Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/746 K.2024/586

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/746 Esas - 2024/586 T.C.

ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/746 Esas

KARAR NO : 2024/586

DAVA

Maddi ve Manevi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma Tazminatı)

DAVA TARİHİ : 24/11/2022

KARAR TARİHİ : 19/09/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/09/2024

Mahkememizde görülmekte olan Maddi ve Manevi Tazminat (Destekten Yoksun Kalma Tazminatı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

26/03/2021 günü meydana gelen trafik kazasında, müvekkili davac... ... ... ... ... ...'a adına kayıtlı olup diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpıştığını ve kaza sonucunda destekleri ...'nin vefat ettiğini, ceza davasının ...... .... ...

Esas sayılı numarası ile görüldüğü, 28/06/2022 tarihinde dosya hakkında karar verildiğini, dosyanın istinaf incelemesinde olduğunu, ceza yargılamasında düzenlenen kusura ilişkin Adli Tıp raporunda davalı ...'ın meydana gelen trafik kazasında asli kusurlu olduğu,

müteveffa ...'nin ise alt düzeyde tali kusurlu olduğu tespit edildiğini, davalı ...'a ait olan ve diğer davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın ... ...Sigorta A.Ş tarafından sigortalandığını, davacı ...'nın desteği 01/01/1965 doğumlu ...'nin asgari ücretli çalıştığını, her ne kadar 24/03/1988 tarihinde evlendiği davacı ... ile 02/01/2014 tarihinde boşanmış iseler de kısa bir süre sonra barıştıklarını ve yeniden nikah yapma hazırlıkları içindeyken ...'nin vefat ettiğini, müteveffa ... vefatından önce oğlu davacı ... ve davacı ... ile Altındağ ...adresinde yaşadıklarını,

meydana gelen kazada müteveffa ...'nin kullandığı aracın davacı müvekkil ...'ya ait olup, uzun bir süredir aynı evde yaşayan müvekkil ... ile müteveffa ... resmi olarak evli olmasalar bile aynı çatı altında hayatı paylaştıklarını, arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşma sağlayamadıklarını,

ayrıca davacı müvekkili ...'nin babasının vefatı ile telafisi olmayan bir üzüntü yaşadığını belirterek ölümlü trafik kazası nedeniyle desteğini kaybeden davacı ... için (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) 100-TL destekten yoksun kalma tazminatına dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan alınarak davacılara ödetilmesine;

davacı ... için 150.000-TL. manevi tazminatın, olay tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte müteselsilen ve müştereken (sigorta poliçesinde manevi tazminata ilişkin hükümler bulunmadığı takdirde sigorta şirketi dışındaki) davalılardan alınarak davacı ...'ye ödetilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

DAVALI SİGORTA ŞİRKETİ VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİ ÖZETLE.

Davaya ilişkin yetki itirazında bulunduklarını, şirketin yargı çevresinin İstanbul Anadolu ATMnin yetkili olduğunu, ... plakalı aracın davalı müvekkili sigorta şirketinden ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, öncelikle kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılmasını talep ettiklerini, davacı tarafın destekten dolayı zararı bulunmadığının bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davalı müvekkili şirket tarafından tanzim edilen trafik sigortasının manevi tazminatı karşılamadığını buna göre davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın zararını usulün ispat etmesi gerektiğini,

müteveffanın davacılara destek olduğunun ispatı gerektiğini, davacıların kaza sebebiyle elde ettikleri gelir ve tazminatlar varsa mahsup edilmesi gerektiğini, bunların SGKdan sorulmasını talep ettiklerini, tazminat hesaplamalarının genel şartlara göre gerçekleştirilmesi gerektiğini, ceza dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiğini, davayı kabul anlamında olmamak üzere faiz başlangıcının dava tarihi olduğu, uygulanması gereken faiz türününü ise yasal faiz olduğunu, sorumluluklarını sigortalısının kusuru ile sigorta poliçesi limiti ile sınırlı olduğunu belirterek davanın esastan reddini savunmuştur.

DAVALILAR HANEFİ VE ...

