Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/227 K.2023/576

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...’un sürücüsü olduğu ....plakalı ticari taksiye, müvekkili ... idaresindeki .... plakalı taksinin seyir halinde iken arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 14.10.2019 tarihinde...... esas no ile müvekkili aleyhine dava açıldığını.. sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiğini, akabinde 06.01.2020 tarihli aynı esas ve karar sayılı kararında davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, daha sonrasında.... esas no ile dava açıldığını, Mahkemenin 02.03.2021 tarihli ara kararında, "...

Şirketi'ne davanın ihbarına, ihbar giderlerinin davalı gider avansından karşılanmasına, ... Şirketi'ne müzekkere yazılarak dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak davacı ...'a ödeme yapılmadığının sorulmasına" karar verildiğini, 02.03.2021 tarihinde ihbar olunan ... A.

Ş.'ye kapalı tebligat yapıldığını, bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere diğer davacı ...’un taksisinde meydana gelen hasarın onarım masrafının 8.750,00 TL olduğu ve aracın onarımı için gerekli olan 15 günlük süre içerisinde 826,50 TL kazanç kaybına uğradığının mahkemece karara bağlandığını, müvekkilinin tüm bu süreç boyunca ZMMS'si olan ... ....'ye ulaşmaya çalıştığını ancak hiç bir cevap alamadığını, müvekkilinin toplamda 22.427,130 TL'yi ....

E. nolu dosyasına ödemek zorunda kaldığını, ZMM .....'nın, müvekkili ...'ün halef olarak ödemiş bulunduğu meblağı rücuen müvekkiline iadesi için bu davanın açılması zaruriyeti hasıl olduğunu, zorunlu mali sorumlu ...

Şirketinin, aksini ispat yükü kendisinde olmak üzere, zararı karşılamakla yükümlü olduğunu, bu zararı karşılayan müvekkili ...'ün rücu hakkı doğduğunu, müvekkilinin, ZMM'den rücuna engel olacak bir kusuru da bulunmadığını, açıklanan nedenlerle; fazlaya iliskin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile,

müvekkilinin ... esas sayılı dosyasına ödemiş olduğu 22.427,13 TL'nin, olay tarihindeki sigorta limitini aşmamak üzere, ödeme tarihinden (01.12.2021) tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte rücuen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu....

Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davacı tarafın ....E., sayılı dosyası kararı ile ...E. no'lu dosyasına ödemiş olduğu bedeli rücuen talep ettiğini, sigortalı ile sigortacının sorumlulukları aynı olmadığından ve sigortalının sorumlu olduğu bazı hallerde işletene rücu hakkı da bulunduğundan, öncelikle meydana gelen hasarın teminat dahilinde olup olmadığının, teminatta ise sigortacının bunun ne kadarından sorumlu olduğunun tespiti gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile,

müvekkili şirketin, davacı tarafın ödediği tazminat miktarının tamamından sorumlu olmadığını ve müvekkili şirketin davanın açıldığı tarihten itibaren faizden sorumlu tutulabileceğini, bu sebeple davacının ödemiş olduğu meblağın tamamından müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, tamir süresince aracın kullanılamaması sebebi ile ödenilen zararın trafik sigortası teminatlarına girmediğini, iddia edildiği tarih ve saatte iddia edilen yerde iddia edilen araçlar arasında kaza olmadığını, ne bir kaza görüntüsü ne de kaza ihbarı alınmadığını,

bu hususun kazaya karışan diğer... plakalı araç sürücüsü.... ile görüşüldüğünde hasar tazminatı talebinden kendi el yazılı beyanı ile feragat ettiğini, ancak .... araç sürücüsünün sigortalıya karşı olaydan bir sene geçtikten sonra dava açtığını, mobese kayıtlarının silinmiş olması ihtimaline binaen dava açılmış olabileceğini, 06 T 2146 plakalı araç sürücüsü ...'un müvekkili sigorta şirketine verdiği feragat sigorta poliçesi teminatları bakımından araç hasarına ilişkin ödemelerinin feragatname sebebi ile reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

26/07/2022 tarihli bilirkişi raporu ile; .... plakalı araç sürücüsü davacı ...'ün meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/b-c., 56/c. ve B4/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü dava dışı....'un meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali görülmemekle kusursuz olduğu, davacı ... tarafından davalı ....'den talep edilecek rücu hasar tazminatının 01.12.2021 olan ödeme tarihinden itibaren asıl alacak olarak 8.750,00 TL olacağı, değerlendirme ve takdiri sayın mahkemede olmakla birlikte, ... plakalı araç için oluşan 826,50 TL yoksunluk kaybının davacı tarafından, davalı sigorta şirketinden rücu olarak talep edilemeyeceği bildirilmiştir.

