Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/153 K.2025/172

...

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/02/2025

KARAR TARİHİ : 10/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 10/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle, ... tarafından müvekkili ... adi ortaklığı adına aralarındaki ticari ilişki doğrultusunda ... ait, 500.00,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli, ... seri numaralı, 500.00,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli,... seri numaralı ve 1.000.00,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli, ... seri numaralı 3 adet çek keşide edildiğini, müvekkili iş ortaklığının dava konusu işbu çeklerden 1.000.000,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli,

... seri numaralı çek ile birlikte 3.000.000,00 TL değerindeki üç adet çeki 01/08/2024 tarihli taşeronluk sözleşmesi doğrultusunda... teslim etmek üzere müvekkili iş ortaklığının muhasebecisi tarafından ... verildiğini ancak dava dışı çalışanın işbu çeklerden ikisini taşeron firmanın bulunduğu ... iline ilettiğini, 1.000.000,00 TL bedelli çeki ise göndermeyerek hırsızlık ve güveni kötüye kullanma suçlarını işlediğini, yine aynı şekilde müvekkili iş ortaklığı,

dava konusu iş bu çeklerden 500.000,00 TL bedelli iki adet çeklerle birlikte toplam 3.000.000,00 TL değerindeki 4 adet çeki 01/08/2024 tarihli taşeronluk sözleşmesi doğrultusunda ... teslim edilmek üzere müvekkili iş ortaklığı muhasebeci tarafından ... çalışanı ...ye verilmiş ancak dava dışı kişi işbu çeklerden ikisini taşeron firmanın bulunduğu Adıyaman iline iletirken toplam 1.000.000,00 TL bedelindeki iki adet çeki taşeronlara göndermeyerek hırsızlık ve güveni kötüye kullanma suçlarını işletiğini, taraflarınca suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın derdest olduğunu, söz konusu ...

Şubesine ait, 500.00,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli, ... seri numaralı, 500.00,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli, ... seri numaralı ve 1.000.00,00 TL bedelli, 25/02/2025 vade tarihli, ... seri numaralı 3 adet çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, çeklerin icra takibine konulmasını önlemek amacıyla teminatlı veya teminatsız olarak icra takibine konulmaması ve ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasını ve neticede dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senetlerinden kaynaklı menfi tespit talebine ilişkindir.

7155 sayılı Kanunun 20. maddesinde; "13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

Madde 5/A- (1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Kanunun 23. maddesinde; "6325 sayılı Kanuna Dördüncü Bölümden sonra gelmek üzere “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlığıyla Beşinci Bölüm ve aşağıdaki madde eklenmiş, diğer bölümler buna göre teselsül ettirilmiştir.

Madde 18/A- (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" hükmü düzenlenmiştir.

05/04/2023 tarih, 32154 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7445 sayılı Kanunun 31. maddesi ile 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.

Tüm bu açıklamalar çerçevesinde eldeki dosya incelendiğinde, davacı tarafından davalı aleyhine açılan davadaki talebin toplam 2.000.000,00 TL bedelli üç adet çekten dolayı menfi tespit davası talebine ilişkin olduğu görülmektedir.

Yukarıda bir vesileyle belirtmiş olduğumuz gibi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 4. maddesinde ve diğer Kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Bu bağlamda, davanın menfi tespit talebine ilişkin olduğu, bu türdeki davaların TTK'nın 5/A maddesi gereğince arabuluculuğa tabi olduğu, davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu ancak dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde dava tarihinden önceye ait arabuluculuk son tutanağının sunulmadığı, bu nedenle Mahkememizce davacıya Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca arabuluculuk son tutanağını Mahkememize sunmak üzere bir haftalık kesin süre verildiği görülmüştür.

Her ne kadar verilen kesin süre içerisinde davacı arabuluculuk son tutanağını dosyaya sunmuş ise de, bahsi geçen tutanak incelendiğinde tutanağın dava açılmadan önce tanzim edilmiş bir tutanak olmadığı, davadan sonra düzenlendiği anlaşılmakla, Mahkememizce davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar vermek gerekmiştir.

Öte yandan dava dilekçesinin incelenmesi neticesinde arabuluculuk son tutanağının sunulmadığı tespit edildiğinde Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesindeki "...İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir" şeklindeki düzenleme dikkate alınmak suretiyle tensip zaptıyla birlikte yalnızca davacıya tebligat çıkartılmış ve Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi uyarınca varsa arabuluculuk son tutanağının bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği yönünde ihtarat yapılmıştır.

Her ne kadar davalı tarafa herhangi bir tebligat yapılmamışsa da, davalı taraf bu süre içerisinde dosyaya vekaletname sunmuş ve beyan dilekçesiyle birlikte davanın usulden reddini istemiştir. Ancak Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin bu noktada açık olduğundan, davalının davadan haberdar olması ile dosyaya vekalet sunmasının ona hak kazandırmayacağı değerlendirilerek, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Nihayet, Mahkememizce dava şartının tedbir yargılamasında da dikkate alınması gerektiği göz önünde bulundurularak davacının dava dilekçesiyle birlikte talep ettiği ihtiyati tedbir talebinin de reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

...