Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/120 K.2024/54

2- ...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/02/2023

KARAR TARİHİ : 29/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının işçilerinden ... davalı şirkette iş akdiyle çalıştığını, davalı firmalarca iş akdinin feshedilmesi nedeniyle ... Mahkemesinde açtığı dava, aynı mahkemenin .... karar sayılı kararı ile hükme bağlanmış, müvekkil teşekkülden tahsiline karar verilmiş ve mahkeme kararı istinaf kararıyla kesinleştiğini ..

Mahkemesinin mahkeme kararı dava dışı ... vekili tarafından .... sayılı icra dosyası ile takibe koyulduğunu ve teşekkülü tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını, ödemeye esas olan işçinin de diğer davalıların işçisi olarak çalışmış olduğu ve davalılarla yapılan sözleşmede de bu şirketlerin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkili idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuan davalılardan tahsili amacıyla dava açma zaruriyeti doğduğunu,

tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davalarının kabulü ile;100,00 TL alacağa ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamı sırasında davacı vekili 02/11/2023 tarihli talep artırım dilekçesinde, ... ... Ltd. Şti bakımından 4.022,58-TL, ... Temz...Ltd.

Şti bakımından 2.655,30 TL olmak üzere toplamda 6.577,88 TL artırarak toplam talebini 6.667,88-TL ye çıkartmıştır.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri gibi duruşmalara da katılmamışlardır.

DELİLLER

-11/11/2022 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı, -Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname-), -Dava dışı işçinin ... Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri, -.... sayılı ilamı, -...., sayılı ilamı, -.... E. sayılı icra dosyası, -23/10/2023 tarihli bilirkişi raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye ödenen " işçilik alacakları" ile buna ilişkin diğer masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Davacı tarafça mahkemeye sunulan davacı Kurum ile davalı Şirketler ... ... Ticaret Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.), .... Ltd.Şti. (... Ltd. Şti.) arasında imzalanmış Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eki şartnamelerinin mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Davacı Kurumun ihale verdiği davalı Şirketlerle imzaladığı Hizmet Alım Sözleşme metinlerinin tümünün incelenmesinde; her iki Şirketle de imzalanan İhale Sözleşmelerinin de İşçilerin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti vb. Alacaklarından üst işveren İdarenin veya alt yüklenici Şirketlerin tümüyle sorumlu olacağına dair herhangi bir açık, spesifik bir hükmün bulunmadığı, genel maktu hükümler içerdiği tespit edilmiştir.

Bu durumda, davacı ... tarafından Mahkemeye sunulan hizmet alım tip sözleşmelerinde açık, net ve spesifik bir hükmün bulunmaması hususu göz önüne alındığında, yukarıda da açıklandığı üzere güncel ... içtihatları uyarınca her bir davalı şirketin dava dışı işçi ...'in kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti kalemlerinden oluşan işçilik alacaklarından tam oranda sorumlu olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Somut olayda dava dışı işçi ... için iş mahkemesi kararına ve icra takibine istinaden, işçinin çalıştığı dönemlere göre kıdem tazminatı karşılığı alt işverenlerin kendi dönemlerine tekabül eden miktarlar ve yıllık izin ücreti karşılığı son alt İşverene tekabül eden miktar bulunacaktır. Bu durumda asıl işverenin işçiye yıllık izin ücretine mahsuben yapılan ödemenin toplam ödenen tutardan bu kaleme tekabül eden tutarların indirilmesi ve dava ile icra giderlerinin de sorumlu olunan miktara orantılanarak son işverenin yüklenmesi gereken rücu miktarının hesaplanması gerekmektedir.

Emsal ... Dairesinin 22.09.2021 gün ve .... sayılı ilamında; "...Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir...." şeklinde kararları mevcuttur.

Dosyada bilirkişi incelemeleri yaptırılmış 23/10/2023 tarihli bilirkişi raporları dosyamız arasına kazandırılmış bilirkişi raporunda özetle "...Dava dışı işçi ...'in ... Hizmet Dökümü ve taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmelerinin incelenmesinde; dava dışı işçinin çalıştığı dönemlerle Hizmet Alım Sözleşmelerinde belirlenen hizmet alım dönemlerinin birbirleriyle uyuştuğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla; dava dışı işçi ...'in ... kayıtlarına göre tüm hizmet süresinin 18.11.2005-05.04.2009 tarihleri arasındaki genel toplamda 3 yıl 4 ay 16 gün olmak üzere fiili toplam 1234 günlük çalışmasının, davalı yüklenici Şirketler olan,

18.11.2005-17.11.2007 tarihleri arasındaki sürede davalı Şirketlerden ... Ltd. Şti.'nde 730 gün;

18.11.2007-17.11.2008 tarihleri arasında dava dışı Şirket ... Ltd.Şti- ... 365 gün;

18.11.2008-05.04.2009 tarihleri arasında davalı Şirketlerden ... Ltd.Şti.'nde 139 gün; olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, somut olayda taleple bağlı kalınarak davacı İdare, dava dışı işçinin kıdem tazminatını davalı Şirketlerde çalıştığı süreler ile orantılı olarak rücuen talep edebileceği; yıllık izin ücretini ise kural olarak son işveren sorumlu olduğundan ve son işveren davalı ... Ltd. Şti. olduğundan yıllık izin ücretini sadece bu Şirketten rücuen talep edebileceği anlaşılmıştır.

