Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/327 K.2024/621

T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/327 Esas - 2024/621

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/327 Esas

KARAR NO : 2024/621

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/09/2018

KARAR TARİHİ : 11/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle; taraflar arasında İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım- Onarım ve Tadilat İnşaatı İşi'ni konu alan 24/08/2015 tarihinde anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalandığını, davalının kusurundan kaynaklanan sebeplerle işin zamanında tamamlanamadığını, haklı süre uzatım taleplerinin de davalı tarafından tam olarak karşılanmadığını, ilk verilen süre uzatımının ödenmeyen hakedişler ve yapı ruhsatı alınmasının gecikmesi göz önüne alındığında yeterli olmadığını, yine bu süre uzatımından sonra da hakedişlerin zamanında ödenmediğini, işin idarenin kusuru nedeniyle uzadığını,

davalı tarafından müvekkilinin uhdesinde bulunmayan ek işlerin yapımını talep ettiğini, ancak ek işlerin yapımı için süre verilmediğini, ek iş kapsamına giren imalatların geçici kabul işlemlerini sekteye uğrattığını ve ek işler için müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, idarenin 29/10/2017 tarihli talebi üzerine,

taahhüdün içerisinde bulunmamasına rağmen, İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım, Onarım ve İnşaat işinin elektrik ve doğal gaz tesisat işlemlerini yaptırdığını, buna ilişkin faturaların idareye verildiğini ancak ödemenin yapılmadığını, ek imalatlar kapsamında enerji güç arttırımı işleri, proje ve iş takibi ile ruhsatlandırma işinin KDV dahil 7.080,00 TL'ye, doğal gaz tesisatı projelendirme ve... ruhsatı alınması,

kullanıma açılması işinin KDV dahil 7.000,00 TL'ye ve doğal gaz dış tesisatı ihata duvarından mekanik odaya kadar olan bölümün malzeme ve uygulaması işinin KDV dahil 7.650,00 TL'ye müvekkili tarafından alt yükleniciye yaptırıldığını, davalı tarafından belirtilen işlerin faturalarının son hakedişe eklenmesi halinde ödeme yapılacağının beyan edildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı idarenin hakediş ödemelerini yapmaması nedeniyle işin uzadığını, müvekkilinin zarara uğradığını, buna rağmen gecikmede müvekkilinin kusuru varmış gibi 264.341,36 TL gecikme cezasının hakedişinden kesildiğini,

bu bedelin de ticari faizi ile birlikte iadesi gerektiğini, kesilen gecikme cezasına 25/01/2018 tarihinde itiraz edildiğini, davalının kusurundan kaynaklanan süre uzatımları nedeniyle imalatların fiyat artışına maruz kalması sonucu müvekkilinin zarara uğradığını, fiyat farkının, idarenin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesinden ve kendi kusurundan kaynaklanması nedeniyle tazmini gerektiğini, geçici kabul için 22/12/2017 tarihinde tespite gelindiğinde tespit edilen 70 adet inşaat,

16 adet elektrik ve 24 adet makine tesisatı imalatı olmak üzere toplam 110 kalem eksik ve kusurlu işlerin 29/12/2017 tarihine kadar düzeltilmesi için süre verildiğini ve bu süre içerisinde eksikliklerin çoğunun düzeltilmesine rağmen, 29/12/2017 tarihinde eksik kusurlu imalatların hiç birinin düzeltilmediği gerekçesiyle 59.450,00 TL'nin müvekkilinin hakedişinden kesildiğini, oysa eksik kusurlu imalat listesinde yer alan işlerin 43.450,00 TL tutarındaki işlerinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini,