VEKİLİ BEYAN DİLEKÇESİ ÖZETLE; boşanmış eşin destekten yoksun tazminatı alması için gereken ispat sağlanmadığını, diğer davacı ... .... ... nin beyanına itibar edilmemesi gerektiğini, destek hususunda iddia eden eski eşin ispat yükü altında olduğunu bunu ispat etmesi gerektiğini, boşanmış eşin destekten yoksun kalma tazminatı alma hakkın olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, tazminatın doğması halinde diğer davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğunu, poliçedeki belirli tutarın tahsilinin sigorta şirketinden talep edilebileceğini,

poliçe sınırında kalmayan maddi tazminat açısından müvekkillerinin sorumlu olduğunu, davalı ... ...'ın araç işleten olarak sorumluluğuna gidilmesinin hukuka aykırı olacağını, ... yönünden ise davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte ceza dosyasındaki asli kusurlu olarak kabul edilmiş olmasında taraflarınca ileri sürülen itirazların dikkate alınmadığını, ölenin kaza esnasında alkollü olduğunu, bu hususun yeterince incelenmediğini, ceza mahkemesince eksik inceleme yapılarak karar verildiğini, bilirkişi raporu ile müvekkili davalı ...'ın asli kusurlu olmadığının ortaya çıkacağını,

destekten yoksun kalma tazminatı için talep edilen avans faizin haksız olduğunu ve reddedilmesi gerektiğini, davacı ...'nin manevi tazminat talebinin faiş olduğunu, diğer davalı sigorta şirketinin poliçesinde manevi tazminata ilişkin düzenleme varsa sigorta şirketinden talebi gerekeceğini belirterek haksız davanın reddini savunmuştur.

Mahkememizin tensip ara kararı ile, davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak ZMMS sigortalı ... plakalı aracın 26/03/2021 tarihinde karıştığı kazada davacı tarafa yapılan ödeme var ise ödemeler ile birlikte kaza tarihini kapsayan hasar dosyası ve poliçe sureti celp edildiği, davacılar ile davalılar gerçek kişilerinin sosyal ve ekonomik durumunun araştırılması yapılması için Altında İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak müteveffa Hasan GÖKCE'nin 26/03/2021 tarihinde geçirdiği trafik kazasından önceki ve sonraki ekonomik ve sosyal durumunun tespiti edildiği,

davacının nüfus aile kaydının UYAP sistemi üzerinden çıkartılarak dosyaya eklendiği, ...42.

Asliye Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak 2021/367 Esas sayılı dosyasının suretlerinin UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya içerisine alındığı, Ayrıca müteveffa Hasan GÖKCE yaşarken boşanmış olduğu eşi davacı ...'ya maddi yönden destek olup olmadığının araştırılması için ilgili Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılmış olup gelen dosya içerisinde ulunan 14/12/2022 tarihli yazı cevabında, müveffa ...'nin boşanmış olduğu eşi ...'ya maddi yönden destek olduğu belirtilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca müteveffa ...'nin Hüseyingazi Şehit İdris Aydın Polis Merkezi Amirliğinin 15/12/2022 tarihli dosya arasında bulunan araştırma yazısında, eski eşi ve oğluna bakmakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Mahkememizin öninceleme duruşmasında davalı sigorta şirketi vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde; Trafik kazası haksız fiil Ankarada meydana gelmiş olduğundan HMK16.maddesine göre haksız fiilin meydana geldiği yerde de dava açılabileceğinden davalı sigorta şirketinin yetki itirazının reddine, karar vermiştir.

Kusur durumunun tespitine yönelik olarak İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 27/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; "davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki kamyonet ile meskun mahalde kendisine hitaben yanmakta olan kırmızı fasılalı ışığı dikkate alarak müteyakkız seyretmesi, yeterli kontrolü sağlaması, sağ tarafındaki yoldan sarı fasılalı ışıkta geçiş yapan sürücü ... yönetimindeki araca ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği anlaşılmakla, kazının oluşumundu kusurludur.

Müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki araçla olay mahalli ışık kontrollü kavşakta kendisine hitaben yanmakta olan sarı fasılalı ışığı dikkate alarak kontrollü ve tedbir alabilecek vaziyette müteyakkız seyretmesi, zamanında etkili fren ve direksiyon tedbirine başvurması gerekirken bu hususlara riayet etmediği anlaşılmakla, kazanın oluşumunda kusurludur" gerekçeleri ile davalı sürücü ...'ın % 85, müteveffa sürücü ...'nin % 15 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş beyan edildiği görülmüştür.

Zarar durumunun tespitine yönelik olarak Aktüerya Uzmanı Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile 25/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı eski eş ...'nın destekten yoksun kalma tazminat tutarının 1.636.968,13.TL olduğu, ZMMS poliçe teminat limitinin garameten paylaşımı (dava dışı annenin destek payı da dikkate alınarak) sonucunda davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu tazminat tutarının 424.977,34 TL olduğu, kalan tazminat tutarından diğer davalıların sorumluluğunun devam ettiği, davacı tarafın davalılardan müştereken ve müteselsilen alacak talebinde bulunduğu,

davacı tarafın sigorta şirketinin temerrüde düştüğü tarihinden itibaren yasal faiz yürütülerek, diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faiz yürütülerek tazminat talebinde bulunabileceği yönünde görüş beyan edildiği anlaşılmıştır.

