Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/749 K.2024/946

İncelenen Kararın Mahkemesi: Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi: 23/03/2022 Davanın Türü: Asıl dava - Menfi Tespit / Birleşen davalar - Cezai Şart ve Alacak (Eser Sözleşmesi) Karar Yazım T: 24/09/2024

İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;

I. DAVA

Asıl dosya üzerinden açılan dava, taraflar arasında düzenlenen, Burdur ...'da yapılacak olan ... kişilik ... sosyal tesis inşaatı işine dair bir kısım imalat, nakliye ve montaj işlerinin yapılması konulu eser sözleşmesi ve ek sözleşmeye istinaden, davalının sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirmediği iddiasıyla, iş bedeli olarak davacı tarafça davalıya verilen 700.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacıların davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitine ilişkin menfi tespit davası, asıl dava ile birleştirilen Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas ... Esas sayılı dosyaları üzerinden açılan davalar, aynı sözleşmelere istinaden süresinde teslimin gerçekleşmemesi nedeniyle cezai şart alacağının tahsili istemlerine ilişkin alacak davası, asıl dava ile birleştirilen Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan dava ise, aynı sözleşme gereğince yapılan iş karşılığında ödenmediği ileri sürülen bakiye iş bedelinden kaynaklanan alacak davasıdır.

II. CEVAP

Asıl ve birleşen dosyalar üzerinden açılan davalara karşı davalı vekilleri tarafından sunulan cevap dilekçeleri ile, aleyhlerine açılan davaları kabul etmedikleri belirtilerek, haksız ve yersiz şekilde açılan davaların usulden ve esastan reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi 28/11/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı Kararı ile, asıl davanın kabulü ile, davaya konu Denizli 7. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının dayanağını teşkil eden 700.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı iş ortaklığının, davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, bu dosya ile birleşen mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın kısmen kabulü ile.

584.500,00 TL cezai şart alacağının dava tarihi olan 13/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, bu dosya ile birleşen mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında görülen davanın kısmen kabulü ile.

507.500,00 TL cezai şart alacağının dava tarihi olan 26/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiş, iş bu karar taraf vekilleri tarafından yazılı gerekçelerle istinaf edilmiştir.

Dairemizin 08/07/2020 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile, taraf vekillerinin kararda açıklanan hususlara yönelik istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi 23/03/2022 tarihli kararı ile, 10/12/2021 tarihli ek bilirkişi heyet raporuna göre, asıl davada davalı yüklenici tarafından işin % 80 oranında tamamlandığı, davacı işveren tarafından toplam iş bedeli olan 3.520.000,00 TL ödeme yapıldığı, tamamlanmayan kısım yönünden davalıya 704.000,00 TL fazla ödeme yapıldığı tespit edilmekle, davacının asıl dava dosyası yönünden davasının kabulü ile ...

Bankası Denizli Şubesinin ... hesap numaralı ... seri numaralı ... keşide tarihli 700.000,00 TL'lik çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiği, birleşen ...

Esas sayılı dosyada davacı yüklenici yapmış olduğu iş bedelinin kendisine eksik olarak ödendiği iddiası ile eldeki davayı açmış ise de, 10/12/2021 tarihli ek bilirkişi raporuna göre davalı iş sahibinin davacı yükleniciye tamamlanan iş bedeli oranına göre fazla ödeme yapıldığı, (asıl davaya konu 700.000,00 TL'lik çek dışında 4.000,00 TL) tespit edilmekle, davacının ... Esas sayılı dosya yönünden davasının reddine karar vermek gerektiği, birleşen ... ve ...

Esas sayılı dosyalar yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, davalı şirketin mali kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde tanzim edilen 16/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı şirketin aktif mal varlığı toplamının 36.061.992,95 TL, borç toplamının ise 16.774.787,40 TL olarak ve toplam cezai tutarın 2012 yılındaki hasılatının % 4'ünü, kârının ise % 63'üne isabet ettiğinin tespit edilmesi karşısında, mahkemece cezai şart bedelinin davalının mahfına sebep olmayacağı sonucuna varılarak, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 08/07/2020 tarih ve ...

Esas ... Karar sayılı ilamında, dosyada mevcut yapım işleri geçici kabul tutanağı ve hakediş belgelerinde, geçici kabul tarihinin 16/09/2013 tarihi olarak yazılı bulunması nedeniyle geçici kabul tarihi olarak bu tarihin esas alınarak cezai şart alacağının tespit edilmesi gerektiği belirtilmekle, 16/09/2013 tarihi esas alınarak bilirkişi heyetinin 22/02/2021 tarihli raporuna göre ...