İstanbul Anadolu 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/56 D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu inşaat bilirkişisinden alınan raporda da eksik kusurlu imalatların çoğunun tamamlandığı, tamamlanmayan iş bedellerinin toplamının ise 16.000,00 TL olduğunun belirlendiğini, dolayısıyla müvekkilinden haksız yere yapılan kesintilerin iadesi gerektiğini, son hakedişin ödenmesi için davalıya başvurulduğunu ancak idarenin dilekçesiyi geri çekmesi aksi takdirde son hakedişin ödenmeyeceğini bildirmesi nedeniyle dilekçenin geri çekildiğini, buna rağmen ödeme yapılmadığını,

son hakedişten kesilen tutarlar dışında geriye kalan miktarın düşülmesi sonucunda geriye kalan ve ödenmesi gereken hakediş tutarının da müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafça haksız yere müvekkilinin hak edişlerinden yapılan kesintilerden şimdilik 25.000,00 TL’sinin hakedişinden kesim tarihinden, müvekkilinin son hak edişinden kesilen tutarlar haricinde ödenmeyen hakediş bedellerinden şimdilik 25.000,00 TL’sinin, davalı tarafından müvekkiline yaptırılan ve karşılığı ödenmemiş olan enerji güç artırımı proje iş takibi ile ruhsatlandırma işi,

doğalgaz tesisatı projelendirme ve... ruhsatı alınması ve kullanıma açılması işi, doğalgaz dış tesisatı işlerinden kaynaklanan bedellerden şimdilik 5.000,00 TL’sinin, davalı tarafından dava konusu işin yapımı esnasında elektrik, su, doğalgaz tüketim bedellerinin tamamının müvekkili firmadan hakkaniyete aykırı olarak kesilmesi nedeni ile kesilen bedellerden şimdilik 5.000,00 TL’sinin, davalının kusurundan kaynaklanan ve müvekkil firmayı zarara sokan fiyat artışlarından ve süre uzatımı nedeniyle ortaya çıkan farklardan dolayı zararın giderilebilmesi için şimdilik 5.000,00 TL’sinin, eksik,

kusurlu imalat nedeniyle kesilen 59.450,00 TL’den haksız yere kesilen ve kısmen iadesi gerektiğinden, şimdilik 5.000,00 TL’sinin avans faizi ile birlikte, 30/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile; iş yapımındaki elektrik, su, doğal gaz tüketimi bedelleri nedeniyle yapılan haksız kesinti yönünden toplam 19.728,65 TL'nin 18/01/2018 tarihinden itibaren, sözleşme dışı imalat nedeniyle 21.730,00 TL'nin 14/02/2018 tarihinden ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurum ile davacı firma arasında 24/08/2015 tarihinde İstanbul İçmeler hizmet binası bakım, onarım ve tadilat inşaatının yapılmasına dair sözleşme imzalandığını, ihale bedelinin 3.800.000,00 TL, işin süresinin 450 takvim günü, işin teslim tarihinin 01/09/2015 tarihi olduğunu, işin bitim tarihinin 24/11/2016 tarihi olacağının kararlaştırıldığını, Tedaş Genel Müdürlüğünce söz konusu yapım işine ait yapı ruhsatının 31/12/2015 tarihinde alındığını, aynı tarih itibariyle yüklenici firmaya 361.271,85 TL ilk hak edişinin ödendiğini,

davacıya 2016 ödeneklerinin geç açılmasından kaynaklı hak ediş ödemelerinin yapılamaması nedeniyle 155 gün, 2017 ödeneklerinin geç açılmasından kaynaklı hak ediş ödemelerinin yapılamaması ve iş artışından dolayı 34 gün, iş artışından dolayı 15 gün, iş artışından dolayı 6 gün ve iş artışından dolayı 30 gün süre uzatımı verildiğini, süre uzatımına esas süre ve iş artışları yüklenici tarafından itirazsız ve şerhsiz imzalandığını, hak edişlerin bu çerçevede hazırlanarak yükleniciye ödemeler yapıldığını, 2 no'lu hak edişin 13/05/2016 tarihinde yüklenicinin yaptığı imalat doğrultusunda hazırlandığını,

işin iş programına uygun olarak zamanında bitirilmesi için yüklenici firmaya işlerin hızlandırılması hususunda 6 ayrı yazı yazılarak gerekli uyarıların yapıldığını, yüklenici firmanın 05/09/2017 tarihli dilekçesi ile işin bitirildiğini belirterek,

