Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/119 K.2024/53

Av. ... DAVALILAR : 1- .... 2-.... VEKİLLERİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 12/07/2021

KARAR TARİHİ : 29/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir .... olduğunu, ... hükümleri çerçevesinde, bina ve eklentilerinin temizlik hizmeti ihale yöntemiyle temin edildiğini, temizlik hizmeti ihalesini üstlenen her bir yüklenicinin ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumlulukların bu firmalara ait olduğunu,

ihale makamı olan müvekkili kurumun hizmet alımı için ihaleye çıkarak söz konusu temizlik hizmeti işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bıraktığını ve bu firmanın da kendi çalıştırdığı işçileri ile hizmet verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firmalar tarafından yerine getirilmesinin açık olduğunu, müvekkili kurumun dava dışı işçi ...'ın çalıştığı işyerini de kapsayan ihale sonucu sözleşme yaptığı davalı şirketler aracılığı ile temizlik hizmeti aldığını, davalı şirketlerin sözleşmelerde yazılı sürelerde kurumlarına ait işyerlerinde temizlik hizmeti verdiklerini,

dava dışı işçi ...' ın bu sözleşmeler kapsamında dâvalı şirketler nezdinde iş sözleşmesi hükümleri çerçevesinde çalıştığını, 02.04.2015 tarihinden 30.09.2019 tarihine kadar davalı şirketler bünyesinde temizlik elemanı olarak ...'nde çalıştığını, davadışı işçinin 30.09.2019 tarihli başvuru dilekçesi ile tazminat talebinde bulunduğunu, işçiye yasal mevzuat gereği 15.673,39-TL' nin müvekkili kurum tarafından ödendiğini, sözleşme gereği söz konusu ödemenin davalılardan rücuen tazmininin talep edildiğini, davalıların işveren sıfatına haiz olduklarını ve işçilik alacaklarından tam sorumluluklarının bulunduğunu,

müvekkili kurumun iş kanunu ve mevzuatta işçi lehine bulunan düzenlemeler nedeniyle işçinin mağduriyetini gidermek için ödeme yaptığını beyanla davadışı işçiye ödenen 15.673,39 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek sözleşme faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin adresinin ... olduğunu, davacı ile müvekkilleri arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinde de .... mahkemelerinin yetkili kılındığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, ...

Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu hizmet sözleşmesinde teklif birim fiyatın unsurları arasında kıdem tazminatının yer almadığını, kıdem tazminatının bir maliyet unsuru olduğu göz önünde bulundurulduğunda sözleşme teklif birim fiyatı içinde gider olarak yer almaması halinde alt işverenlerden kıdem tazminatını kısmen veya tamamen üstlenmesinin beklenmemesi gerektiğini, müvekkilinin ücret alacakları yönünden rücu sorumluluğunun ortadan kalktığını ve bu alacaklar yönünden davanın reddi gerektiğini, dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığını beyanla davanın reddine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-06/02/2020 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname), -Dava dışı işçinin ... Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, -... banka dekontu, -08/11/2023 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davanın ... esas sayılı dosyasında görülmekteyken verilen tefrik kararı ile .... Esasına kaydedildiği yapılan yargılama sonunda 24/03/2022 tarih ve .... sayılı ilamıyla .... Nöbetçi Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararı verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine ..... sayılı ilamı ile istinaf isteminin reddine karar verildiği, kararın 12/12/2022 tarihinde kesinleştiği, davacı vekilinin 12/01/2023 tarihinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep ettiği ve dosyanın mahkememize 21/02/2023 tarihinde tevzi edildiği görüldü.

Kıdem tazminatı bakımından işçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden kıdem tazminatından ilgili alt işverenin kendisi, bünyesinde çalışılan döneme tekabül eden miktardan sorumlu olacaktır. Nitekim, .... sayılı 26.01.2011 tarihli kararında ”.. dava asıl işveren davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin alt işverenlerden rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Davalı alt işverenler işçi alacaklarından olan kıdem tazminatından işçinin kendi sözleşme sürelerine isabet eden çalışma süresi ile sınırlı olarak sorumlu olup, son alt işverenin kıdem tazminatından olan sorumluluğunun da buna göre hesaplanması gerekmektedir...” yönünde olup, kıdem tazminatı açısından her bir alt işverende çalışılan dönemler esas alınarak her bir alt işverenlerinin sorumluluk miktarlarının ayrı ayrı hesaplanması gerekmektedir.

