Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/126 K.2023/670

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE. Müvekkili Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi, elektrik üretim iştigal eden bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, kamu tüzel kişiliğe haiz olduğunu Müvekkili idareye devrolan Seyitömer Termik Santrali ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler hizmet alım tipi olup, anahtar teslim işi olduğunu.

Davalının işçilerinden ... davalı şirkette iş akdiyle çalışmış olup davalı firmalarca iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ... İş Mahkemesinde açtığı dava, aynı mahkemenin 2016/18 Esas ve 2018/16 Karar sayılı kararı ile hükme bağlanmış olup davacı müvekkilinden tahsiline karar verilmiş olup mahkeme kararı istinaf kararıyla kesinleşmiş olduğunu. Dava dışı ...

Kamu İhale Kanunu çerçevesinde müvekkili teşekkülden hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olarak çalışmış olduğunu. Teşekkülleri işe alınmalarında, her yıl yenilenen ihalelerde yeni firmayla iş akdi yaparak çalışmaya devam etmelerinde ve işten ayrılmalarında hiçbir şekilde müdahil olmadığını.

Yasaya ve usule uygun olarak yapılan ihaleler sonrası ihale konusu işi yüklenen firmalar işçilerini kendileri temin eder, işçilerin işe alınıp alınmaması hususu Müvekkili Teşekkülü ilgilendiren bir husus olmadığını.

Davalı firmalarla Teşekkülleri arasında yapılan sözleşmelerin tümünde firmaların çalıştırdıkları işçilere olan sorumlulukları düzenlenmiş olduğunu, sözleşmelere ve şartnamelere göre işçinin ücret ve diğer alacaklarından Teşekküllerinin sorumlu olacağına ilişkin sözleşme hükmü olmadığı gibi aksine çalıştırdığı işçilerin tüm ücret ve masraflarının yükleniciye ait olacağı kararlaştırılmış olduğunu. ...

İş Mahkemesinin yukarıda esas ve karar sayısını belirtilen mahkeme kararının dava dışı ... 'in vekili tarafından ... İcra Müdürlüğünün 2018/645 sayılı icra dosyası ile takibe koyulmuş, olup davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapılmış olduğunu.

Yapılan sözleşmede de bu şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkili idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuan davalılardan tahsili amacıyla dava açma zaruriyeti doğduğunu arabuluculuğa başvurduklarını sonuç alamadıklarını.

Buna göre fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100,00 TL (fazlayâ ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek Avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

DAVALI ... ŞİRKET VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİ ÖZETLE. 6098 Sayılı Türk Borçlar Yasası’nın “Rücu Davaları”na ilişkin olarak zamanaşımı hükümleri kapsamında Davacı tarafın talepleri tarafları yönünden zamanaşımına uğradığını. Zamanaşımı def’inde bulunduklarını. İstemlerin zamanaşımından reddine karar verilmesini talep ettiklerini.

Davaya konu işçiler tarafından açılan işçilik alacakları davasında Mahkemeler tarafından muvazaalı şekilde alt işverenin işçisi niteliğinde gösterilen işçilerin aslında asıl işverinin işçileri olduğu sabit olmuş ve kesinleşmiş olduğunu. Dolayısıyla muvazaalı bir işlemden dolayı Davacının kendi işçileri sıfatına sahip işçilere ödediği tazminatları vekil edenlerinden talep etmesinde yasal dayanak bulunmadığını.

İşçilerin alacaklarından sorumlu olduğu yönünde hüküm kurulabilecek olması halinde de tüm işçilik alacaklarından davalı müvekkilinin müşterek ve müteselsil olarak sorumlu bulunmasına yasal olanak bulunmadığını. Kabul ettikleri anlamına gelmemek üzere- dosyada hesaplama yapılması cihetine gidilecek olması halinde rücu alacağı dava dışı işçiyi davalı müvekkilinin devrettiği tarihi itibariyle söz konusu olan ücreti esas alınarak yapılması gerektiğini.

Bu konuda Yargıtay "Davacının iş sözleşmesi devir alan dava dışı firmada çalışır iken kıdem tazminatına hak edecek şekilde sona ermiş ise davalı şirket kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmalıdır." (Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 07.04.2008 Tarih, 2008/7300 Esas, 2008/7706 Karar.) Şeklindeki kararında bu hususu açık bir şekilde ifade etmiş olduğunu. Tarafları yönünden olgusal ve hukuksal dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

DAVALI ... ŞİRKETİNE duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmadığı gibi duruşmaya da katılmadığı anlaşıldı.