geçici kabulün yapılmasını talep ettiğini, Tedaş Genel Müdürlüğünce geçici kabul çalışmaları için 09/10/2017 tarihli makam oluru ile geçici kabul komisyonu oluşturulduğunu, ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan yapım işleri, muayene ve kabul yönetmeliğinin 4. maddesi ve yapım işleri genel şartnamesinin 41. maddesi hükümleri çerçevesinde geçici kabul komisyonu, yüklenici firma temsilcisi ile 18.10.2017-19.10.2017 tarihlerinde yerinde yapmış oldukları inceleme ve muayenede işin % 86 seviyesinde olduğunu ve geçici kabule hazır olmadığını tutanağa bağlayarak idareye bildirdiğini,

söz konusu tutanaktan da görüleceği üzere sözleşmesine göre işin bitim tarihi olan 22/07/2017’de işin bitirilemediğini, 07/11/2017 tarihinde firma yetkilisi tarafından geçici kabul talebi ile tekrar yazılı başvuruda bulunulmasını müteakip Tedaş Genel Müdürlüğünce 19/12/2017 tarihli genel müdürlük oluru ile geçici kabul komisyonu oluşturulduğunu, geçici kabul komisyonu ile yüklenici firma temsilcisinin 21-22/12/2017 tarihinde yerinde yaptıkları inceleme neticesinde, eksik ve kusurlu imalatların tespit edildiğini, eksik ve kusurlu imalatların tamamlanması için yüklenici firmaya 1 hafta süre verildiğine ilişkin liste düzenlenerek,

geçici kabul komisyonu ve firma temsilcisi tarafından imza altına alındığını, geçici kabul eksikliklerinin tamamlanması için yükleniciye verilen süre sonunda 29/12/2017 tarihinde yüklenici firma temsilcisiyle yapılan tespit neticesinde, eksik ve kusurlu imalatların tamamının giderilmediğinin görüldüğünü, projesine ve teknik şartnamesine uygun olmayan imalatların idarece kabul edilmediğine, bu imalatlara ilişkin kesintilerin belirtildiği tutanak ve geçici kabul tutanağının, geçici kabul komisyonu ve yüklenici firma temsilcileri tarafından itirazsız ve şerhsiz olarak imzalandığını,

yükleniciye geçici kabul istem tarihi olan 07.11.2017 ile sözleşmesine göre, iş bitim tarihi olan 22.07.2017 tarihi arasındaki 107 günlük gecikme cezası olarak 264,341,36 TL gecikme cezası hesaplandığını, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik ve kusurlu imalat kesintisi ve hesaplanan gecikme cezası çerçevesinde hazırlanan kesin hesabının yüklenici firma temsilcisi tarafından itirazsız olarak imzalanmasına müteakip idarece işin kesin hak edişinin neticelendirildiğini, yüklenicinin süre uzatımı, ilave iş, geçici kabul işlemleri ve kesin hak edişin hazırlanması gibi işlemlerle ilgili idareye yazılı herhangi bir itirazının olmadığını,

doğalgaz ve elektrik tesisatı imalat bedellerinin genel müdürlüğün 22.11.2017 tarihli oluru ile yüklenici firmaya ödemesinin yapıldığını, yüklenici firmanın itiraz ettiği, elektrik, su ve doğalgaz bedellerinin kesilmesine ilişkin olarak ilk endeks ve son endeks okumalarının kurumlar tarafından yapıldığını, işin yapım süresince kullanılan miktarların yüklenici firmanın hak edişinden kesilmek suretiyle tahsil edildiğini,... ... ... sayılı ilamı ile; davanın kısmen kabulü ile;

davacı tarafından yaptırılan Enerji Güç Artırımı proje iş takibi ile ruhsatlandırma işi, doğalgaz tesisatı projelendirme ve... ruhsatı alınması ve kullanıma açılması işi, doğalgaz dış tesisatı işlerinden kaynaklanan alacak talebinin kabulü ile, 5000,00 TL'sinin dava tarihi olan 10/09/2018, bakiye kalan 16.730,00 TL'sinin ıslah tarihi olan 30/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava konusu işin yapımı sırasında kullanılan elektrik, su, doğalgaz tüketim bedellerinden kaynaklı davalı tarafça yapılan kesinti nedeniyle talep edilen alacağın kabulü ile,

5000,00 TL'sinin dava tarihi olan 10/09/2018, bakiye kalan 14.728,65 TL'sinin ıslah tarihi olan 30/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı yanın fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı taraf vekillerince yasal süre içerisinde istinaf yasa yoluna başvuru yapılması neticesinde; ...... ... ... K.sayılı ilamı ile;

"Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı dava taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili dava dilekçesinde; fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, davalı tarafça haksız yere müvekkilinin hak edişlerinden yapılan kesintiler nedeniyle 25.000,00 TL’nin, müvekkilinin son hak edişinden kesilen tutarlar haricinde ödenmeyen hakediş bedelleri için 25.000,00 TL’nin, davalı tarafından müvekkiline yaptırılan ve karşılığı ödenmemiş olan enerji güç artırımı proje iş takibi ile ruhsatlandırma işi, doğalgaz tesisatı projelendirme ve... ruhsatı alınması ve kullanıma açılması işi, doğalgaz dış tesisatı işlerinden kaynaklanan bedelleri için 5.000,00 TL’nin, davalı tarafından dava konusu işin yapımı esnasında elektrik, su,

doğalgaz tüketim bedellerinin tamamının müvekkili firmadan hakkaniyete aykırı olarak kesilmesi nedeni ile kesilen bedelleri için 5.000,00 TL’nin, davalının kusurundan kaynaklanan ve müvekkil firmayı zarara sokan fiyat artışlarından ve süre uzatımı nedeniyle ortaya çıkan farklardan dolayı zararın giderilebilmesi için 5.000,00 TL’nin, eksik ve kusurlu imalat nedeniyle kesilen 59.450,00 TL’den haksız yere kesilen ve kısmen iadesinin gerekmesi nedeniyle 5.000,00 TL’nin, 30/10/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile;

iş yapımındaki elektrik, su, doğal gaz tüketimi bedelleri nedeniyle yapılan haksız kesinti yönünden toplam 19.728,65 TL'nin, sözleşme dışı imalat nedeniyle 21.730,00 TL'nin tahsili talebinde bulunulmuştur.

Taraflar arasında İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım- Onarım ve Tadilat İnşaatı'nı konu olan KDV hariç 3.800.000,00 TL götürü bedelli eser sözleşmesi imzalanmış olduğu ihtilafsız olup, Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin ekleri arasındadır.

Dosya kapsamı ile sözleşme konusu işe ilişkin taraflar arasında geçici kabulün yapıldığı hususu ihtilafsızdır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında kabul edildiği üzere davadaki talepler yönünden taraflar arasındaki sözleşmedeki götürü bedel ile sözleşme dışı yapıldığı anlaşılan ve davalının kabulünde olan imalatlara ilişkin talep edilebilecek bedelin belirlenerek davacının toplam iş bedelinin tespiti gerekir.

Yine dosya kapsamı ve alınan kök ve ek bilirkişi raporu ile sözleşme dışı yapıldığı ve davalı tarafça 12 nolu hakedişte ödendiği iddia edilen iş kalemleri yönünden hakkedişe girip girmediği ve ödeme yapılıp yapılmadığı konusunda gerekli incelemeler yapıldıktan sonra varsa ödenen miktarın de dikkate alınarak, yine davacının talep ettiği elektrik, su ve doğalgaz tüketim harcamaları ile davalının kusurundan kaynaklanan süre uzatımları nedeniyle fiyat farkına ilişkin taleplerin sözleşme kapsamındaki hükümler çerçevesinde değerlendirilmesi,

bu kapsamda davalının ispatlanan toplam ödeme miktarının davacının talep edebileceği toplam iş bedelinden düşülmesi ve yine Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki niteliğinde olup, hakedişlere giren imalat ve kesintiler yönünden Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. ve 40. madde hükümleri dikkate alınarak usulüne uygun itirazların bulunup bulunmadığı, bulunmaması durumunda belirtilen hususların kesinleşeceği dikkate alınarak,

konusunda uzman inşaat mühendisi ve mali müşavir ile eser sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, konusunda uzman inşaat bilirkişisinin bulunmadığı mali müşavir ve nitelikli hesaplama uzmanından oluşan iki bilirkişinin verdiği kök ve ek bilirkişi raporuna dayanarak eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." şeklinde belirtilerek Mahkememizin 15/01/2021 tarih, ... ... ... ...

