Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/424 K.2024/703

... 14. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2018/424 Esas

KARAR NO : 2024/703

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/06/2018

KARAR TARİHİ : 24/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin "Derince Limanı Feri Kapak Yapılması ve Mevcut Demiryollarına Bağlanması" ihalesini kazandığını, ihale sözleşmesine uygun şekilde işin yapılıp bitirildiğini, işin yapımı bittikten sonra sözleşme dışı imalatları yapılmasına rağmen bedellerinin ödenmediğini, davalıdan ödenmeyen imalat bedelleri ve fiyat farkının ödenmesinin talep edildiğini, davalı tarafından fiyat farkı verilmeyeceği,

proje değişiklikleriyle ve idarenin talebiyle yapılan imalatlara ilişkin ödeme yapılmayacağını ve kesin hak ediş düzenlenmeyeceğine dair rapor düzenlenerek taleplerinin reddedildiğini belirterek sözleşme içi ve sözleşme dışı yaptığı imalat bedelleri ile ödenmeyen fiyat farkı alacağı olmak üzere şimdilik 110.000,00 TL.'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 21/11/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile 110.000,00 TL olan dava değerini 812.347,21 TL artırarak 922.347,21 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince davacının ihale bedelinde belirtilen miktar üzerinde iş yapılabilmesinin mümkün olmadığını, ... Emlak Dairesi Başkanlığının raporuna göre yüklenici firmanın yapılan işten kaynaklı herhangi bir alacağının kalmadığının tutanak altına alındığını belirterek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.

Kocaeli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yazılan talimat sonucu düzenlenen 04/02/2020 tarihli keşif bilirkişi raporunda özetle; davacının sözleşme kapsamında üstlendiği işleri ihale eki ilk projeye göre yerine getirdiği, yapılan işin test edilebilmesi için gereken gemi ihalesinin geç bitmesi, ihalesi yapılan geminin ölçülerinin ilk projedeki imalatlara uyumlu olmadığının tespit edilmesi üzerine idare tarafından yükleniciye söküm ve yeniden yapım işleri yaptırıldığı, bu işlerin bir kısmının yasal artış miktarları olan % 10 ve % 20 sınırları içinde bedelinin ödendiği, bir kısmının doğrudan temin ile yaptırıldığı,

davacının iddia ettiği fazla işlerin ise bedelinin ödenmediği, bu işlerden bir kısmının mukayeseli keşfe girdiği halde mukayesedeki artan iş sütununda "sıfır" olarak veya çarpım hatası olarak eksik gösterildiği, değişen projelere göre imalatların deniz tarafına doğru 37 metre kaydırılması nedeniyle deniz içinde çalışma yapılmış olduğunun keşif sırasında görüldüğü,

feri kapakta çalışacak geminin boyutları nedeniyle hem kara tarafındaki makas, ray projelerinin değiştiği, hem deniz içinde yapılacak tonoz projesinin değiştiği görülmüş, değişen projelere göre davacının sözleşme kapsamında yaptığı fazla iş bedelinin toplamının 497.571,21 TL., sözleşme dışı fazla iş toplamının 414.050,00 TL., sözleşme gereği doğan toplam fiyat farkının 316.173,49 TL olduğu, dava konusu alacak için fatura düzenlenmediğinden davacının ticari defter kayıtlarından alacak tespiti yapılamadığı belirtilmiştir.

Dava tek hakimli olarak görülmekte iken ıslah edilen dava değeri dikkate alınmak suretiyle heyete tevdi edilmiş ve yargılama işlemleri heyet tarafından yürütülmüştür.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 08/04/2021 tarihli ek ve 01/11/2021 tarihli ikinci ek bilirkişi raporunda özetle; kök rapordaki değerlendirmelerde herhangi bir isabetsizlik olmadığı, davacının alacağının, sözleşme kapsamında yapılan fazla iş bedeli 497.571,21 TL., sözleşme dışı fazla imalat bedeli 414.050,00 TL., sözleşme kapsamında yapılan fazla işe ödenmesi gereken fiyat farkı 316.173,49 TL olmak üzere toplamda 1.227.794,70 TL olduğu açıklanmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen ikinci bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 16/02/2022 tarihli raporda özetle; dosya kapsamında bilgi ve belgelere göre davacının tamamı sözleşme dışı olmak üzere yapmış olduğu işler nedeni ile vekaletsiz iş görme kurallarına göre müteahhit karsız piyasa rayiçlerine göre talep edebileceği bedelin 270.993,79 TL., fiyat farkını da talep edebileceğinin takdir edilmesi halinde alacak miktarının 501.031,57 TL olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/05/2022 tarihli ek ve 24/08/2022 tarihli ikinci ek bilirkişi raporunda özetle; kök rapordaki değerlendirmelerde herhangi bir isabetsizlik olmadığı, tarafların itirazlarının incelenmesi sonucunda davacının tamamı sözleşme dışı olmak üzere yapmış olduğu işler nedeni ile vekaletsiz iş görme kurallarına göre müteahhit karsız piyasa rayiçlerine göre talep edebileceği bedelin 615.144,95 TL., fiyat farkını da talep edebileceğinin takdir edilmesi halinde alacak miktarının 845.182,73 TL olduğu açıklanmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen üçüncü bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18/10/2023 tarihli raporda özetle; davacı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatlar sebebiyle idarece birim fiyatlı işlerde % 20, götürü bedelli işlerde % 10 oranında artış yapılmış olmasına rağmen işin tamamlanmadığı, Kamu İhale Kanununun 24. ve Sözleşme Eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 21. maddesi uyarınca bu miktar artışla işin tamamlanmaması halinde sözleşmenin tasfiye edilmesi gerekirken, işin tamamlanması için bu artışların dışındaki artan işlerin de davacı yükleniciye yaptırılmış ve idarece kabul edilmiş olduğu,

birim fiyatlı işlerde % 20 ve götürü bedelli işlerde, % 10 artış dışında kalan işlerin sözleşme kapsamı dışında fazla imalat yapılması anlamında olduğu, davacı yüklenicinin sözleşme kapsamı dışında işin tamamlanabilmesi için gerçekleştirdiği ve davalı yanca yapılan kabullerle teslim alınan işler sebebiyle fazla imalatın gerçekleştirildiği 2012 yılı serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplanan KDV dahil 178.526,22 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmekte haklı olduğu, davacının bu alacağa avans faizinin uygulanmasının mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine aynı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 02/04/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; tarafların itirazlarının değerlendirilmesi sonucu kök raporda herhangi bir değişiklik yapılmasına gerek olmadığı açıklanmıştır.

Toplanan deliller, dosya içeriği ve özellikle denetime elverişli, olaya uygun 18/10/2023 tarihli asıl, 02/04/2024 tarihli ek bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 04/02/2010 tarihli sözleşmenin 18.3.1 maddesi ve sözleşme eki YİGS'nin 21. maddesinde belirlenen miktar artışla işin tamamlanmaması halinde, sözleşmenin tasfiye edilmesi gerektiği, sözleşme kapsamı dışındaki fazla imalatın, gerçekleştirildiği tarihteki serbest piyasa fiyatlarına göre bedelinin istenebileceği anlaşıldığından davacının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...