Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/546 K.2024/573

T.C. ...14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/546 Esas - 2024/573 T.C.

ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/546 Esas

KARAR NO : 2024/573

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 16/08/2024

KARAR TARİHİ : 10/09/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 10/09/2024

Mahkememize açılan davanın yapılan tensip incelemesi sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; ... A.Ş 0650 Van Şubesi 0415181 seri numaralı 25.08.2024 vade tarihli olan 175.000,00-TL bedelli çekin kaybolduğunu, çekin keşidecisinin .... .... ....

YIKAMA (T.C.N:... .... .... ) " olup, müvekkili ilgili çeke ciranta olarak hamili bulunduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çeki kaybolduğunu, çekin kaybı sonucu üçüncü şahısların eline geçmiş olması telafisi güç zararların ortaya çıkmasına sebebiyet vereceğini, çekin üçüncü şahıslara ödenmesinin müvekkilinin ekonomik hayatının zedelenmesine ve bunun yanı sıra yüksek miktarda borçlanmasına sebebiyet vereceğini bu nedenlerle müvekkilini ileride güç durumda kalmaması, kayıp çekin kötü niyetli 3.kişiler eline geçmesinin önlenmesi bakımından öncelikle ...

A.Ş 0650 Van Şubesine müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini, davanın kabulünü, ... A.Ş 0650 Van Şubesi 0415181 seri numaralı 25.08.2024 vade tarihli olan 175.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememiz tarafından düzenlenen 16/08/2024 tarihli ara kararı ile dava konusu çekin suretinin dosyaya sunulması için 2 hafta süre verildiği, davacı vekiline 25/08/2024 tarihinde adli tatil süresi içinde tebliği edildiği, tebliğ mazbatasının dosyası içerisine alındığı, Adli ara verme süresinin 1 hafta uzaması nedeniyle HMK.nun 104.maddesine göre 09/09/2024 günü sona erdiği, ancak davacı vekili tarafından dava konusu ilgili çekin suretinin ve yetkili hamil olduğuna dair belgeyi dosyaya sunulmadığı anlaşıldı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayii nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir ve hasımsız olarak açılmıştır.

Kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle dava açılabilmesi için, öncelikle evrakın kıymetli evrak vasfında olması gereklidir. Ayrıca evrakın kıymetli evrak olması tek başına yeterli olmayıp davanın da TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz.

Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir. Yasanın aradığı hukuki yarar ise, Keşidecinin, kaybolan kıymetli evrak yerine yenisinin düzenlenerek verilmesini yahut, bedelin ödenmesi talep etmektir. Keşidecinin çekleri bankaya ibraz edememesi hamil olduğunu belirten kişiye zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı vermez. (Yargıtay 11. HD'nin 2015/9692 Esas, 2016/4295 Karar sayılı 18/04/2016 Tarihli ilamı)

Eldeki davaya gelince; davacı vekili söz konusu çekin müvekkilinin hamili olduğunu belirtmesine rağmen dava konusu çekin suretini ve yetkili hamil olduğuna dair belgeleri mahkeme dosyasına sunmamış olup bunun sonucu davacı tarafın meşru hamil olduğuna dair çek suretini ibraz etmesi için ara karar ihtarı çıkartılmış olmasına rağmen bu belgeler ibraz edilmediğinden, çekin davacı tarafa ciro edildiğine dair bir bilgi ve belge dosyaya ibraz edilmemiştir. Evrakın kıymetli evrak vasfında olmaması yahut kıymetli evrak olmasına rağmen talep edenin hamil olmaması durumunda TTK'nun 757. maddesi çerçevesinde zayi davası açılamaz. Ayrıca çek iptali davası açılabilmesi için TTK'da belirtilen hukuki yararların olması gerekir.

Bu kapsamda, davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği çekin suretini ve yetkili hamil olduğuna dair bilgi ve belgeyi eldeki dosyaya ibraz edemediğinden yetkili hamil olduğuna dair bir ciroya rastlanmamış olup söz konusu çek davacıya hukuki manada hamil sıfatıyla verilmediği anlaşılmaktadır.

Çek zayi davasının TTK'nun 652 ve 757 maddeleri gereğince meşru hamil tarafından açılması gerekir. Yasada düzenlemeyen bir hususta kanuna karşı hile oluşturacak şekilde dava açılamaz. Bu nedenle ciro silsilesi yoluyla meşru hamil olduğunu ispat edemeyen kişi TTK'nun 652 ve 757 maddesi çerçevesinde, dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.