K.sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

...... ... ...

K.sayılı ilamı doğrultusunda, dosya resen seçilen bir inşaat mühendisi, bir mali müşavir ve eser sözleşmeleri konusunda uzman bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup; dosya kapsamına alınan 16/01/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; gecikme cezasına ilişkin olarak, davacının süre uzatım nedeniyle hakkedişlerden kesilen 264.341,36.-TL gecikme cezasının iadesine ilişkin talebinin yerinde olduğu, 25.01.2018 tarihli dilekçesinde 264.341,36 TL gecikme cezasına itiraz ettiği, ancak YİGŞ 39. maddesindeki şekil şartlarına uygun ihtirazi kayıt konulmadığı,

yerleşik Yargıtay Kararlarında YİGŞ'deki düzenlemeye uygun itirazı kayıt yapılması gerektiği belirtilmekte ise de bilirkişi heyetinin itirazın yapıldığı ancak burada öngörülen şekil şartının sağlanmadığını değerlendirmekle bu konudaki nihai takdir ve düzenlemenin hukuki değerlendirme ve yorumun Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, sözleşme dışı işlere ilişkin olarak; enerji kapasite artışı ve doğalgaz abone ile ilave işler nedeniyle talep edebileceği tutarın KDV dahil 27.730,00 TL olduğu,

14.02.2018'den dava tarihinde kadar olan işlemiş (değişen oranlarda) ticari faizin toplam 1.625,28 TL olacağı, davacının 12 No.lu kesin hakedişe karşı 25.01.2018 tarihli itiraz dilekçesinde işbu bedellerinin 12-Kesin No.lu hakedişe dahil edilmediğini belirterek ödenmesi talep ettiği, 14.02.2018 tarihli dilekçede de işbu 3 kalem işin bedelini istediği, talep konusu fatura içeriklerinin 12 kesin nolu hakedişe dahil edilmediği, ancak hakedişe YİGŞ 39. maddedeki şekil şartlarına uygun olarak ihtirazi kayıt koymadığı, Yerleşik Yargıtay kararlarında YİGŞ'deki düzenlemeye uygun itirazı kayıt yapılması gerektiği belirtildiği,

bilirkişi heyetimiz itirazı kaydın yapıldığı ancak şekil şartının sağlanmadığını değerlendirmekle bu konudaki nihai takdir ve düzenlemenin hukuki değerlendirme ve yorumu Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, elektrik, su ve doğalgaz tüketim harcamalarına ilişkin olarak; davacı tarafından, dava konusu işin yapımı esnasında elektrik, su, doğalgaz tüketim bedellerinin tamamının müvekkili firmadan hakkaniyete aykırı olarak kesilmesi nedeni ile kesilen bedellerden şimdilik 5.000,00 TL'sinin ticari faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesinin talep ettiği, taraflar arasındaki sözleşme götürü bedel sözleşme olduğu,

İşbu giderlerin esasen işlerin yapılması için gereken şantiye genel giderler ve götürü bedel içinde yer alan harcamalar olduğu, davacının bu talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmişse de nihai takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, geçici kabuldeki eksik ve kusurlu imalat nedeniyle kesilen bedele ilişkin olarak; geçici kabul eksikleri nedeniyle 12 nolu kesin hakedişten 59.450,00 TL kesildiği,

geçici kabul 2 defa tarih değiştirilerek yapılmış ve sonuçta yapılan kabulde bu işlerin ayıplı hali ile kabul edilerek ayıp nedeniyle bedelde indirim yoluna gitmiş olup, D.İş dosyasındaki tespitler geçici kabulde ayıplı olarak teslim alınan imalatlara ilişkin 5-6 ay sonra yapıldığı, ayıplar giderilmişse bile yüklenici tarafından giderildiği tespit edilemediği, zaten idare de geçici kabulde ayıp giderim bedeli belirleyerek ayıp nedeniyle indirim talep ettiği, nihai takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere davacı talebinin uygun olmadığı, süre uzatımı nedeniyle ortaya çıkan farklardan dolayı zarar talebine ilişkin olarak;

