahildir.”

Sözleşme - MADDE 22 Yüklenicinin sözleşme konusu işle ilgili çalıştıracağı personele sorumlulukları: “ Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, ... bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.”

Genel Şartname 6. Bölüm - 38. Madde : “ Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak iş yerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmemesinden de doğrudan doğruya ... sorumludur.”

2) Taraflar arasındaki sözleşmede, kıdem tazminatı yönünden sorumluluğun kimde olduğuna ilişkin çok açık ve net bir düzenleme olmadığı düşünüldüğünden, alt işverenin sorumluluğunun MÜTESELSİL (1/2) mi yoksa TAM sorumluluk mu olduğunun takdiri Mahkeme'ye bırakılarak, 2 seçenekli bir hesaplama yapıldığı, yapılan hesaplamaya göre;

1. Seçenek: Davacının, Müteselsil Sorumluluk Esasına göre davalıya rücu edebileceği tutarın 15.403.68 TL olduğu, alacağa 20.04.2022 tarihinden itibaren avans faiz işletilebileceği,

2. Seçenek: Davacının, Tam Sorumluluk Esasına göre davalıya rücu edebileceği 30.807,36 TL olduğu, alacağa 20.04.2022 tarihinden itibaren avans faiz işletilebileceği,

NOT

Takip tutarındaki Asıl Alacak = 30.881,43 TL

İşlemiş Faiz =17.061,36 TL

Toplam Alacak = 47.942,79 TL

Sonuç ve kanaatine varıldığı." bildirilmiştir.

Taraflar arasında 01/03/2018 - 01/03/2021 tarihli ve 01/03/2021-31/03/2021 tarihli Hizmet Alımına Ait Sözleşmelerin akdedildiği, sözleşmelerin eki olarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin mevcut bulunduğu anlaşılmıştır.

... işçisi dava dışı ...'ın hizmet döküm cetveli ...'ndan temin edilerek dosya içerisine alınmıştır.

.... Dairesi tarafından verilen benzer kararda davalıların kıdem tazminatı alacağı ile ilgili kural olarak kendi dönemi ile sınırlı bulunduğu ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu davalıların kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin sorumluluğunun buna göre belirlenmesi gerektiğine değinilmiştir. (Bkz. .... sayılı ve 11/03/2019 tarihli ilamı)

22 Şubat 2019 tarihli 30694 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan, 7166 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11'inci maddesi ile 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

Bahse konu maddeye göre “4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.” denilmektedir. Madde hükmü, .... sayılı 19/09/2019 tarihli verilen kararı ile iptal edilmiş ve karar 15/09/2019 tarihli ve 30919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olduğundan eldeki davaya uygulanma imkanı kalmamıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; taraflar arasında yukarıda bahsedildiği şekliyle hizmet teminine ilişkin sözleşme bulunduğu açık olup, ... işçisi olarak çalışan dava dışı ...'a davacı tarafından kıdem tazminatına esas olmak üzere 20/04/2022 tarihinde 165.614,12-TL,ödeme yapıldığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır, Buna göre mahkememizce alınan bilirkişi raporunda dava dışı ... işçisinin toplamda davalı nezdinde 1126 gün çalışması bulunmakta olup, ... davalı kendisine çalıştığı günler ile orantılı olarak iş sahibi idare tarafından ödenen kıdem tazminatından da sorumludur.

Nitekim sözleşmenin 7. Maddesi ve eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 22 ve 38. Maddesinde "İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (... veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun ... tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir.

Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.

Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya ... sorumludur. ..., bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır..." hükümleri amir olup, davalı davacının dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatının 30.881,43-TL'sından sorumlu olup,

ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinden işlemiş faiziyle birlikte toplam 47.942,79-TL üzerinden davanın açıklanan nedenler ile kabulüne, alacak likit olmak ile davacı lehine inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalı Hakim .... · e-imzalı