Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/113 K.2024/331

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/113 Esas - 2024/331 T.C.

ANKARA

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/113 Esas

KARAR NO : 2024/331

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/02/2023

KARAR TARİHİ : 03/05/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili davacı dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında, 2017/639703 ihale kayıt numaralı ihale neticesinde “altınkaya hes işletme müdürlüğünde inşaat, marangoz, genel temizlik, sosyal tesisler hizmetleri, yemekhane, misafirhane, lokal iş makineleri operatörlüğü, bahçe bakımı ve ısı merkezi kalorifer yakma işlemi işlerinin 36 kişi ile 2 yıl süre ile yapılması işi” sözleşmesinin, 2017/649130 ihale kayıt numaralı ihale ile “karkamış hes işletme müdürlüğünün ihtiyacı genel temizlik, çöp, toplama ve nakliyesi park bakımı sulama ve genel hizmet işlerinin 19 kişi ile 3 yıl süreli yapılması işi” sözleşmesinin,

2018/410660 ihale kayıt numaralı ihale ile “Hirfanlı ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya Hidroelektrik Santrallerinde 55 kişi ile 24 ay süreli genel temizlik, site çevre temizliği, lokal, yemekhane, çay ocağı, alakart ve kalorifer işletmeciliği hizmet alımı işi” sözleşmesinin, 2019/263387 ihale kayıt numaralı ihale ile “...

18 Mart Çan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü'nün İhtiyacı Teknolojik Temizlik İşlerinin 100 kişi ile 2 yıl süreyle yaptırılması hizmet alımı işi” sözleşmesinin imzalandığını, İlgili sözleşmelerdeki maddeler gereğince davalıdan ihale karar pulunun tahsil edilerek vergi dairesine süresinde beyan edilerek ödendiğini, ancak davalının daha sonra Gelir İdaresi Başkanlığı aleyhine vergi davası açarak damga vergilerini vergi idaresinden tahsil ettiğini, bunun üzerine Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından bahse konu damga vergisine ilişkin vergi/ceza ihbarnamelerinin ve tahakkuk fişlerinin müvekkili kuruma gönderildiğini,

müvekkiline gönderilen ceza ihbarnameleri ile 2017/639703 ihale kayıt nolu ihale için 8.802,23-TL, 2017/649130 ihale kayıt nolu ihale için 8.184,95-TL, 2018/410660 ihale kayıt nolu ihale için 14.545,59-TL ve 2019/263387 ihale kayıt nolu ihale için 92.743,98-TL tahakkuk ettirildiğini, tahakkuk ettirilen tutarların müvekkili kurum tarafından Hitit Vergi Dairesi'nin hesabına 12.10.2021 tarihinde ödendiğini, ödemeyi takiben davalı firmaya 15.03.2022 tarihli 534467 sayılı ve 13.01.2022 tarihli ve 487639-487603-487619 sayılı yazılar ile ödenen tutarların iadesinin talep edildiğini, ancak davalı tarafından bu ödemenin yapılmadığını,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin 78.30. maddesinin ç bendinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif bileşeni olarak kabul edildiğine dair hüküm bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Sözleşme Bedeline Dahil Olan Giderler” başlıklı 7. Maddesinde vergilerin sözleşme bedeline dahil olduğunun kararlaştırıldığını, idari şartnamenin ilanından sonra davalı firma tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda bütün masrafların göz önünde bulundurularak teklif verildiğini, davalının ihale karar damga vergisini sözleşme gideri olarak kabul ederek sözleşmeyi imzaladığını beyan ederek,

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, müvekkili kurum tarafından ödenmek durumunda kalınan 124.276,75-TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında 10.04.2018 tarihinde 2017/649130 İKN'lı "Karkamış HES İşletmesinin ihtiyacı genel temizlik çöp toplama ve nakliyesi park bahçe bakımı sulama ve genel hizmet işlerinin 19 kişi ile 3 yıl süreli yapılması", 06.11.2018 tarihinde 2018/410660 İKN'li "Hirfanlı ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğüne bağlı Hirfanlı, Kesikköprü ve Kapulukaya Hidroelektrik Santrallarında, 55 kişi ile 24 ay süreli genel temizlik, site çevre temizliği, lokal, yemekhane, çay ocağı, alakart ve kalorifer işletmeciliği", 24.10.2019 tarihinde 2019/263387 İKN'li "...