davacı dava dilekçesinde davalı işsahibi idareden kaynaklı işin süresinin uzaması nedeniyle fiyat farkı talep etmekte ise de idareden kaynaklı uzayan süreden nedeniyle ne kadar zararının oluştuğunu somutlaştırmadığını, İdareden kaynaklı nedenlerle işin 363 gün uzadığını, aradan geçen sürede global ekonomik endekslerdeki değişim 1-(312,21/266,16)= %11,73 olarak hesaplandığını, davacının uyarlama talebi yerinde olmakla birlikte, davacının uzayan sürede meydana gelen zararını ispatlaması gerektiğini,

diğer yandan ihale edilen iş 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre ihale edilmiş ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre sözleşmesi bağıtlanan işler için Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan tip dokümanlar ve tip sözleşmeler kullanılmakta ve fiyat farkı öngörülmeyen işler için tip sözleşme hükmü “...14.2.... Fiyat farkı hesaplanmayacaktır.

Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esasların “Fiyat farkı hesaplanması öngörülmeyen işler” başlıklı maddesindeki hükümler dikkate alınacaktır.” şeklinde düzenleme yapılarak Fiyat Farkı Kararnamesine atıf yapılmaktaysa da huzurdaki davada Fiyat Farkı Kararnamesine atıf yapılmadığı, bu nedenle bu aşamada bir fiyat farkı hesaplaması yapılmadığı, kesin hakediş alacağına ilişkin olarak; davacıya hakediş bakımından 24.247,79.-TL fazla ödeme yapıldığı,

kesin kabul işlemlerinin yapılmış olması durumunda ise ek kesin teminat için hakedişlerden kesilen 19.048,00-TL nin de iadesi gerekeceği, bu durumda davacıya hakediş bakımından 24.247,79-19.048,00= 5.199,79TL fazla ödeme yapıldığının hesaplandığı, ancak bu hesaplamanın hakedişlerden kesilen 264.341,36.-TL gecikme cezası dahil hesaplandığı, gecikme cezasına ilişkin değerlendirmenin “değerlendirmeler” bölümünde yapıldığı, gecikme cezasına ilişkin nihai karar ve takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemenin gecikme cezası kesintisinin haksız olduğu yönünde kanaat oluşturması durumunda ise davacının hakediş bakımından;

kesin kabul işleminin yapılmamış olması durumunda. 264.341,36- 24.247,79=240.093,56.-TL alacaklı olacağı, kesin kabul işleminin yapılmış olması durumunda ise. 264.341,36-5.199,79=259.141,57.-TL alacaklı olacağı bildirilmiştir.

04/06/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; kök raporda herhangi bir değişikliğe gidilmediği bildirilmiştir. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesinin eki niteliğindeki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39.maddesi; "...yüklenicinin geçici hakedişlere itirazı olduğu taktirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerçekleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun "idareye verilen.....tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla" cümlesini yazarak imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hakediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hakediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hakedişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği taktirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. " şeklinde düzenlendiği,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40.maddesi; "...yüklenicinin kesin hesaplara itirazı varsa altmış günlük inceleme süresi içinde idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Böyle yapmadığı taktirde kesin hesapla ilgili bütün belgeleri kayıtsız şartsız kabul etmiş sayılır ve bundan sonra bu hususta yapılacak herhangi bir itiraz dikkate alınmaz.

Kesin hesapların idareye tesliminden sonra idarece incelenmesi sırasında yapılabilecek değişikliklere yüklenicinin bir itirazı olursa itirazlarının yerlerini de açık seçik belirtmek suretiyle bu husustaki karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri 39 uncu maddedeki usuller çerçevesinde dilekçe ile idareye bildirilir." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Taraflar arasında İstanbul İçmeler Hizmet Binası Bakım Onarım ve Tadilat İnşaatını konu alan KDV hariç 3.800.000,00 TL götürü bedelli eser sözleşmesi akdedildiği, dava konusu işin geçici ve kesin kabullerinin yapıldığı, davacı yüklenicinin geçici ve kesin kabul tutanağında belirtilen hususlarda ihtirazi kaydı olmadığı ve taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin eki niteliğinde olan yapım işleri genel şartnamesinin 39.,40. maddelerinde düzenlenen usulle bir itirazının olmadığı, bu suretle, geçici ve kesin kabul tutanağında belirtilen hususların davacı yüklenici yönünden kesinleştiği anlaşılmıştır.

