Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/528 K.2023/999

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/512 Esas - 2023/949

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/512 Esas

KARAR NO : 2023/949

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/07/2023

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından üstlenilen 2019/233572 ihale kayıt numaralı... ... ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı kuruma müracaat edildiğini, davalı kurum ise 18/01/2023 tarih ve E-17411581-755.06.01-75135018/01/2023 (EK:5) sayılı yazısı ile teminatı iade etmeyeceğinin belirtildiğini, davalı kurumun bu haksız ve keyfi uygulaması neticesinde müvekkili şirketin sürekli komisyon - faiz vs. gider ödemek zorunda kalmakta olduğunu, müvekkilinin ne davalı kuruma ne de SGK ya borcu olmadığını, taahhüt edilen işin tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiğini,

zorunlu arabuluculuk kapsamında gerekli başvurunun yapıldığını ancak davalı kurumun yine teminatı iade etmediğini ve hukuka aykırı tutumunu sürdürdüğünü, izah edilen nedenlerle; ... ... ... Şubesi'nce verilen 950.000,00 TL'lik teminat mektubu ile 184.256,63 TL nakit teminatın tarafına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı, hak düşürücü süre, taraf ehliyeti, hukuki yarar yokluğu, derdestlik ve husumet yönünden itiraz ettiklerini, davacı tarafın teminatın iadesi talebiyle açmış olduğu davanın kabulünün mümkün olmadığını, teşekkülü ile davacı taraf arasında 2019/233572 ihale kayıt numaralı Afşin Elbistan B Termik Santrali İşletme Müdürlüğünün ihtiyacı olan 47 kişi ile 3 yıl (36 ay) süreli özel güvenlik hizmet alım işine ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşme konusu iş gereği davacı yüklenici firma ile sendika arasında imzalaması gereken toplu iş sözleşmesine,

davacı firmanın yetki itirazı nedeniyle ara verildiğini, davacı yüklenici firma imzalanan sözleşmenin tamamlanmasından sonra kesin teminat ve nakit teminatlarının iade edilmesini talep ettiğini, ancak davacının açmış olduğu yetki itirazına dair davanın sonucunda mahkeme tarafından yetki belgesi verildiği takdirde, sendika ile yüklenici firma arasında imzalanacak toplu iş sözleşmesinden kaynaklı işçi alacakları, vergi ödemeleri, sendika aidatları vb. birçok alacak doğacağının açık olduğunu,

bu çerçevede aynı hizmetin periyotlarla tekrarlanması suretiyle ifa edilen sürekli nitelikli işlerde kabul komisyonunca yüklenicinin idareye karşı herhangi bir sorumluluğu kalmadığına karar vermesi halinde kabul işlemi yapılabilmekte olduğunu, teşekkülü ile davacı firma arasında imzalanan sözleşmeler ve ekleri işçilik alacaklarının ödenmesi yükümlülüğünü davacıya yüklemekte olduğunu, açıklandığı üzere davacı tarafından açılan yetki itirazına ilişkin dava sonucunda sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalanması halinde işçilik alacakları doğacak olduğunu, sözleşmenin 11.4.1.

Maddesi, Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin 9. Maddesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 45. Maddesi gereği, Güvenlik ve Savunma Sendikasının 11.01.2023 tarihli dilekçesi de dikkate alındığında, teşekkülüne karşı sorumluluğu sona ermemiş olan davacı firmaya teminatın iadesi mümkün olmadığını, yukarıda belirtilen ve re'sen nazara alınacak nedenlerle, davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, teminat mektubu ve nakit teminatın iadesi ve muarazanın giderilmesi talebine ilişkindir.

Davacı ile davalı arasında 19/08/2019 tarihli Afşin - Elbistan (B) Termik Santrali İşletme Müdürlüğü İhtiyacı Olan 47 Kişi (Silahlı) ile 3 yıl (36 Ay) süreli Özel Güvenlik Hizmet Alım İşi'ne ilişkin sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından işin tam ve eksiksiz olarak yerine getirildiği, davalıya ve SGK'ya borcunun bulunmadığı, teminatın iade şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle iş bu dava açılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 19/08/2019 tarihli sözleşme kapsamında yüklenici davacı tarafından verilen 950.000,00 TL lik teminat mektubunun ve hak edişlerden kesildiği belirtilen 184.256,63 TL nakit teminatın iade şartının oluşup oluşmadığı, davacı tarafın iş mahkemesinde açtığı sendika yetkisine ilişkin davanın sonucunun teminata iadesine etkisinin olup olmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi başlıklı 11.4 maddesi "Taahhüdün sözleşme ve ihale dökümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınan ilişiksiz belgesinin idareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı yükleniciye iade edilecektir." hükmünü içermektedir.

Davalı taraf davacının açmış olduğu yetki itirazına dair davanın sonucunda, mahkeme tarafından yetki belgesi verildiği takdirde SGK ile yüklenici firma arasında imzalanacak toplu iş sözleşmesinden kaynaklı işçi alacakları, vergi ödemeleri, sendika aidatları vb. birçok alacağın doğacağı, dolayısıyla teminatın iadesi şartlarının oluşmadığı savunulmasında bulunmuştur.