Davacılar vekili 04/03/2024 tarihli ISLAH dilekçesi ile; dava dilekçelerinde davacı ... için talep ettikleri 100,00-TL tazminatın, bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat ile ilgili müddeabihi 1.636.968,13-TL olarak ıslah ettiklerini. Maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte tüm davalılardan (davalı ... ...Sigorta A.Ş' nin poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen talep ettiklerini beyan etmiştir. Islah dilekçesi davalı taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı tanığı İlyas SERİM duruşmadaki beyanında: " Davacı ... ile müteveffa ...'nin karı koca gibi bir arada yaşıyorlardı, boşandıklarını duymuştum. Ancak kağıt üzerinde diye biliyorum. Kendileri ile aynı binada oturuyoruz, komşuyuz dedi. " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı ...duruşmadaki beyanında: "Ben davacı ...'nın oturduğu binanın giriş katında bakkal dükkanı işletiyorum. Müteveffa ... ile ... ile birlikte karı koca gibi yaşıyorlardı. Çok önceleri boşandıklarını duymuştum. Ama dediğim gibi birlikte yaşıyorlardı dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 24/12/2020 tarihli 2020/269 Esas, 2020/9074 Karar sayılı ilamında: "...Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Destek, Hukuk sistemimizde bir başkasının geçimini sağlayan veya ileride sağlayacak olan kişidir. Destek tazminatı isteyebilmek için; ölenin kanuni ve akdi bakım yükümlülüğünün bulunması veya fiilen veya düzenli olarak bakması veya ileride bakması kuvvetle muhtemel olması yeterlidir.

Desteğin kanunen bakmakla yükümlü olduğu kişiler de desteğin sağlığında herhangi bir yardım görmeseler bile tazminat talep edebilirler. Ölenin ölüm tarihine kadar bakma mükellefiyetini yerine getirmemiş olması destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmesine engel değildir. Diğer yandan destek tazminatı miras ilişkisinden doğmaz. Somut olayda, kazada ölen Hülya'nın davacı Ali'nin eski eşi olup müşterek çocukları vardır.

Destek Hülya ile davacı Ali 08/02/2008 tarihinde boşanmışlardır.

Dosya içerisindeki, tanık beyanları, desteğin ve davacı Ali’nin bulunduğu fotoğraflar ve dava konusu kazaya ilişkin soruşturma evraklarındaki 02.08.2012 tarihli ölü muayene ve otopsi zaptında hüviyet tanığı Fuat Yıldırım, maktulün öz teyzesinin kızı olduğu, eşinin cezaevinde olduğu, kendisi dışında başkaca yakını olmadığı şeklindeki tutanaktaki ifadesinden de anlaşılacağı üzere, müteveffanın davacı Ali’ye destek olduğunun kabulü gereklidir.

Her somut olaya göre değerlendirme yapılmalıdır. Açıklanan bu hususlar gözetilmeden ölenin davacı Ali ’ye destek olmadığı kabul edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. " diye belirtilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacıların müteveffasının çift taraflı trafik kazasında vefat etmesi nedeniyle davacılar tarafından kazaya karışan diğer araç sahibi ile sürücüsüne ve sigortalıyan şirketine açılan destekten yoksun kalma tazminatı ile araç maliki ve sürücüsüne karşı açılan manevi tazminat davasına ilişkindir.

DESTEKTEN YOKSUN KALMA MADDİ TAZMİNATI YÖNÜNDEN

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliler ve alınan bilirkişi raporu üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, Davacı ...'nın desteği olan müteveffa ...'nin, davacı ... ait olup müteveffa ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davalılardan ...'a adına kayıtlı olup diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpıştığını ve kaza sonucunda davacının desteği ...'nin vefat ettiği, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 27/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davalı sürücü ...'ın % 85, davacının müteveffası sürücü ...'nin % 15 oranında kusurlu olduğu,

