Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/886 K.2024/46

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/886 Esas - 2024/46

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/886 Esas

KARAR NO : 2024/46

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/12/2022

KARAR TARİHİ : 30/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalı firmalar bünyesinde 2009-2015 yılları arasında çalışmış olan dava dışı Müjgan Ünsal'ın davacı kurum aleyhine işçilik alacağı talebiyle ... 34. İş Mahkemesinin 14.09.2017 tarihli 2016/589 Esas ve 2017/372 karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde verilen ...

Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 31.12.2018 tarihli 2017/4512 Esas ve 2018/3111 karar sayılı kesin kararının ...

17. İcra Müdürlüğünün 2017/20449 Esas sayılı dosyasıyla ilamlı icra takibine konu edilmesi neticesinde davacı tarafından 31.01.2018 tarihinde 41.414,21 TL (söz konusu tutardan alacaklıya yapılan 38.231,16 TL ödeme sonrası 29.05.2019 tarihinde sehven fazla hesaplanan ve artan 3.183,05 TL'nin davacı kuruma reddiyatı yapılmıştır.) ödenerek dosyanın kapatıldığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Müteselsil Sorumluk” ana başlıklı kısmının ‘Dış ilişkide’ başlıklı 61. Maddesi, "İç ilişkide’ başlıklı 62. maddesi hükümlerinin haiz olduğunu, dosyaya sunulan muhtelif sözleşmelerin ilgili hükümlerinde,

yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle (işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedene sözleşmeyi feshi vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle davacının da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlarda (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) davacının sorumlu olmayacağını, davacının yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceğini,

Kurumumuz tarafından, herhangi bir ödeme yapılması halinde hisse oranlarına bakılmaksızın, tamamının yükleniciden tahsil edileceği şeklinde hükümlerin yer aldığını, gerek sözleşme hükümleri, gerek müteselsil sorumlulukta iç ilişkiye yönelik yasal düzenlemeler ve gerekse Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetinde uygulamaya yönelik yeknesak kararları çerçevesinde, davacı tarafından davalı firmaların çalışanı olan Müjgan Ünsal'a ödenen toplam 38.321,16 -TL’nin asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirketlerin olduğunu beyan etmiş ve davanın kabulünü talep etmektedir.

CEVAP

Davalılar ... İNSAN KAYNAKLARI İNŞAAT TURİZM ARAÇ KİRALAMA HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET A.Ş., ...KURUMSAL HİZMETLER İNŞAAT OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET A.Ş., ... KURUMSAL HİZMETLER İNŞAAT OTOMOTİV SANAYİ VE TİCARET A.Ş. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Yargıtay kararları uyarınca işbu davanın ticaret mahkemesinde değil Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davalı şirketler ihale usulü ile çalışmakta olup işçilerin işe alma-çıkarma işlemleri üst işveren tarafından gerçekleştirildiğini, davalı şirketler alt işveren olup üst işveren olan davacı ile ihale usulü Hizmet Alım Sözleşmesi uyarınca çalıştığını, davalı şirketler ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve kanunlar uyarınca dava dışı işçiler ile ilgili verilen mahkeme kararlarının da uygulanmasında dahi davacının talimatı ile hareket edildiğini, işçinin işe iade alınıp alınmayacağını,

işe iade alınmazsa tazminatlarının ödenip ödenmeyeceği ve işten çıkarılıp çıkarılmayacağı davacının emir ve talimatları doğrultusunda gerçekleştirildiğini, işçinin belirli süreli sözleşme ile çalışmış olup sözleşme süresinin bitimi ile iş akdi sonlandırıldığını, ayrıca zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, 6252 sayılı yasa ile değişik 4857 sayılı iş kanunu’nun 112.

Maddesinin, işçilik alacaklarının ödenmesine yönelik bütün sorumluluğu ilgili kamu kurum ve kuruluşa yüklediğini, iş bu hüküm uyarınca ihale ile hizmet alımı suretiyle alt işverenlerce yürütülen hizmetlerde, işçilerin işçilik alacaklarının ihaleyi yapan kurum ve kuruluş tarafından karşılanacağı hükmünü içerdiğini, davalı şirketlere sorumluluk yükletilmesi halinde de, yalnızca davaı şirketlerin alt işveren olarak bulunduğu sürelerle ilgili sorumluluğu söz konusu olabileceğini, T.C.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/988E,2020/666K numaralı kararında bu hususun belirtildiği, davacının belirlediği uygulama neticesinde dava açılmasına sebebiyet verildi ise bu konuda da davalı şirketlerin bir sorumluluğu bulunmadığını tüm sorumluluğun davacıya ait olduğunu, kabul etmemekle beraber davanın kabul edilmesi ihtimalinde tazminatların ödenmesi ve yargılama giderlerinin davacının uhdesinde kalması gerektiğini beyan etmiş ve davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

