Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/907 K.2024/1009

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/907 Esas

KARAR NO : 2024/1009

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... (TC Kimlik No:...) -

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVALI

... (TC Kimlik No:...) -

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Menfi Tespit (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/01/2024

KARAR TARİHİ : 31/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 02/01/2025

.... Mahkemesinin 16.10.2024 tarih ve .... sayılı görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevdi edildiği, mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldığı görülmekle davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalıdan ... Plakalı aracın günlük 800,00 TL karşılığında kiralandığını, tarafların bu kira sözleşmesi imzaladığı sırada davalının alınması yasak olan teminat senedini de sözleşme gibi imzalattığını, davacının araç kira sözleşmesi imzaladığını düşünerek senedi imzaladığını, aracın araç kiralama kaskosu bulunmadığını sonradan öğrendiğini, akabinde davalının iş bu senedi doldurarak müvekkili aleyhine takip başlattığını, yapılan takibin usule aykırı olduğunu ve hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını beyan ederek müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, davalı aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davaya konu bononun kanunun aradığı unsurları içerdiğini, bononun bedelsiz ve teminat senedi olduğu iddialarının hukuka aykırı olduğunu, bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini içeren davada ispat yükünün senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa ait olduğunu, davacının iddialarını kabul etmediklerini beyan ederek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20 'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava araç kira sözleşmesi nedeniyle davalıya verildiği iddiasıyla açılan kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı, ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Buna göre işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmeyecektir.

Yine aynı kanunun 11. maddesinde “Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir." 15. maddesinde de “İster gezici olsun ister bir dükkanda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri 11'inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır“ düzenlemesi bulunmaktadır.

Kira sözleşmelerinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlıkta 6100 Sayılı HMK.nun 4/1.a maddesine göre Sulh Hukuk Mahkemeleri görevlidir. Görev dava şartı olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözönüne alınması gerekir.

Eldeki dava dosyasının incelenmesinde, davacının iddiasının dayanağının davalı ile ... plakalı aracın kiralanması nedeniyle davaya konu kambiyo senedinin teminat amacıyla verildiği iddiasına dayalı olarak açıldığı, iddianın ileri sürüş biçimi dikkate alındığında kira sözleşmesine ilişkin hükümlerin dikkate alınacak olması gerektiği ve sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.