Buna göre; hükme esas alınan kök ve ek bilirkişi heyet raporu ile belirlendiği üzere; süre uzatımı nedeniyle davacının hakedişlerinden gecikme cezası adı altında 264.341.36 TL kesinti yapıldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki niteliğinde olan yapım işleri genel şartnamesinin 39.maddesinde düzenlendiği usulle, bahse konu kesinti yönünden, davacının bir itirazının bulunmadığı,

geçici ve kesin kabul tutanağına ihtirazi kayıt konulmadığı,bu suretle davacı yüklenici yönünden kesinleştiği, yine davacının sözleşme dışı yaptığı ilave işler yönünden, davacı tarafından, müvekkiline yaptırılan ve karşılığı ödenmemiş olan Enerji Güç Artırımı proje iş takibi ile ruhsatlandırma işi, doğalgaz tesisatı projelendirme ve... ruhsatı alınması ve kullanıma açılması işi, doğalgaz dış tesisatı işlerinden kaynaklanan bedellerden şimdilik 5.000,00 TL'sinin ticari faizi ile birlikte müvekkili firmaya ödenmesinin talep edildiği,

davacının dava dışı firmalar aracılığıyla yaptırdığı ve bedelini ödediği sözleşme dışı işlerin, davalı tarafça 12 kesin no'lu hakedişe dahil edilmediği, ancak davacının bahse konu ödemeler nedeniyle 12 kesin no'lu hakedişe yapım işleri genel şartnamesinin 39.maddesinde belirtilen usulle itiraz etmediği,bu suretle davacı yüklenici yönünden kesinleştiği, yine davacının talep ettiği elektrik, su ve doğalgaz tüketim harcamaları yönünden; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki niteliğinde olan yapım işleri genel şartnamesinin 27.maddesi kapsamında;

"...şantiye hizmetleri için gerekli enerji ve suyun (yapının bünyesine giren su ve enerji bunun dışındadır) sağlanması, taşınması ve dağıtılması için gerekli tesislerin yapılması ve bunlarla ilgili işletme giderlerinin ..." davacı yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, bu suretle davacının iş bu kalem giderleri davalı iş sahibinden talep edemeyeceği, yine eksik ve kusurlu imalat nedeniyle kesilen 59.450.00 TL'nin iadesi istemi yönünden; davacı yüklenicinin geçici kabul tutanağına ihtirazi kayıt konulmadan imzaladığı,

akabinde geçici kabul tutanağında belirtilen ayıplı imalatların giderilerek iş sahibine teslim edildiğine dair delil sunulmadığı, İstanbul Anadolu 6.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/56 D.İş sayılı dosyasında alınan raporun davacı tarafından yapılan imalatların proje ve teknik şartnameye uygunluğu tespit edilmeden düzenlendiği, bu suretle davacının iş bu kalem alacak talebinin de yerinde olmadığı, yine sözleşme uzatımı nedeniyle ortaya çıkan fiyat farklarından kaynaklı maddi zararının tazmini istemi yönünden; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 14.maddesinin;

" Yüklenici, gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. Fiyat farkı hesaplanmayacaktır.

Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz." şeklinde düzenlendiği, bu suretle davacı yüklenicinin fiyat farkına ilişkin isteminin sözleşme hükmüne aykırı olduğu ve bu nedenle talebinin yerinde olmadığı, yine ödenmeyen kesin hakediş alacağı istemi yönünden; davalı kurum tarafından, davacının hakedişlerinden yapılan vergi kesintileri dahil hesaplama yapıldığında, davacı yüklenicinin bakiye hakediş alacağının bulunmadığının tespit edildiği,

gecikme cezasına ilişkin kesintinin iadesi halinde davacının bakiye alacağının doğacağı, ancak yukarıda da ifade edildiği üzere, Yapım işleri genel şartnamesinin 39.maddesinde belirtilen usulle, bahse konu kesinti yönünden itirazının olmadığı, geçici ve kesin kabul tutanağında belirtilen hususların davacı yüklenici yönünden kesinleştiği dikkate alınarak davacının talepleri yerinde görülmemiş olup, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.