Hizmet alım sözleşmeleri, idari, teknik ve genel şartnameler, SGK kayıtları, ... 34. İş Mahkemesi'nin 2016/589 E. Sayılı dosyası, ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20449 E. Sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın, rücuen alacak istemli olduğu, davacı ile davalı şirketler arasında kalifiye yardımcı hizmet alımı sözleşmelerinin düzenlendiği, bu kapsamda alt işveren olan davalı firmalar nezdinde 2009-2015 yılları arasında çalışan dava dışı işçi Müjgan Ünsal'ın kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı dolayısıyla ... 34. İş Mahkemesi'nin 2016/589 E. Sayılı dosyası ile dava açtığı, verilen karara istinaden ... 17. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20449 E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, bu kapsamda asıl işveren sıfatıyla davacının dava dışı işçiye toplam 38.231,16-TL ödeme yaptığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL'nin 31/01/2018 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilinin istendiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf 28/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 36.536,66 TL olarak ıslah etmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Kaldı ki, davacı ve bir kısım davalılar arasında yapılan hizmet alımına ilişkin sözleşmelerde; "Yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle (işten çıkarma, işten ayrılma, istihdam edilenin haklı nedenlerle sözleşmeyi feshi vb.) yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle Kurumumuzun da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlardan (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) kurumun da sorumlu olmayacağını, Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder." şeklinde düzenlemeler yer aldığı anlaşılmaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından ve kullandırılmayan yıllık izin ücretlerinden işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda dava dışı işçi Müjgan Ünsal'ın incelenen SGK hizmet dökümüne göre, davalılar; ... İnsan Kaynakları İnş.... A.Ş. nezdinde 17/08/2009-09/11/2010 tarihleri arasında 459 gün, ... Kurumsal Hizmetler... A.Ş. nezdinde 23/12/2010-20/06/2011 tarihleri arasında 179 gün, ...Sosyal Hizmetler... Ltd.

Şti. nezdinde 21/06/2011-17/11/2011 tarihleri arasında ve 02/05/2012-14/08/2012 tarihleri arasında 251 gün, ...Kurumsal Hizmetler... A.Ş. nezdinde 30/11/2011-01/05/2012 tarihleri arasında ve 15/08/2012-14/08/2013 tarihleri arasında ve 15/11/2013-14/11/2014 tarihleri arasında 873 gün, ...Bina Yönetim Hizmetleri... Ltd. Şti. nezdinde 15/11/2014-27/12/2014 tarihleri arasında 40 gün, Bilişim Grup Sosyal Hizmetler... A.Ş. & ... Kurumsal Hizmetler A.Ş.

İş Ortaklığı nezdinde 124 gün hizmetinin bulunduğu, dışı işçi Müjgan Ünsal'ın kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı dolayısıyla ... 34. İş Mahkemesi'nin 2016/589 E. Sayılı dosyası ile dava açtığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı bakımından kabulüne karar verildiği, karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması nedeniyle ...

BAM 5. Hukuk Dairesinin 31.12.2018 tarihli 2017/4512 Esas ve 2018/3111 karar sayılı ilamı ile; istinaf başvurusunun kıdem tazminatı talebi bakımından reddine, yıllık izin ücreti alacağı bakımından kabulü ile kararın bu yönüyle kaldırılmasına ve toplam 801,00 Tl yıllık izin ücreti alacağı bakımından davanın kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiği, verilen karara istinaden ...

17. İcra Müdürlüğü'nün 2017/20449 E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, bu kapsamda asıl işveren sıfatıyla davacının dava dışı işçiye toplam 38.231,16-TL ödeme yaptığı, bu miktarın 36.536,66 TL'sinden davalıların hizmet süreleri ile orantılı olarak sorumlu olduğu, bakiye 1.694,50 TL'sinden ise dava dışı Umman İnsan Kaynakları...Ltd.Şti.'nin sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 26/01/2021 Tarih ve 2019/2339 E. 2021/225 K. Sayılı Emsal Kararı).

30/01/2024