Esas sayılı dosyada davacının 835.000,00 TL cezai şart alacağı bulunduğu tespit edilmekle, davacının davasının kabulüne, ... Esas sayılı dosyasında ise 242.500.00 TL cezai şart alacağı bulunduğu tespit edilmekle, bu dosya yönünden davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile, davaya konu Denizli 7. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasının dayanağını teşkil eden 700.000,00 TL bedelli çekten dolayı davacı iş ortaklığının, davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, bu dosya ile birleşen mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında açılan davanın kabulü ile. 835.000,00 TL cezai şart alacağının dava tarihi olan 13/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, bu dosya ile birleşen mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında görülen davanın kısmen kabulü ile.

242.500,00 TL cezai şart alacağının dava tarihi olan 26/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, bu dosya ile birleşen mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında davacının davasının reddine karar vermiştir.

Davacı vekilinin talebi üzerine, harç yönünden 31/03/2022 tarihli ek karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dosya davacıları ... Ltd. Şirketi ve ... Ltd. Şirketi vekili ve asıl dosya davalısı ... A.Ş. vekili (Davacılar vekilinin istinafı birleşen ... Esas sayılı dosya yönünden, davalı vekilinin istinafı asıl dosya ve birleşen dosyalar üzerinden verilen kararlara yöneliktir) tarafından istinaf başvurularında bulunulmuştur.

B. İstinaf Nedenleri

Asıl dosya davacıları ... Ltd. Şirketi ve ... Ltd. Şirketi vekili, asıl davayla birleşen Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden verilen kısmen kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, dosyadaki somut delillerinden anlaşıldığı üzere işin tesliminin geçici kabul tarihine göre olması gerektiği, davacı iş ortaklığının İhale Kanununa tabi olarak iş aldığı, ancak davalı ile aynı kanuna göre iş yapmadıkları, davalı tarafça işin tamamının bitirilmesinin işin teslim olarak kabul edilebileceği, mahkemece geçici kabul değil, geçici kabul itibar tarihinin dikkate alınmasının hukuka uygun düşmediği, eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

Asıl dosya davalısı ...

A.Ş. vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, Antalya BAM 7. Hukuk Dairesinin kararında belirtilen hususların gereği gibi incelenmeksizin alınan kararın hatalı olduğu, bu husustaki itirazlarının değerlendirilmediği, iş sahiplerinin şantiyeyi uygun hale getirmemesi ve yer teslimini geç yapması nedeniyle temerrüde düştüğü, bilirkişi raporunun hatalı tespit ve değerlendirmeler içerdiği, iş sahibi olan taraftan alacaklı olduklarının tespit edilmesine rağmen, karşı tarafın cezai şart talebinin kabul edilmesinin ve açtıkları alacak davasının reddine karar verilmesinin doğru olmadığı,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla cezai şartın yanlış hesaplandığı ve fahiş nitelikte olduğu, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunduğu, sundukları bilimsel görüş hiçbir şekilde değerlendirilmeden karar verildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, İİK 72 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davası, birleşen dava ... Esas ve ... Esas sayılı dosyalar üzerinden açılan davalar cezai şart istemine ilişkin alacak davası, birleşen ... Esas sayılı dosya üzerinden açılan dava ise bakiye iş bedelinden kaynaklanan alacak davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, asıl dosya davacılarının oluşturduğu iş ortaklığı iş sahibi, asıl dosya davalısı ise yüklenicidir.

2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı

İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

3. Değerlendirme

3.1. 28/07/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7251 Sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen 6100 Sayılı HMK'nın 359/3 maddesi "Bölge Adliye Mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir." düzenlemesini içermektedir.

3.2. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye ve ayrıca Dairemizin 08/07/2020 tarihli kaldırma/ gönderme kararı doğrultusunda eksikliklerin giderilmesi suretiyle alınan, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli bilirkişi raporlarına istinaden yazılı şekilde hüküm tesis edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

1)Taraf vekillerinin istinaf başvurularının AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE, 2)Birleşen Denizli 1. ASTM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden davacılar ... Ltd. Şirketi ve ... Ltd. Şirketinden alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 346,90 TL harcın adı geçen şirketlerden tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3)Asıl dosya yönünden, davalı ... A.Ş.'den alınması gerekli 47.817,00 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 11.873,55 TL harcın mahsubuyla bakiye 35.943,45 TL harç ile, birleşen Denizli 1. ASTM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden alınması gerekli 57.038,85 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 14.259,72 TL harcın mahsubuyla bakiye 42.779,13 TL harç ile birleşen Denizli 1. ASTM'nin ...

Esas sayılı dosyası yönünden alınması gerekli 16.565,17 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 4.141,30 TL harcın mahsubuyla bakiye 12.423,87 TL harç ile birleşen Denizli ASTM'nin ... Esas sayılı dosyası yönünden alınması gerekli 427,60 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 346,90 TL harcın toplamı olan 91.493,35 TL harcın asıl dosya davalısı ... A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4)Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Dairemize ya da Dairemize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 24/09/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

...

*Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*