TBK.nun 53/3.maddesine göre ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler uğradıkları kayıplar için için tazminat davası açabileceğinden ( Yargıtay HGK.nun 2011/17-787 Esas, 2012/92 Kararı) davacıların desteği müteveffanın kusuru olsa dahi kusurun davacıya yansıtılmayacağı, davacı zarar gören 3.kişi konumunda bulunduğundan, müteveffa ile maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardım aldığından destekten yoksun kalma tazminatı talep etme yetkilerinin bulunduğu,

müteveffanın ...'nin davac eşi ...'dan boşandıktan sonra karı koca gibi bir arada yaşadıkları tanık beyanları ile tespit edilmiş olup ayrıca dava dilekçesinin ekindeki müteveffa ile boşanmış eşi davaının biraya geldiklerine dair fotoğraflar ile müteveffa desteğin boşandıktan sonra maddi yönden eski eşi olan davacı ...'ya destek olduğu kolluk tahkikatı ile de tespit edilmiş olup yine kaza esnasında müteveffanın sürücü ...'nin kullandığı AHH 367 plakalı aracın trafik sicilde davacı ... adına kayıtlı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde yukarıda belirtilen Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 24/12/2020 tarihli 2020/269 Esas,

2020/9074 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi müteveffa ...'nin boşandığı eşi davacı ...'ya destek olduğu kanaatine varılmış olup ayrıca davacı müteveffa ...'nin kazada ölümüne sebep olan davalılar ... ile ... araç maliki ve sürücü olduğu ... plakalı kamyonet araç davalı sigorta şirketinde 23/11/2020 ile 23/11/2021 tarihleri arasında 122128899 poliçe numarası ile ZMMS trafik poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza tarihi olan 26/03/2021 tarihini kapsadığı,

davalı sigorta şirketinin araç işleteni ve sürücüsünün kusuru ile üçüncü kişilere verdiği ölüm ve bedeni zararlardan sigorta limitiyle sorumlu olduğundan, desteğinden yoksun kalma tazminatının sigorta teminatı kapsamında kaldığı, aktüer bilirkişi tarafından sunulan denetime elverişli ve Yargıtay uygulamalarına uygun hesap raporuna göre ise trafik kazası nedeniyle, davacı ...'nın desteğinden yoksun kalma maddi tazminatı olarak,

Davanın kabulü ile,1.636.968,13 TL destekten yoksun kalma tazminatının, (davalı sigorta şirketi 424.977,34 TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) davalı ... ...Sigorta Anonim Şirketinden 07/12/2021 temerrüt tarihinden, davalılar ... ve ...'dan 26/03/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacı ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketine başvurunun tebliğ tarihi olan 24/11/2021 tarihini izleyen 8 iş günü sonrası olan 07/12/2021 temerrüt tarihinden itibaren, ... plakalı araç kamyonet olduğundan avans faiz işletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN

Karayolları Trafik Kanun 85 ve devamı maddelerinde bir motorlu aracın işletilmesi esnasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet verilmiş ise motorlu aracın sürücüsünün ve trafik kaydında maliki olarak görünen kişilerin oluşan zarardan birlikte sorumlu olacakları hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca yine aynı kanunun 91 ve devamı maddelerinde aracın mali sorumluluk sigortasının da zarar görenlerin maddi zararlarını karşılaması gerektiği düzenlenmiştir.2918 Sayılı Kanunun bu maddeleri kapsamında dosya değerlendirildiğin de, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 27/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davalı sürücü ...'ın % 85, müteveffa sürücü ...'nin % 15 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş olup davalılar ... ile ... araç maliki ve sürücü olarak, davacı ...'nin babası olun Müteveffa ...'nin trafik kazasında ölümü ile manevi olarak uğradığı zarara karşı sorumlu olacağı anlmaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi gereğince, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Agır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. " hükmü mevcuttur.

Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Yargıtay 22/06/1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde; takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Bu kapsamda tüm dosya kapsamı, iddia, savunma ile tarafların sosyo ekonomik araştırma durumları, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin Kusur raporu ile toplanan tüm deliler birlikte değerlendirildiğinde, olayın oluş şekli, tespit edilen trafik kazasındaki, tarafların kusur durumu ile tarafların sosyo ekonomik durumlarına, olay tarihine, manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak ve nesafet kaidelerine ve olay tarihindeki paranın alım gücüne göre meydana gelen trafik kazasından dolayı davacı Yusuf Gökçe'nin müteveffa babasının ölümü nedeniyle davalı sürücü tarafından davacının müteveffasının ölümüne sebep olunması nedeniyle,

davacı ... tarafından duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı bir nebze hafifletmek için, manevi tazminata hükmedilmesinin uygun bulunduğu yönünde kanaat edinilerek buna göre manevi tazminat davanın kısmen kabulü ile, 50.000,00 TL manevi tazminatın 26/03/2021 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan alınarak davacı ...'ye verilmesine, Fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine, karar verilerek aşağıda gibi hüküm kurulmuştur.