Dava dosyası, kök raporu tanzim eden bilirkişi ile re'sen seçilen nitelikli hesap bilirkişisine tevdi edilerek (yargılama giderleri/feriler yönünden de temerrüt tarihi dikkate alınarak takdiri mahkemeye ait olmak üzere hesaplama yapılması sureti ile) taraf itirazlarını karşılar mahiyette ek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup; 02/01/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle, davacının davalı sigorta şirketinden talep edebileceği rücuen alacak miktarının toplamda 21.155,81 TL olduğu, davacının dava tarihinden itibaren faiz talebinde bulunabileceği bildirilmiştir.

.... esas sayılı dosyasında ihbar dilekçesinin tebliğine ilişkin mazbatanın olmadığı ancak ihbar olunan ...'nin ihbar dilekçesine karşı cevaplarını 31/03/2021 tarihli dilekçesi ile sunduğu bildirilmiş olmakla, 31/03/2021 tarihi ihbar tarihi kabul edilerek 3 nolu celse 2 no'lu ara karar gereği ek rapor alınmak üzere dosyanın kök raporu tanzim eden nitelikli hesap bilirkişisine tevdiine karar verilmiş olup; 18/05/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle, davacı ...'ün davalı ...'den talep edebileceği rücuen alacak miktarının toplamda 18.671,09 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Dava, davalı şirket nezdinde zorunlu trafik sigortası teminatları ile sigortalı olan aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle, davacının ödemek zorunda kaldığı meblağın, sigortacısı davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, araç kazanç kaybına ilişkin taleplerinin atiye bırakılmasını talep etmiş olmakla; Mahkememizin 5 no'lu celsesinde, iş bu alacak kalemine ilişkin davanın tefriki ile ayrı esasa kaydedilmesine karar verilmiş ve 826,50 TL kazanç kaybı, 156,11 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 982,61 TL yönünden, tefrik edilen dosya kapsamında davacının talebi değerlendirilecek olup, bakiye kalan 21.444,52 TL dava değeri üzerinden, araç hasar bedeline ilişkin rücu isteminin, bu esas üzerinden yargılamasına devam edilmiştir.

Davalı taraf öncelikle yetki itirazında bulunmuş olup; haksız fiilin...'da meydana gelmesi, davalı sigorta şirketinin Ankara'da Bölge Müdürlüğü'nün ve şubesinin bulunması ve sözleşmeye dayalı para alacağının tazmini istemli davalarda davacı alacaklının ikametgahının bulunduğu yer Mahkemesinin yetkili olması nedenleriyle, davalının yetki itirazı yerinde görülmemiş ve sigortalı aracın ticari araç(taksi)olması nedeniyle Mahkememizin görevli olduğu kabul edilerek, davanın esası incelenmiştir.

Somut olayda davacı ile davalı sigorta şirketi arasında sigorta sözleşmesi mevcut olduğu, sigortalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle dava dışı kişi tarafından aracında meydana gelen hasar, kazanç kaybından kaynaklı zararların tazmini istemli olarak sigortalı araç sürücüsü aleyhine açılan dava sonucunda ... sayılı kararı ile davanın kabulü ile, 826,50 TL kazanç kaybının ve 8.750,00 TL maddi tazminatın 15/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği,

iş bu kararın 20/01/2022 tarihinde kesinleştiği, bu dosyada davalı araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, bahsi geçen ilamın icrası için.... sayılı dosyasında davacı sigortalı aleyhine başlatılan icra takibinde; asıl alacak ve ferileri toplamı 17.880,12 TL üzerinden takip başlatıldığı; takip konusu borç nedeniyle davacı sigortalı tarafından 01/12/2021 tarihinde 22.427,13 TL ödemenin yapıldığı görülmüştür.