18 Mart Çan Termik Santralı İşletme Müdürlüğü Teknolojik Temizlik İşlerinin 100 kişi ile 2 yıl Süreyle Yaptırılması İşi imzalandığını, sözleşmelerinin, Bu sözleşmelere istinaden EKAP üzerinden müvekkili şirkete davacı tarafından gönderilen sözleşmeye davet konulu yazıda, ihaleye ait damga ve karar pulu vergisinin yazıda belirtilen teşekkül hesaplarına ödenmesinin gerekli olduğu,

aksi takdirde ihale sözleşmesinin imzalanmayacağının açıkça belirtildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından anılan ihaleler ile ilgili olarak 2017/649130 İKN'li ihale için 2.841.748,92 TRY * 2018/410660 İKN'li ihale için 5.062.361,40 TRY* 2019/263387 İKN'li ihale için ise de 11.319.076,17 TRY olmak üzere Toplam — 19.223.186,49 TL bedel üzerinden *6 0,569 oranında Toplam —109.379,93 TL tutarında ihale karar pulu damga vergisinin davalının banka hesabına sözleşme imzalanmadan önce nakden ödendiğini,

ancak müvekkili şirketin ihaleye ait damga vergisi dışında ihale karar pulu adı altında ödeme yapmak gibi bir zorunluluğu bulunmamasına karşı sözleşmenin imzalanması amacı ile ihale karar pulunun da müvekkili tarafından teşekkül banka hesap numarasına bu ödemeler ile yapılmak zorunda kalındığını, daha sonra müvekkili şirket tarafından alınan ihale karar puluna ait yukarıda anılan tutarlardaki ihale karar pulu damga vergisinin yersiz ve hukuka aykırı olarak tahsil edilmiş olduğundan mütevellit, damga vergisinin iadesi istemli olarak vergi daireleri başkanlıkları aleyhinde vergi mahkemelerinde dava açıldığını,

açılan dava neticesinde yatırılan bu tutarların iade alındığını, daha sonra davalara müdahil sıfatı ile davalı kurumun da eklendiğini, verilen kararların istinaf edildiğini, istinaf başvurularının da reddedilerek kararların kesinleştiğini, işbu sebeplerden ötürü davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; davacının taraflar arasındaki sözleşmeler için ödediği damga damga vergisi ve ferilerinin sözleşmeler uyarınca davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine ve görevine itiraz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; mahkememizin yetkili ve görevli olup olmadığı, derdestlik itirazı, hak düşürücü süre, zamanaşımı, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca damga vergisi ödenmesinden davalı sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise davacının onun adına yapmış olduğu ödemenin tutarının tespiti, davalının idari yargı mahkemelerinde açmış olduğu davaların alacak talebine etkisi olup olmadığı, davacının alacağının varlığı halinde faizin başlangıcı ve oranına ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLER

Davacı vekili tarafından Hizmet Alım Sözleşmesi, Vergi Beyannameleri, Takdir Komisyon Kararı, Vergi/Ceza ihbarnamesi ve tahakkuk fişleri, ödeme dekontları suretleri dosyaya delil olarak sunulmuştur.

...1. Vergi Mahkemesinin 2020/14566 - 2020/1583 E. K sayılı dosyası ile ...5. Vergi Mahkemesinin 2021/153- 2021/1182 E.K sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden dosyaya celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosyanın uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için Borçlar Hukuku mevzuatı konusunda nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, bilirkişi ... ... ... 20/02/2024 tarihli raporunda; Sayın Mahkemenin huzurundaki davanın, taraflar arasında çeşitli tarihlerde imzalanan

hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklı ihale karar damga vergilerinin, cezalı şekilde dava dışı

vergi idaresine ödenmesi neticesinde davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu, dava değerinin

toplam 124.276,75-TL olduğu,

her ne kadar vergi mevzuatı çerçevesinde, davacı ... ihale karar damga vergisinin

mükellefi olsa da, vergi hukukunda “yasallık ilkesi” geçerli olduğundan, ihale karar damga

vergisi mükellefinin yasa ile belirlendiği, tarafların mükellefiyete dair yaptıkları sözleşmelerin

vergi idaresi açısından hüküm ifade etmediği, bu nedenle, dosya kapsamında yer alan vergi

mahkemesi kararlarında ihale karar damga vergisinden davacı ... sorumlu tutulmuş olsa da,

