Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/794 K.2024/204

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/794 Esas - 2024/204 T.C.

ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/794 Esas

KARAR NO : 2024/204

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 09/09/2020

KARAR TARİHİ : 13/03/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 18/03/2024

Mahkememize tefrik edilerek Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinden yetkisizlik ile gelen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkili teşekkülün, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri bundan doğacak sorumluluk bu firmalara yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait bulunduğunu, dava dışı ... adlı özel güvenlik işçisinin, davalı şirketlerin bünyesinde 01/01/2011-06/02/2014 tarihleri arasında çalışmış ve dava dışı ... kurum aleyhine işçilik alacakları davası açmış olduğunu,

dava sonunda 22/04/2020 tarihinde 576 TL stopaj kesintisi ve 13.086,85 TL işçilik alacakları olmak üzere toplam 13.663,12.TL'nin kendisine müvekkil kurum tarafından ödendiğini, dava dışı ... 'ın, müvekkili idare bünyesinde ihale ile özel güvenlik hizmetlerinde bulunan davalı şirketler bünyesinde çalışan işçi olduğunu, söz konusu şirketler ile müvekkili kurum arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerin ilgili maddeleri 4875 sayılı iş kanununun 2/6 maddesi ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 162-168 maddeleri uyarınca müvekkili kurum tarafından ...'a ödenen bedelin davalı şirketler tarafından müvekkili kuruma ödenmesi gerektiğini,

dava dışı ...'ın çalıştığı döneme ait şirketlerle ilgili sözleşmeleri imzaladığını, müvekkili kurumun ihale yapan bir kamu kuruluşu olmasına ve ...'ın müvekkili kurum değilde davalı şirketlerin işçisi olmasına binaen müvekkili kurum tarafından ödenen miktarın davalılardan tahsili gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hak ve talepler saklı kalmak kaydı ile müvekkili kurum tarafından ...'a ödenen toplam 13.663,12.TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketlerin ilgili dönemlere ilişkin sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Dava dışı işçiye, davacı idarenin ödeme yaptığını, ödeme sonucu taraflarına rücu davası açıldığını, iş bu davanın hukuka aykırı olup davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirket ile davacı arasında imzalanan hizmet sözleşmelerin yetkili yer belirlendiğini ve yetkili yer sözleşmesi yapıldığını, buna göre yetkili mahkemenin ...Mahkemeleri olduğunu, İş Kanunu 2. Maddesinde " Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmünün amir olduğunu,

asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, ayrıca asıl işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesinin bulunmadığını, müvekkili şirketin davacıdan ihale ile iş aldığını, ihaleyi kazanan müvekkili şirketin, mevcut işçilerle çalışmaya devam ettiğini, ancak davacının, ihaleye çıktığı işçi sayısını zaman içerisinde düşürdüğünü, davacı tarafın deponun kapanacağını taraflarına bir gün önceden belirterek işçilere bilgi verme, tutanak tutma, ihbar önelleri v.s için müvekkili şirketin zamanının kalmadığını, işçileri size iade ettik, işten çıkarmadık,

yönündeki beyanlarının hakkın kötüye kullanılması olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

... 1.İş Mahkemesinin 10/03/2020 karar tarihli 2019/547 Esas, 2020/211 Karar sayılı dosyasında; Davadışı işçi ...'ın davalı TMO Genel Müdürlüğüne karşı açtığı işçi alacağına ilişkin dava sonucu davanın kabulü ile, brüt 4.525,98.TL Kıdem tazminatı ile, brüt 486,20.TL yıllık ücretli izin alacağına hükmedildiği, davalı tarafından hükmedilen işçilik alacağının toplam 13.086,85.TL olarak 22.04.2020 tarihinde davadışı işçi vekiline havale edildiği tespit edilmiştir.

Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/518 Esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda özetle. Davacı ... Genel Müdürlüğünce dava dışı işçiye yapılan 13.663,12 TL için rücu kapsamında. 1-... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti'nin 9.255,65 TL'sinden sorumlu olduğunu, bu sorumluluğun; a)8.814,92 TL'si için ...

Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ve ...Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğu, Bu sorumluluklarının; b)440,73 TL'si için ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğunu, 2-...

Özel Güv.Dan.Eğt.Alarm Cihazları ve Sis.Tic.Ltd.Şti'nin 9.255,65 TL'sinden sorumlu olduğunu, Bu sorumluluklarının; a) 8.814,92 TL'si için ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ve ...Güvenlik Sistemleri Özel Güv.Tic.Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğu, b)440,73 TL'si için ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğunu, 3-...Güvenlik Hizmetleri Özel Güvenlik Ticaret Limited Şirketi'nin 8.814,91 TL'sinden sorumlu olduğu, bu sorumluluklarının ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic.Ltd.Şti ve ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti ile beraber BK Md. 638 gereği müştereken ve müteselsilen olduğunu, 4-Apangir Özel Güvenlik ve Koruma Hizm.Ltd.Şti'nin 4.407,47 TL'sinden tek başına sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/518 esas sayılı dosyasında alınan ek raporda özetle; Davacı ... Genel Müdürlüğünce dava dışı işçiye yapılan 13.663,12 TL için rücu kapsamında kök raporlarında bir değişiklik olmadığı beyan etmişlerdir.

Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/10/2023 karar tarihli 2021/518 Esas, 2023/933 Karar sayılı dosyasında verilen karar ile ; " ... Özel Güvenlik ve koruma Hizmetleri Limited Şirketi yönünden davanın KABULÜ İLE, 4.407,47.TL'nin ödeme tarihi olan 22/04/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verildiği ayrıca hükmün ferileri yönünden davanın açılısında alınan 54,40.TL peşin harç ile 233,34.TL başvuru harcını mahsup yapıldığı, bilirkişi ücret gideri dahil toplam 1.520,10.TL yargılama gideri ile davalının payına düşen toplam 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinden 425,80.TL arabuculuk ücreti yönünden hüküm kurulduğu, kararın istinaf edilmeyerek 19/10/2023 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/518 ESAS SAYILI DOSYASINDAN TEFRİK EDEREK YENİ 2023/1173 ESAS SIRASINA KAYIT YAPTIĞI DOSYASINDA, 19/10/2023 KARAR TARİLİ 2023/934 KARAR SAYILI YETKİSİZLİK KARARINDA; " Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 37 maddelerinde, "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde ...mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir." hükmü bulunmaktadır.

HMK'nın 17. maddesi kapsamında yapılan yetki sözleşmesi, geçerli ve taraflarını bağlayıcıdır. Somut olayda, davalıların yetki itirazını süresinde bulunduğu, süresinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde yetkili mahkemeyi belirtilmiş olduğundan HMK 17 ve 19/2 maddeleri doğrultusunda mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde karar verildiği tespit edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından dava dışı işçiye ödenen işçi tazminatının, davalı alt işverenlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Toplanan delillere, tarafların iddia ve savunmalarına, karar vermeye elverişli bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenlerin dava dışı işçisi Mehmet Emin BUZLUDAĞ'a karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır

Buna göre somut olayda, davacı TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ her davalı şirketler ile ayrı ayrı hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır.

Sözleşme eki teknik şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılarak,

bilirkişi raporu doğrultusunda, her bir davalının hizmet alım sözleşmesi olan dönemle sınırlı olmak üzere davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.