Hizmet Alımına Ait Sözleşmelerin İncelenmesi ve Değerlendirilmesinde; Davacı ... tarafından davalı yüklenici alt işverenlerle akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri mahkemeye sunulmuş Uyuşmazlık konusu döneme ait davalı alt işverenler ile asıl işveren ... arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmelerinin incelenmesi sonucunda; ... ile davalı yüklenici Şirketlerden ... A.Ş.'nin 01.06.2018-31.05.2019 tarihleri arasını kapsayan İdare Binası ve ek tesis binalarının, taşra teşkilatı binalarının iç ve dış temizliği, bakım vb. işlerine dayalı Hizmet Alım Sözleşmesinin ve eki Teknik Şartnamenin imzalandığı,

... ile davalı yüklenici Şirketlerden ... Kurumsal Ltd. Şti.'nde 01.06.2019- 31.12.2021 tarihleri arasını kapsayan İdare Binası ve ek tesis binalarının, taşra teşkilatı binalarının iç ve dış temizliği, bakım vb. işlerine dayalı Hizmet Alım Sözleşmesinin ve eki Teknik Şartnamenin imzalandığı, tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre; Davacı vekili; davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden dava dışı işçi ...'ın hizmet sözleşmeleri kapsamında dâvalı şirketler nezdinde iş sözleşmesi hükümleri çerçevesinde 02.04.2015 -30.09.2019 tarihlerinde temizlik elemanı olarak ...'nde çalıştığını, davadışı işçinin 30.09.2019 tarihli başvuru dilekçesi ile tazminat talebinde bulunduğunu, işçiye yasal mevzuat gereği 15.673,39-TL' nin davacı tarafından ödendiğini, yapılan bu ödeme nedeniyle davacı şirketin zarar uğradığını, söz konusu zarar nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işletilecek sözleşmesel faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen "işçilik alacaklarının" hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Davacının talep ettiği alacağın tayin ve tespiti bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmış, hesap bilirkişisi tarafından düzenlenen 08/11/2023 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; "...taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartname düzenlemeleri ve hükümleri göz önüne alındığında bu düzenlemelerde kıdem tazminatı hariç tutulduğundan davalı yüklenici alt işveren Şirketlerin dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatı tutarından sorumlu olmayacakları, bu konudaki tüm sorumluluğun asıl işveren İdarenin üzerinde olduğu, dolayısıyla davacı İdare ...'nun işbu davanın davalıları ...

A.Ş. ve ... Ltd. Şti.'lerine dava dışı işçinin kıdem tazminatı açısından rücuen talepte bulunamayacağı sonucuna ulaşıldığı; davalı şirketlerin sorumlulukları olup olmadığı konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, bununla birlikte, eğer mahkemece davalı yüklenici Şirketlerin sorumluluğu olacağının kabulü halinde aşağıdaki Tabloda davalı Şirketler bakımından hem tam hem de yarı oranda sorumluluk oranlarına göre aşağıda gösterildiği gibi olduğu bildirilmiştir.

¸ Alınan rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Sonuç olarak; taraf beyanları, dava dışı işçinin kıdem tazminatı hesaplama tablosu, ... kayıtları, banka dekontu, imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri ve Teknik Şartnameler ile 08/11//2023 tarihli bilirkişi raporu değerlendirildiğinde; sözleşme eklerinde yer alan Teknik Şartnamelerin “Çalışacak İşçilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi ve Özlük Hakları” başlıklı 8.3. maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak (Kıdem tazminatı hariç) ve ödeme zorundadır.

İş, sosyal güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca yüklenici istihdam edilen personelinin işvereni olarak kabul edilecek ve mevzuattan doğan bütün borç ve yükümlülükler ile istihdam edilen tüm Personelin özlük, yıllık iznine ilişkin hakları ile ilgili Kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik ve tebliğlerle belirlenmiş tüm yükümlülükler, yüklenici tarafından yerine getirilecektir...” şeklindeki düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

Bu itibarla, somut olaydaki dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı kalemi ile ilgili olarak işçilerin kıdem tazminatından alt yüklenicilerin sorumlu olmayacağına dair ve asıl işvereninin tümüyle bu alacak kaleminden sorumlu olacağına dair şekilde kıdem tazminatının ayrık ve hariç tutulması şeklinde açık, spesifik düzenleme bulunduğu yönünde hükümler olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve teknik şartname düzenlemeleri ve hükümleri göz önüne alındığında bu düzenlemelerde kıdem tazminatı hariç tutulduğundan davalı yüklenici alt işveren Şirketlerin dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatı tutarından sorumlu olmayacakları, bu konudaki tüm sorumluluğun asıl işveren İdarenin üzerinde olduğu, dolayısıyla davacı idare ...'nun işbu davanın davalıları ... A.Ş. ve ... Ltd. Şti.'lerine dava dışı işçinin kıdem tazminatı açısından rücuen talepte bulunamayacağı sonucuna ulaşılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... Hakim .... · ¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]