Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/613 K.2023/478

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasında evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı adli yardım talepli açmış olduğu davada ayrıntısı dava dilekçesinde yazmış olduğu üzere Araç Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/143 Esas sayılı menfi tespit davasında davasının kanıtlandığını, kararın kesinleştiğini, malzeme alımı için verilen Vakıf Bank ve Halk bankası çekleri karşılığında herhangi bir malzeme teslim edilmediğini, bu nedenle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş, çek bedellerinin %20'si oranında tazminat ve yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesini talep etmiştir.

6102 Sayılı Yasa'ya, 7445 Sayılı Kanunun 31. maddesi ile eklenen 5/A maddesinde; "Dava Şartı Arabuluculuk" düzenlenmiş olup, ilgili maddede "(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. (2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir." hükmüne yer verilmiştir, ilgili yasal düzenleme 7445 Sayılı Kanunun 31. maddesi 01/09/2023 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, bu tarihten sonra açılan davalarda uygulanır.

Dava şartları, mahkemenin davanın esası hakkında yargılamanın devamı için gerekli olan şartlardır. HMK'nun 115 maddesi gereğince "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." ilgili düzenlemede de, belirtildiği üzere bir kısım dava şartlarının dava açılmasından önce tarafa süre verilerek tamamlanması mümkün ise de,

kanun koyucu tarafından davanın açılmasından önce zorunlu kıldığı ve bir takım sonuçlara bağladığı dava şartlarındaki eksiklikler yerine getirilmedikçe dava açılamayacağından tarafa süre verilerek dava şartındaki eksiliğin giderilmesi yoluna gidilemez.

7445 Sayılı Yasa ile TTK'nın 5/A maddesinde düzenlenen "Zorunlu Arabuluculuk" düzenlemesi de, ilgili maddenin uygulanmasını düzenleyen 7445 Sayılı Yasanın 31. maddesi ile 6325 Sayılı Yasanın 18/A-2 maddesi birlikte değerlendirildiğinde dava açıldıktan sonra ikmal edilebilecek dava şartlarından olmadığından, mahkeme dava şartı yerine getirilmeden dava açıldığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verir.

Adli yardım talebi yönünden yapılan inceleme sonucu çıkarılan belgelere göre, davacının aylık gelir getiren bir sigorta kayıtı bulunmadığı gibi üzerine kayıtlı bir malvarlığıda tespit edilemediğinden, HMK 334. Maddelerine göre davacı tarafın adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Bu itibarla; her ne kadar davacının adli yardım talebi kabul edilmişse de talebi dava tarihi itibariyle 7445 Sayılı Yasa ile 6102 Sayılı Yasanın 5/A maddesine eklenen "Zorunlu Arabuluculuk" düzenlemesine tabi bulunduğundan ara buluculuğa başvurulmadan ve neticesi beklenmeden dava açılamayacağından ve davacılar tarafından zorunlu arabuluculağa müracaat edildiğine dair herhangi bir delil sunulmadığı gibi dava dilekçesinde de bu hususta bir açıklamaya yer verilmediğinden, davanın, zorunlu arabuluculuğa müracaat edilmeden açılmış olduğu anlaşılmakla, TTK'nın 5/A ve 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunun 18/A-2 maddesi göndermesi ile HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M