Özel hukukta rücu, başkasına ait olan borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı giderme amacını taşıyan tazminat niteliğindeki talep hakkı olarak tanımlanmaktadır. Rücu, bir üçüncü kişiye karşı yükümlülük altına girerek mal varlığında azalma meydana gelen kişi ile dahili ilişkisi bulunduğu yükümlülüğün gerçek sahibi olan kişi arasında bozulan mali dengenin yeniden sağlanmasına yönelik bir araçtır. Rücu davası da başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin, bu borcun karşılığının, borcu asıl sahibinden tazminat olarak almasını amaçlayan bir dava çeşididir.

2918 sayılı KTK’nın 91. maddesinde “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu” hükme bağlanmıştır. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı KTK’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifadeye yer verilmiştir. Bu sigorta, işletenin 3.kişilere verdikleri zararları karşılamaktadır.

Zarar gören üçüncü kişilerin zararları sigorta ettiren tarafından karşılandığı takdirde, ödemeyi yapmakla dava hakkını kazanmış olan sigorta ettirenin, kendi aracının trafik sigortasını akdeden ve zarar gören üçüncü kişiye bir ödeme yapmamış olan davalıya karşı dava açması mümkündür. Sigorta edilen aracın neden olduğu bir trafik kazasında 3.kişinin uğrayacağı sigorta kapsamındaki zarardan dolayı sigorta şirketinin sorumluluğu kusur ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Limitle sorumluluk kuralı sadece kaza nedeniyle gerçekleşen zarar konusuna yönelik olup, yargılama gideri ve feriler limit gözetilmeksizin sigortacıya aittir. Ancak hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi halinde, sigortacı bu masrafları ve ferileri sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde öder.

Öte yandan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi Genel Şartlarının 10-d maddesine göre, sigorta ettiren trafik kazası nedeniyle dava yolu ile tazminat talebi karşısında kaldığı takdirde keyfiyeti sigortacısına bildirmekle yükümlüdür. Keza aynı Genel Şartların 12/b maddesine göre de, sigorta ettiren aleyhine dava açılması halinde sigorta poliçesinde yazılı limitlere kadar davanın takip ve idaresi sigorta şirketine ait olup, davanın kaybedilmesi halinde, dava masrafları ve avukatlık ücretlerini yukarıda anılan ilkeler kapsamında ödemekle sigortacı yükümlüdür. Sigorta şirketinin sigorta kapsamındaki zararın, faiz ve ferilerinden sorumluluğu ise temerrüt tarihinden itibaren doğmaktadır.

Bu izahatlara göre, davacının davaya dayanak yaptığı ödeme tutarını oluşturan zararlardan, araç hasar bedelinin, sigorta kapsamındaki zararlardan olduğu, araç hasar bedelini davalı sigorta şirketinin ödemekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. .... esas sayılı dosyasında görülen davanın, sigortalı ... tarafından, sigortacı ....'ye ihbar edildiği, ... ile yapılan yazışmalar neticesinde, dosyada ihbar dilekçesinin tebliğine ilişkin mazbatanın bulunmadığı,

ancak ihbar olunan ... tarafından ihbar dilekçesine karşı beyan dilekçesinin 31/03/2021 tarihinde sunulduğu görülmekle, bu suretle ihbar tarihi 31/03/2021 tarihi olarak kabul edilerek, bu tarihten itibaren kaybedilen dava nedeniyle ödenmek zorunda kalınan dava masrafı, yargılama giderleri ve temerrüte düştüğü tarihten itibaren işlemiş faizlerden poliçe limiti dahilinde, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu kabul edilerek, bu yönde tanzim edilen, 18/05/2023 tarihli ek bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle, davacının sorumlu olduğu alacak miktarının 18.671,09 TL olduğu belirlenmiş ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

(EMSAL KARAR:....)

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

Bilirkişi Ücreti : 1.800,00 TL · Posta Masrafı : 149,00 TL · Başvurma Harcı : 80,70 TL · Vekalet Harcı : 11,50 TL