Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/747 K.2024/846

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ..... tarihinde .....plakalı aracı ile seyir halindeyken davalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç, müvekkilin aracına sağ taraftan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazası tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, .....plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası .....acente, .....poliçe numarası ile davalı .....Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığı ve müvekkilime ait .....plakalı araçta oluşan hasara ilişkin bir kısım bedel davalı sigorta şirketi olan .....Sigorta Şirketi tarafından karşılandığı,

ancak araçta bu kaza nedeni ile değer kaybı oluştuğu, müvekkiline ait .....model .....marka araç sıfır şekilde alınmış olup kazanın yapıldığı tarihte .....kilometrede olduğu ve bu kazadan önce hasar kaydının olmadığı, müvekkilinin aracın tadilatı süresince aracını kullanamadığı için taksi, şehir içi minibüs, otobüs gibi başka vasıtalar kullandığını belirtmektedir.

Müvekkilinin aracında meydana gelen kaza sonucu araç mahrumiyeti ve değer kaybının davalılardan tahsilini talep etmektedir.

Davalı sigorta şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete yapılan başvuru neticesinde müvekkil tarafından değer kaybı ekspertiz raporu alınarak davacı yana .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığını ve ayrıca davacı yanın kasko sigortacısı olan .....Sigorta A.Ş'ye .....tarihinde .....TL hasar ödemebi yapıldığını, davacı tarafın araç mahrumiyeti tazminat talebinde bulunduğu ancak davacı yanın talepleri teminat dışı olup, müvekkil şirketin işbu taleplerden dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi talep etmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsünün kusuruna dayalı meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasara bağlı oluştuğu ileri sürülen değer kaybının ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

.....plaka sayılı aracın .....-.....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, dosya içerisinde yer alan kaza tespit tutanağına göre .....tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi tarafından davacıya .....tarihinde .....TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, davacı tarafça eksik olduğu iddia olunan değer kaybının ödenmesi için yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı ve arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü diğer davalının kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarı ile davacıya ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkin ilişkindir.

Davaya konu kazanın Mahkememizin yetki sınırları içerisinde gerçekleştiği anlaşılmakla davalı tarafın yetki itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Dava konusu kazadan sonra düzenlenen ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge niteliğinde bulunan .....tarihli kaza tespit tutanağında, davaya konusu trafik kazasının; .....tarihinde davalı sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracı ile siteden çıkış yaparken sağ şeritte bulunan davacıya ait araca sol ön kısımları ile sağ yan kısımlarına çarpması sonucu trafik kazası meydana geldiği, ilgili kazanın oluşumu dikkate alınarak davalı sigortalı araç sürücüsünün ilgili kazanın meydana gelmesinde dikkatsiz ve özensiz davranarak ana yolda seyir halinde olan araca çarpmak suretiyle %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.".

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

1-Davacının değer kaybına ilişkin yapılan değerlendirmede;

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması,

Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda makine mühendisi tarafından hazırlanıp dosyaya sunulan ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı olarak .....TL değer kaybı meydana geldiği mütalaa edilmiştir. Değer kaybı, gerçek zarar olduğundan davalı sigorta şirketi diğer davalı sürücü ile birlikte değer kaybının ödenmesinden müteselsilen sorumludur. Dava öncesi yapılan .....TL ödemenin mahsubu ile bakiye değer kaybı zararının .....TL olduğu mahkememize kabul edilmiştir.

Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile .....TL değer kaybının ve .....TL ikame araç bedelinin davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir. Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya hasar bedeli olarak 18.110,39 TL, değer kaybı ödemesi olarak 20.500,00 TL ödeme yapıldığı sabit olup, bu miktarın poliçe limiti olan 43.000,00 TL'den mahsup edilmesi sonucu bakiye kalan poliçe limiti 4.369,61 TL'dir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu da bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğundan bakiye değer kaybı tazminatından bu miktar üzerinden sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

2-Davacının ikame araç bedeli (araç mahrumiyet bedeli) talebine ilişkin yapılan değerlendirmede;

Davacı aracında meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar (doğrudan zarar) kapsamında ise de araç mahrumiyeti zararı dolaylı zararlardan olup, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumluluğu bulunmadığından, ikame araç bedeline ilişkin davalı sigorta şirketine yöneltilen talebin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Diğer davalı sürücü .....ise, kaza sonrası hasar gören davacıya ait aracın hasarının onarımı aşamasında makul tamir süresi ile sınırlı olmak kaydıyla ikame araç bedelinin ödenmesinden sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresi 11 gün ve bu süreçte günlük ikame araç bedelinin .....TL olarak tespit edilmiş ve makul onarım süresi ile günlük ikame araç bedelinin çarpılması sonucu ikame araç bedeli .....TL olarak hesaplanmıştır ve bu hesaplama mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve değer artırım dilekçesi birlikte nazara alınarak.

Makul onarım süresi üzerinden tespit edilen .....TL ikame araç bedeli yönünden davacının talebinin davalı asil yönünden kabulüne, değer kaybı tazminatı yönünden bakiye değer kaybı 8.647,00 TLnin ödenmesinden davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti olan 4.369,11 TLsinden, davalı araç sürücü .....ise tamamından sorumlu olduğunun kabulüne, davalı asil yönünden kabul edilen tazminat bedellerine davanın haksız fiilden kaynaklanması ve belirsiz alacak davası niteliğinde olması karşısında kabul edilen miktarın tamamına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

davalı sigorta şirketi yönünden kabul edilen değer kaybı tazminatı talebi yönünden ise sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim