Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/232 K.2025/28

...

DAVA

Öz Sermaye Tespiti

DAVA TARİHİ : 28/03/2024

KARAR TARİHİ : 22/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/01/2025

Mahkememizde görülen Öz Sermaye Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 127. maddesinin birinci fıkrasının i bendi gereğince maden ruhsatnameleri ve bunun gibi ekonomik değeri olan diğer haklar ticaret şirketlerine sermaye olarak konulabilmekte, Kanunun 342. maddesi gereğince ise hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar dışında kalan, üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikri mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, mal varlığı unsurları ayni sermaye olarak değerlendirildiğini,

davacı şirketin aktifinde maliyet bedeli ile kayıtlı bulunan ve ekte suretleri bulunan ... düzenlenmiş olan 04.08.2022 yürürlüğe giriş tarihli, 02.10.2018 yürürlüğe giriş tarihli, 15.02.2021 yürürlüğe giriş tarihli ve 07.03.2022 yürürlüğe giriş tarihli maden ruhsatlarının davacı şirket tarafından, ...nezdinde anonim şirket statüsünde kurulması planlanan yeni bir sermaye şirketine Türk Ticaret Kanunu'nun 342.

Maddesi uyarınca ayni sermaye konulması planlandığını, bu nedenle davacı şirketin maden ruhsatlarına değer biçilmesi gerekmekte olup söz konusu ruhsatlara ilişkin mali tabloların ekte sunulduğunu ayrıca, uzman kuruluş tarafından yapılan incelemeler sonucunda ruhsatlara ilişkin maliyet bedeli ve maliyetin enflasyon endekslemesiyle hesaplanan tutarlarını içeren 15.02.2024 tarihli raporun da ekte sunulduğunu, bu kapsamda davacı şirketin aktifinde maliyet bedeli ile kayıtlı bulunan anılan maden ruhsatlarına, Ticaret Kanunu'nun "Değer Biçme" başlıklı 343.

Maddesi gereğince tespit edilecek bilirkişi aracılığıyla değer biçilmesi zorunluluğu hasıl olduğunu, açıklanan nedenlerle davacı şirketin aktifinde bulunan ve yeni kurulacak sermaye şirketine ayni sermaye olarak konulacak olan maden ruhsatlarının, mahkemece atacak bilirkişi aracılığıyla, davacı şirketin mali tabloları ve uzman kuruluş tarafından yapılan incelemeleri içeren rapor esas alınarak değer tespitinin yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, öz sermaye tespitine ilişkindir. Davacı, TTK 342. maddesi gereğince anonim şirkete sermaye olarak konulacak maden ruhsatlarının değerinin tespitini talep etmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 342.maddesine göre; üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.

343.madesinde ise; konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir. Değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğu; sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342 nci maddeye uygunluğunun belirlendiği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerleri; ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığı, tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır. Bu rapora kurucular ve menfaat sahipleri itiraz edebilir. Mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir.

Buna göre, 6102 sayılı TTK 343. madde hükmü gereği sermaye olarak konulacak maden ruhsatına asliye ticaret mahkemeleri tarafından atanan bilirkişilerce değer biçilir. Bunun nedeni şirketin malvarlığında yer alan sermaye olarak yer alan maden ruhsatının veya buluculuk hakkının gerçek değeriyle bilançoda yer alarak şirketten alacaklı olanların yanlış bir kanaate ulaşmasını önlemektir.

Bilirkişinin maden ruhsatıyla ilgili değerleme raporunda; sermaye olarak konulan maden ruhsatının gerçekliği, geçerliği ve hukuki kısıtlamasının bulunup bulunmadığı ve tam değeri; maden ruhsatı karşılığında tahsis edilmesi gereken şirket hisse miktarı ile TL karşılığının tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır. Maden ruhsatının değeriyle ilgili önem taşıyan husus maden rezervinin miktarını ve parasal değerini tespit etmektir.

... ilgili kayıt ve belgeler dosya arasına celp edilmiş, incelendiğinde; bir adet ... numaralı ... tarafından verilen 3 adet IV: Grup Arama Ruhsatlarının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce bu kapsamda mali müşavir, maden mühendisi, jeoloji yüksek mühendisi ve harita mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulu belirlenerek, 6102 sayılı Kanunun 343.maddesi hükümlerine göre; rapor düzenlenmesi talep edilmiş; yeni kurulacak olan bir sermaye şirketine ayni sermaye olarak konulması planlanan davacı şirketin aktifinde kayıtlı maden ruhsatlarının değerinin bilirkişi kurulu tarafından sunulan.

20/06/2024 tarihli rapor ile; dört adet ruhsatın toplam bedelinin 826.383.-TL olduğu, ayrıca ruhsatlara ilişkin yapılan giderlerin/(ticari defterlere kayıtlı) 2023 yılında maliyetinin. 88.978.836,60.-TL olduğu, 31/12/2023 tarihi itibari ile uygulanması zorunlu tutulan enflasyon muhasebesi güncellemesi sonunda yapılan masrafların/giderlerin toplam bedelinin (ticari defterlere kayıtlı) ise 359.902.747,74.-TL olduğu belirlenmiştir.

Dosya bilirkişi kuruluna tekrar tevdi edilerek ruhsatların paraya çevrilebilir değerleri üzerinde hesaplama yapılarak değerin tespiti istenmiş, düzenlenen 04/09/2024 tarihli birinci ek rapor ile; ...' den gelen 19.07.2024 ve 25.07.2024 tarihli 2 adet CD içeriğine göre tekrar değerlendirildiğinde; hesaplamaya müteallik kök raporda da belirtildiği gibi, işletme ruhsatı bulunan ruhsata ait rezerv hesabı,nın, madenin tenörünün belirlendiği cevher analiz değerleri (örn. çıkarılması düşünülen cevherin yüzde kaçlık kısmının değerli olup olmadığı vb.), yetkilendirilmiş tüzel kişiler (...) tarafından hazırlanan teknik belgelerinin olmadığı,

aynı şekilde arama ruhsatları için de genel arama ve detay arama dönemine giren iki ruhsat için de sondajla alınan karotların analiz değerleri ve sondaj loglarının yerlerini belirten haritalamalar ve ......' e verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgenin olmadığından, kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin değişmediğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Dosya tekrar bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, ruhsatların paraya çevrilebilir değerleri üzerinde hesaplama yapılarak değerin tespiti hususunda ek rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi kurulu 07/11/2024 tarihli ek raporunda özetle; işletme ruhsatı bulunan ruhsata ait rezerv hesabı, madenin tenörünün belirlendiği cevher analiz değerleri (örn.

Çıkarılması düşünülen cevherin yüzde kaçlık kısmının değerli olup olmadığı vb.), Yetkilendirilmiş Tüzel Kişiler (...) tarafından hazırlanan teknik belgelerinin olmadığı, aynı şekilde arama ruhsatları için de genel arama ve detay arama dönemine giren iki ruhsat için de sondajla alınan karotların analiz değerleri ve sondaj loglarının yerlerini belirten haritalamalar ve .....' e verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgenin olmadığı,

dava dosyasına kazandırılan yeni verilere istinaden yapılan inceleme ve tespitler sonucu düzenlenen iş bu 2. bilirkişi heyeti ek raporunda, kök ve ek raporda yapılan tespit ve değerlendirmeleri tekrar ettiklerini bildirmişlerdir.

Bunun üzerine davacı vekiline 13/11/2024 tarihli celsede; ek raporda eksik olarak belirtilen kayıt ve belgeleri dosyaya sunmak üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekili tarafından 26/11/2024 tarihli dilekçe ile beyanda bulunulmuştur.

Buna göre mevcut dosya kapsamı ve delil durumuna göre dosya tekrar bilirkişi kuruluna tevdi edilerek, ruhsatların paraya çevrilebilir değerleri üzerinde hesaplama yapılarak değerin tespiti hususunda ek rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişi kurulu 05/01/2025 tarihli ek raporunda özetle; davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde özetle; haricen dava dosyasına ibraz edebilecekleri bir veri olmadığı, analiz değerleri yapılamadığı yönündeki beyanlar dikkate alındığında; bilirkişi kök ve ek raporlarında ki görüş ve tespitlerini yineledikleri anlaşılmaktadır.

Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davanın anonim şirkete öz şirkete sermaye olarak konulacak maden ruhsatlarının değerinin tespiti istemine ilişkin olduğu, değer tespitinin TTK'nın 343.maddesinde belirlenen hükümlere göre davaya konu maden ruhsatlarının paraya çevrilebilir değerleri üzerinden hesaplama yapılarak değerlerinin tespitinin gerektiği, bu kapsamda mahkememizce belirlenen bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen ek raporlar ile;

davacı tarafça "işletme ruhsatı bulunan ruhsata ait rezerv hesabı,nın, madenin tenörünün belirlendiği cevher analiz değerleri (örn. çıkarılması düşünülen cevherin yüzde kaçlık kısmının değerli olup olmadığı vb.), yetkilendirilmiş tüzel kişiler (...) tarafından hazırlanan teknik belgelerinin olmadığı, aynı şekilde arama ruhsatları için de genel arama ve detay arama dönemine giren iki ruhsat için de sondajla alınan karotların analiz değerleri ve sondaj loglarının yerlerini belirten haritalamalar ve ......' e verilmesi gereken rapor, proje ve her türlü teknik belgenin" sunulması halinde hesaplama yapılabileceğinin belirtildiği,

bu hususta davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmesine rağmen ilgili kayıt ve belgelerin sunulmadığı, bu sebeple 343.madde hükümlerine göre değer tespitinin yapılamadığı anlaşılmakla, davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.