Davacı tarafından davalılar Güvenlik İş Sendikası ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı aleyhine ... 7. İş Mahkemesi'nin 2020/81 Esas sayılı dosyasında, 12/11/2019 tarihinde 6356 Sayılı Kanunun 41 vd. Maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz davasının açıldığı, yargılama sonucunda mahkemece 02/02/2023 tarihinde davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından 26/05/2023 tarih 2023/329 Esas 2023/478 Karar sayılı kararla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, söz konusu kararın da temyiz edilmesi üzerine ... Esas... Karar sayılı kararla BAM kararının onandığı anlaşılmıştır.

Güvenlik İş Sendikası tarafından davalı şirkete yazılan 11/01/2023 tarihli yazıda, sendika ile Kürşat Özel Güvenlik arasında imzalanması gereken toplu iş sözleşmesinde şirketin ekte yer alan yetki itirazı nedeniyle sürece ara verildiği, mahkeme tarafından yetki belgesi verildiği takdirde toplu iş sözleşmesinin ihale süresince geriye dönük olarak imzalanacağı, imzalanacak toplu iş sözleşmesinden kaynaklı olarak işçi alacakları, vergi ödemeleri, sendika aidatları vb. birçok alacağının doğacağının bilindiğini bildirmiştir.

Muayene Kabul Komisyonu tarafından da davacı tarafından sendika aleyhine açılan davaya atıfta bulunularak mahkeme süreci tamamlanmadan kabulün yapılmaması gerektiği kararına varıldığına ilişkin 13/01/2023 olur tarihli tutanak tutulduğu ve bu şekilde Muayene Kabul Komisyonu tarafından işin kabulünün yapılmadığı tespit edilmiştir.

Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliğinin Kabul tutanağının düzenlenmesi başlıklı 9. Maddesi "Muayene ve kabul komisyonu işyerine giderek Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44- 49 uncu maddelerinde yazılı hükümlere göre işi inceler, muayene eder ve gerekli gördüğü kısımların işletme ve çalışma deneylerini yapar.

Temizlik, yemek , taşıma gibi aynı hizmetin belli periyotlarla tekrarlanması suretiyle ifa edilen sürekli nitelikli işlerde kontrol teşkilatının , işin yürütülmesi sırasında tuttuğu kayıtlar esas alınarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44 üncü maddesinin (b) fıkrasındaki hükümlere göre kabul işlemleri gerçekleştirilir.

Muayene ve kabul komisyonu, yaptığı inceleme ve muayene sonunda işi kabule hazır bulduğu takdirde,“Kabul Tutanağı” nı (standart form KİK57.0/H) yeterli sayıda düzenler. Bu tutanak yüklenici tarafından imzalanır." ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44/b maddesi "b) Sürekli Nitelikteki İşlerde:

Kontrol teşkilatının Genel Şartname gereğince tuttuğu kayıtlar ile yükleniciye yapılan ödemelere ilişkin belge ve kayıtlar idarece (a) fıkrasında öngörüldüğü şekilde kurulan kabul komisyonu tarafından esas alınır. Kabul komisyonu, yüklenicinin yapılan iş nedeniyle idareye karşı herhangi bir yükümlülüğünün kalmadığına karar verirse, üç nüshalı bir kabul belgesi düzenler ve bir nüshasını yükleniciye verir. Eğer yüklenicinin idareye karşı olan yükümlülüklerinden herhangi birini yerine getirmediği tespit edilirse, buna ilişkin sözleşmesinde belirtilen ceza ve kesintiler uygulanır ve kabul belgesi bundan sonra verilir." hükmünü içermektedir.

Yapılan yargılama sonucunda, toplanan delillerden; taraflar arasında imzalanan 18/09/2019 tarihli sözleşmenin süresinin 36 ay olduğu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Güvenlik İş Sendikası'na verilen toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin 01/11/2019 tarihli yetki tespiti kararı gereğince sendikanın toplu iş sözleşmesi imzalama yetkisini aldığı, davacı tarafından yetkinin iptali için açılan davanın reddine karar verildiği,

sözleşme kapsamında davacı tarafından üstlenilen işin kabul aşamasında mahkeme sürecinin devam ettiği, toplu iş sözleşmesinin imzalanması halinde işçilerin doğabilecek alacaklarından davalı şirketin mevzuat gereğince sorumlu olacağı ve taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 12. Maddesi gereğince işçilik borçları ve SGK borçlarından davacı yüklenicinin sorumlu tutulduğu, toplu iş sözleşmesinin imzalanmasına ilişkin yetki tespitine ilişkin karara karşı dava açılmış olması nedeniyle dava tarihi itibariyle yüklenicinin bu işten dolayı davalıya herhangi bir borcunun çıkıp çıkmayacağının belli olmadığı,

bu nedenle sözleşmenin 11.4, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 44/b maddesi gereğince teminatın iadesi şartlarının oluşmadığı bu nedenle dava tarihi itibariyle davacının talebinde haksız olduğu kanaatine varılmakla, davanın reddine, davanın esası yönünden davacı haksız çıktığından teminat mektubunun nakde çevrilmesinin karar kesinleşinceye kadar durdurulması talebinin de reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.