Ayrıca işbu davada dava dışı işçinin dava dışı Şirket ... Ltd. Şti-... da çalışması olmasına rağmen davanın bu Şirkete yöneltilmemesi nedeniyle bu dava dışı şirket açısından rücu hesaplaması yapılmamıştır.

Davacı ..., davalı Şirketlere tam oranda, kıdem tazminatını her bir alt işverene kendi dönemleriyle sınırlı şekilde ve yıllık izin ücretini sadece son alt işverenden olmak üzere, davalı ... Ltd. Şti.'ne toplam 4.022,58 TL'yi; davalı ... Ltd. Şti.'ne toplam 2.655,30 TL'yi olmak üzere genel toplamda 6.677,88 TL'yi (-4.022,58 4 2.655,30) rücuen talep edebileceği; davalıların sorumluluk oranları konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiş.."

Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Taraf beyanları, taraflar arasında imzalanan Hizmet Alım Sözleşmeleri, dava dışı işçi tarafından açılan .... Mahkemesinin işçilik alacakları talepli dava dosyası evrakları, ... icra takip dosyası, dava dışı işçiye ait ... kayıtları 23/10/2023 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde. Davacı vekili; davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden işçi tarafından müvekkili aleyhine dava açıldığını, ...

Mahkemesinin kararı ile hükme bağlanan işçilik alacakları ve yargılama giderinin .... E. sayılı icra dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası icra dosyasına ödeme yapıldığını, yapılan bu ödeme nedeniyle müvekkili şirketin zarar uğradığını, söz konusu zarar nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.

Davacı kurum ile davalı Şirketler arasında imzalanmış Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eki şartnamelerinin mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Davacı Kurumun ihale verdiği davalı Şirketlerle imzaladığı Hizmet Alım Sözleşme metinlerinin tümünün incelenmesinde; her iki Şirketle de imzalanan İhale Sözleşmelerinin de İşçilerin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti vb. Alacaklarından üst işveren İdarenin veya alt yüklenici Şirketlerin tümüyle sorumlu olacağına dair herhangi bir açık, spesifik bir hükmün bulunmadığı, genel maktu hükümler içerdiği,

davacı ... tarafından mahkemeye sunulan hizmet alım tip sözleşmelerinde açık, net ve spesifik bir hükmün bulunmaması hususu göz önüne alındığında, yukarıda da açıklandığı üzere güncel ... içtihatları uyarınca her bir davalı şirketin dava dışı işçi ...'in kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti kalemlerinden oluşan işçilik alacaklarından tam oranda sorumlu olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, 23/10/2023 tarihli bilirkişi hesaplamasına göre; dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının ödediği işçilik alacakları ve yargılama giderleri yönünden hesap edilen tüm alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden davanın kabulü ile alacağın 100,00-TL'sına dava tarihi 21/02/2023 tarihinden, bakiyesine ise ıslah tarihi olan 02/11/2023 tarihinden itibaren avans ile birlikte davalılardan tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HARÇ

2-Harçlar Kanununa göre alınması gereken 456,16 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile eksik 276,26 TL harcın davalılardan sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan; 166,39 TL sinin ... Ltd. Şti.'den 109,87 TL sinin ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,

VEKALET ÜCRETİ

3-Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan; 6.677,88 TL vekalet ücretinin davalı tarafların sorumluluklarına göre yapılan oranlamada takdiren; 4.022,08 TL sinin ... Ltd. Şti.'den 2.655,80 TL sinin ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

YARGILAMA GİDERLERİ

4-Davacı tarafından peşin yatırılan ve tamamlanan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen, aşağıda dökümü de yapılan 2.984,25 TL yargılama giderinin davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan; 1.797,41 TL sinin ... Ltd. Şti.'den 1.186,84 TL sinin ... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,

ARABULUCULUK ÜCRETİ

5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca .... bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan; 1.879,17 TL sinin ... Ltd. Şti.'den 1.240,83 TL sinin ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına, HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, HMK'nun 341. Maddesi gereği miktar itibariyle KESİN olarak taraf vekillerinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29.01.2024 Katip .... Hakim .... ¸[e-imzalıdır] ¸[e-imzalıdır]

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 25,60 TL Başvurma Harcı 179,90 TL Peşin Harç 179,90 TL Tamamlama Harcı 269,85 TL Tebligat ve müzekkere 829,00 TL Bilirkişi Ücreti 1.500,00 TL

TOPLAM 2.984,25 TL