Borçlar Hukuku bağlamında, ihale karar damga vergisinin, sözleşmenin taraflarından herhangi

biri tarafından ödenmesinin taraflarca kararlaştırılabileceği, bu tür anlaşmaların vergi idaresi

açısından bağlayıcı olmasa bile taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olacağı, bu

nedenle her ne kadar ilgili Vergi Mahkemelerince, açılan vergi davaları kabul edilmiş olsa da,

bu durumun davacının cezalı olarak ödemiş bulunduğu vergiyi işbu dava ile taraflar arasındaki

sözleşmeye dayanarak talep etmesine engel oluşturmadığı,

“... 18 Mart Çan Termik Santrali İşletme Müdürlüğü’nün İhtiyacı Teknolojik

Temizlik İşlerinin 100 kişi ile 2 yıl süreyle yaptırılması Hizmet Alımına Ait Sözleşme”

açısından yapılan değerlendirmede, davalının ödemedeki gecikmeden kaynaklanan gecikme

cezası tutarından sorumlu olmayacağının değerlendirilmesi durumunda, davacının

damga vergisi tutarı olan 64.405,54-TL’yi davalıdan talep edebileceği, Şayet Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda, davacının davalıdan talep

edebileceği Toplam Tutarın ihale karar damga vergisi ve gecikme cezası tutarı olarak

(64.405,54 + 28.338,44)=92.743,98-TL olarak hesaplandığı,

her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep

edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 15.03.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-534467

sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından dolayı

aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının 15.04.2022 tarihinde temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep edilebileceği,

“Hirfanlı ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü’ne bağlı Hirfanlı, Kesikköprü ve

Kapulukaya Hidroelektrik Santrallerinde 55 kişi ile 24 ay süreli genel temizlik, site çevre

temizliği, lokal, yemekhane, çay ocağı, alakart ve kalorifer işletmeciliği Hizmet Alımına Ait

Sözleşme” açısından yapılan değerlendirmede, davacının vergi idaresine ödemiş bulunduğu

14.545,59-TL’yi davalıdan talep edebileceği,

her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep

edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 13.01.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-487639

Sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından

dolayı aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının 14.02.2022 tarihinde

temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep

edilebileceği,

“Karkamış HES İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı genel temizlik, çöp, toplama ve

nakliyesi park bakımı sulama ve genel hizmet işlerinin 19 kişi ile 3 yıl süreli yapılması işi

Hizmet Alımına Ait Sözleşme” açısından yapılan değerlendirmede, davacının vergi idaresine

ödemiş bulunduğu 8.184,95-TL’yi davalıdan talep edebileceği,

her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep

edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 13.01.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-487603

Sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından

dolayı aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının 14.02.2022 tarihinde

temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep

edilebileceği,

“Altınkaya HES İşletme Müdürlüğünde inşaat, marangoz, genel temizlik, sosyal tesisler

hizmetleri, yemekhane, misafirhane, lokal iş makineleri operatörlüğü, bahçe bakımı ve ısı

merkezi kalorifer yakma işlemi işlerinin 36 kişi ile 2 yıl süre ile yapılması işi Hizmet Alımına

Ait Sözleşme” açısından yapılan değerlendirmede, dosya kapsamında bulunan diğer idari

şartnamelerden farklı olarak, işbu idari şartnamede isteklilerin yalnızca sözleşmenin

uygulanması sırasında ortaya çıkacak olan vergilerden sorumlu olacağının belirlendiği,

ihale karar damga vergisinin sözleşmenin uygulanması sırasında değil, öncesinde ihale

kararı alınmasına ilişkin bir vergi olduğu,

bununla birlikte, 4734 s. Kamu İhale Kanunu ve 4735 s. Kamu İhale Sözleşmeleri

Kanunu’nun uygulanmasında karşılaşılan tereddütlerin giderilmesi için çıkarılan Kamu İhale

