Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/909 K.2023/52

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili... İş Sağlığı Çevre Eğitim ve Danışmanlık San. Tic. Ltd.

Şti'nin iş sağlığı ve güvenliği sektöründe Ankara ilinde faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerini kaybettiğini, tüm aramalara ve çabalara rağmen söz konusu yıla ait ticari defterlerin (yevmiye, defter-i kebir, envanter) bulunamadığını, ticari defterlerin nasıl ve ne şekilde kaybolduğunun tarafımızca tespit edilemediğini, ancak şirket arşivinin taşınması esnasında söz konusu yıla ait defterlerin kaybolduğunun tahmin edildiğini, söz konusu yıla ait ticari defterlerin kaybolduğunun fark edilmesi üzerine yasal süresi içinde zayi belgesi verilmesi için mahkemeye başvurulması zorunluluğunun hasıl olduğunu,

açıklanan nedenlerle müvekkili şirkete ait 2019 yılına ait tüm defterlerin (yevmiye, envanter, defter-i kebir) zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davacı tanığı ... katıldığı oturumda; "bahse konu şirket defterleri taşınırken kaybolmuştur, aramalara rağmen bulunamamıştır, ileride sıkıntı yaratmaması açısından işbu dava açılmıştır, defterlerin noter tasdik evraklarını mahkemenize sunmuştuk " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı Ahmet Başer katıldığı oturumda; "ben şirket çalışanıyım, yıl sonu arşiv düzenlemek isterken bahse konu defterlerin kaybolduğunu fark ettik, muhtemelen taşınırken kaybolmuştur," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili, şirketin 2019 yılına ait ticari defterlerinin kaybolduğunu ileri sürmüş ve zayi belgesi verilmesini istemiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. fıkrasında belirtildiği üzere, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Madde metninde açıklandığı "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere; "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi olarak sayılmamış, tacirin elinde olmayan, tacire kusur atfedilemeyecek benzer olaylar da maddenin kapsamında kaldığı kabul edilmiştir.

Bununla birlikte tacirin bu maddeden yararlanabilmesi için, somut olayın özelliği de gözetilerek hem defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve özenin gösterilmiş olması hem de ziyaa uğramanın onun iradesinin dışında meydana gelmiş bulunması gerekmektedir.

Somut olayda, talepte bulunanın istem konusu ticari defterlerin ziyana uğramasına neden olarak ileri sürdüğü maddi bir vakıa yoktur. Kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi sebeplerden hiçbirisinin gerçekleştiği açıklanmamıştır. Ayrıca, ticari defterlerin taşınırken 'kaybolduğu' açıklamasından özen yükümlülüğünün de yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. O halde, davacının davası subuta ermediğinden reddi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