... İş Mahkemesinin 2016/18 Esas 2018/16 Karar sayılı dosyasının ait tüm evrakları ile ... İcra Dairesinin 2018/645 Esas sayılı dosyasına ait tüm evraklarının UYAP sistemi üzerinden müzekkere ile celp edilmiş olup yine Bursa Linyitleri İşletme Müdürlüğüne müzekkere yazılarak dava dışı işçi ...'e ait çalıştırıldığı şirketler ile yapılan hizmet alım sözleşmesi, hizmet işleri genel şartnameleri, idari ve teknik şartnamelerin suretlerinin gönderilmesi istenilmiş olup gelen belgeler dosya içerisene alınmıştır. Ayrıca dava dışı işçi ...'in SGK işyeri unvanlı hizmet cetveli UYAP Entegrasyon SGK üzerinden çıkartılarak dosya içine alınmıştır.

Davalı ... şirket vekili tarafından zaman aşımı definde bulunulmuş ise de mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile ödemle tarihi 13.03.2018 olup TBK 73 ve 146 maddelerine göre zaman aşımı ödeme tarihinden itibaren 10 yıl olduğundan davalı vekilinin zaman aşımı itirazının reddine,

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Uzmanı Aktüerya Hesap Uzmanı bilirkişi ...'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 01/09/2023 tarihli raporda, dava dosyası kapsamının incelenmesi, Yargıtay kararları, taraf vekillerinin beyan ve itirazları, dosya kapsamındaki sözleşme, idari ve teknik şartnameler, karar, bilgi ve belgelerin incelenmesi, dosyada yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar sonucunda: Davacı talebinin fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile, 100,00 TL.'nin;

ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili olduğunu, davacı ... Genel müdürlüğü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığını, İmzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, dava dışı işçi ... ile ilgili : ...

İş Mahkemesinin 2016/18 Esas ve 2018/16 Karar Sayılı mahkeme ilamı gereğince ... İcra Müdürlüğünün 2018/645 sayılı icra dosyasına asıl alacak ve ferileri için 13.03.2018 tarihinde yapmış olduğu toplam 1.31049 TL nin tamamının; -473,62 TL'sinin ... İnşaat Taşımacılık Temizlik Petrol Ürünleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 'den, -836,87 TL'sinin ...

Tur.Mad.Enerji.İth.İhr.ve Tic.Ltd.Şti 'dan olmak üzere Toplam : 1.310,49 TL'nin davalılara rücu edebileceği kanaatine varılmıştır .

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN 13/09/2023 TARİHLİ ISLAH DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Sözleşmeleri hükümlerindeki açık düzenlemeye göre ödenilen alt işverenlere rücu edebileceğinin tespit edildiğini, ıslahı zorunluluğu doğduğunu bu nedenle Davalı ... İnş.Taş.Tem. Pet. Ür. Paz. San. Ve Tic. Ltd Şti. bakımından talep ettikleri alacağı 473,62-T L’ye, -Davalı ... Tur.Mad. Enerji İth. İhr. Ve Tic. Ltd Şti. bakımından talep ettikleri alacağı 836,87-TL’ye artırıyor ve her bir alacak miktarına alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, dava ile talep ettikleri 100 TL tutarın 1.310,49.TL olarak ıslah yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Islah harç makbuzu dosyaya sunulmuş olup ıslah harcı davalı taraflara tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan dava dışı işçiye iş mahkemesi kararı üzerine icra gereğince ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, arabuluculuk son tutanağı ile karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı ... 'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır

Buna göre somut olayda, davacı ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN'nün her bir davalı şirket ile ayrı ayrı hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır.

Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmış, fakat feshe bağlı hak olan ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacağından davacı tarafından ödenen ihbar tazminatının son alt işveren ...

Tur. Mad. Enerji. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti'nden rücuen talep edilebileceği anlaşılmakla, karar vermeye elverişli 01/09/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar verilerek, rücuen alacağa ise taraflar tacir olduğundan talep gibi ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.