Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/829 K.2025/157

Türk Ulusu Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2024/829 Esas

KARAR NO : 2025/157

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ

DAVA TARİHİ : 09/12/2024

KARAR TARİHİ : 11/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/03/2025

Mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; aralarındaki ticari ilişki nedeni ile davalıdan sipariş ettikleri ürünler nedeni ile peşin ödeme yaptıklarını, davalının kendilerine talep edilen kadar ürün teslimi yapılmadığını, davalıya yaptıkları fazla ödemenin iadesi için davalı hakkında ... 5. Genel İcra Dairesinin 2024/31107 esas sayılı icra takibini başlattıklarını, davalı borçlunun itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğunu belirtip, itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

YANIT

Davalı vekili ; Görev ve yetki konusunda itirazları bulunduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin yasanın aradığı şartları karşılayan bir sözleşme olmadığını, müvekkilinin tuttuğu defterlerde ve cari hesapta borçlu değil alacaklı olduğunu, ticari defterleri üzerinde inceleme yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-... 5. Genel İcra Müd. 2024/31107 Esas sayılı icra takip dosyası, -Sipariş ve teslim belgeleri ile yapılan ödemelere ilişkin kayıtlar, -Tarafların mal alım ve mal satım beyannameleri, -Arabulucu anlaşmazlık son tutanağı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki talep, davacı tarafından davalıdan imalatı yapılıp davacıya teslim edilecek ürün karşılığı ödemesi gereken bedelden fazla ödeme yapıldığı iddiası ile fazla ödemenin davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Sipariş formundan da anlaşıldığı gibi, ... merkezli davacı şirket Karadeniz Ereğli/ZONGULDAK'da yürüttüğü iş için ihtiyacı olan "Erdemir Flambo Bacası" imalatı ve teslimi konusunda davalıya sipariş göndermiş, davalı ise imalatı Adana'da yapıp, buradan nakil için davacının Karadeniz Ereğli/Zonguldak'daki işyerine teslim edilmek üzere eser + satım sözleşmesi karışımı sözleşme ile yükümlülük altında girmiştir.

Bu hali ile; davacı şirketin merkezi ...'da, ürünlerin telsim yerinin ise Karadeniz Ereğli/ZONGULDAK olduğu, davalının iş yerinin İstanbul'da, üretim ve teslim yerinin Adana çıkış ve Zonguldak teslimli olduğu tartışmasızdır.

Davadaki talep; mal siparişi veren ve ödeme yükümlülüğü altında olan davacı fazla ödeme yaptığını belirtip, fazla ödemenin tahsili için kendi yerleşim yeri olan ...'da icra takibi başlatıp, itiraz üzerine ... Mahkemelerinde dava açmıştır.

Davacı vekili müvekkilinin para alacaklısı olduğunu, bu nedenle ... İcra Daireleri ile ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürmüş ise de;

A-) Taraflar arasındaki sözleşme eser sözleşmesi, kabul edilir ise BK. 89. Maddesinin eser sözleşmelerinde uygulanıp, davacı alacaklının kendi yerleşim yerinde icra takibi yapıp, dava açmasının mümkün olmadığı, genel yetki davalının yerleşim yeri olup, bu halde İstanbul İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili oldukları,

B-) Taraflar arasındaki sözleşme satım kabul edilir ise; Bu durumda kimin para alacaklısı kimin para borçlusu olduğunun sözleşmeye bakarak belirlenmesi gerekli olup, davalı imalatçı para alacaklısı, sipariş veren davacının ise para borçlusu olduğu tartışmasızdır. Fazla ödeme yaptığını söyleyen davacıyı fazla ödemenin iadesi talebi "sözleşme nedeni ile para alacaklısı" konumuna getirmeyeceği için BK.'nun 89. Maddesinden davacının yararlanmasının mümkün olmadığı, bu hali ile HMK 10. BK 89. Maddelerinden yararlanarak ...'da icra takibi yapması ev dava açmasının mümkün olmadığı kabul edilmiş, bu halde davacının fazla ödeme nedeni ile genel yetkili mahkeme ve icra daireleri olan davalının yerleşim yeri olan İstanbul'da işlem yapılması gerekecek idi.

C-) İmalatın yapıldığı ve malzemenin nakil yeri Adana, ürünlerin teslim yeri de Karadeniz Ereğli/ZONGULDAK olduğu için işin yapıldığı yerden hareket edildiğinde de ... Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkili olmayacak, yine genel yetki kurallarından hareket edilmesi gerekecek idi.

Sonuç olarak. Davacı para alacaklısı değil para borçlusu olduğu için HMK 10 ve BK'nun 89. Maddelerinden hareket ederek ...'da takip başlatmasının ve itiraz sonrası itirazın iptali davası açmasının mümkün olmadığı, genel yetki davalının yerleşim yeri İstanbul, imalat ve teslim dikkate alındığında işin yapıldığı yerde ... olmadığı için icra takibi ve itirazın iptali davası yönünden ...'nın yetkili olmadığı, davalı borçlunun süresinde hem icra müdürlüğünün hemde ...

Mahkemelerinin yetkili olmadıkları şeklindeki itirazını ileri sürdüğü, Özel dava şartı olan "yetkili icra müdürlüğünde icra takibi başlatılmış olma koşulunun" olayımızda gerçekleşmediği, itirazın iptali davası yönünden de mahkememiz yetkisiz olup, mahkememizin de yetkisine itiraz edilmiş olması halinde mahkememizin yetkisizlik kararı vermeyip, özel dava şartı olan "yetkili icra dairesinin de usulüne uygun şekilde icra takibi başlatılması" gerektiğine ilişkin özel dava ön koşulunun olayımızda gerçekleşmediği için davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.