Genel Tebliği’nin 78/30. Maddesinde Personel Çalıştırılmasına dayalı hizmet alım ihalelerinde

hem ihaleye ilişkin damga vergileri, hem de sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif

bedeline dahil olduğunun belirlendiği,

işbu sözleşme açısından, sözleşmede ve ilgili idari şartnamede açıkça ihale karar damga

vergisinin davalıya ait olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmadığı, ancak Sayın Mahkemece

Sözleşmenin 4.1. ve 35.1. maddesi gereğince Kamu İhale Genel Tebliği’nin de taraflar

arasında bağlayıcı olduğuna dair kanaat getirilmesi durumunda, davalının ihale karar

damga vergisinden sorumlu olacağı, şayet Sayın Mahkeme tarafından aksi kanaatte

olunması durumunda davalının bu sözleşme açısından sorumluluğundan söz

edilemeyeceği,

bu doğrultuda, Sayın Mahkeme tarafından davalının sorumlu olduğu yönünde

kanaat getirilmesi durumunda, davacının vergi idaresine ödemiş bulunduğu 8.802,23-

TL’yi davalıdan talep edebileceği,

her ne kadar davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talep

edilmiş ise de, dosya kapsamında yer alan 13.01.2022 tarihli ve E-17558710-846.01-487619

Sayılı yazı ile davalıya 30 gün süre verildiği, belgenin elektronik imzalı belge olmasından

dolayı aynı gün tebliğ edildiği değerlendirildiğinde, davalının ancak 14.02.2022 tarihinde

temerrüde düşmüş olacağı, bu nedenle faizin ancak bu tarihten itibaren talep

edilebileceği mütalaa edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Toplanan delillere, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri ile sunulan belgelere, gerekçeli bilirkişi raporu ile tarafların beyan ve itirazlarına göre; dava konusu, taraflar arasında çeşitli tarihlerde imzalanan hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklı ihale karar damga vergilerinin, cezalı şekilde dava dışı vergi idaresine ödenmesi neticesinde davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu,

vergi mevzuatı çerçevesinde, davacı ihale karar damga vergisinin mükellefi olsa ve dosya kapsamında yer alan vergi mahkemesi kararlarında ihale karar damga vergisinden davacı sorumlu tutulmuş olsa da, Borçlar Hukuku bağlamında, ihale karar damga vergisinin, sözleşmenin taraflarından herhangi biri tarafından ödenmesinin taraflarca kararlaştırılabileceği, bu tür anlaşmaların vergi idaresi açısından bağlayıcı olmasa bile taraflar arasındaki iç ilişki açısından bağlayıcı olacağı, bu nedenle her ne kadar ilgili Vergi Mahkemelerince, açılan vergi davaları kabul edilmiş olsa da,

bu durumun davacının cezalı olarak ödemiş bulunduğu vergiyi işbu dava ile taraflar arasındaki sözleşmeye dayanarak talep etmesine engel oluşturmadığı, davacının taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca ödemiş olduğu 124.276,75 TL ihale karar damga vergisinden kaynaklı alacağını rücuen davalıdan talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen sözleşme maddeleri uyarınca davalının bu ödemelerden sorumlu olduğunun sabit olduğu,

mahkememizce kabul ve tespit edilmiş, gerekçeli bilirkişi raporu ile doğrulanmış olduğundan davacının124.276,75 TL alacağının 92.743,98 TL'sine 15/04/2022 temerrüd tarihinden, 31.532,77 TL'sine 14/02/2022 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talebi yerinde görülmüş olup davanın kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1)Davanın KABULÜ ile, davacının 124.276,75 TL alacağının 92.743,98 TL'sine 15/04/2022 temerrüd tarihinden, 31.532,77 TL'sine 14/02/2022 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.489,34 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.122,34 TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 6.367,00 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4) Davacı tarafından yapılan 2.122,34 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 266,00 TL tebligat ücreti, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 5.068,24 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 19.884,28 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/05/2024