Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/610 K.2023/952

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket, ... mükellefler arasındaki “e fatura, e arşiv, e defterlerini ve yedeklerini” gibi e belge süreçlerini yetkili ... firma olan ... San. Tic. Ltd.

Şti. aracılığı ile .... (...) portalına yüklendiğini, müvekkili Şirket Şubat 2023 dönemi için süresinde ... (...) portalına “e defter” yükleme işlemini yaparak e defter onaylı beratlarını aldığını, Sisteme “ikincil kopyaların” yüklenmesi de yapılmış, ilk etapta herhangi bir uyarı olmamasına rağmen sonradan Şubat 2023 dönemine ilişkin “ikincil kopyaların” yükleme işleminin tamamlanamadığı ve imza değerlerinin farklı olduğu anlaşıldığını,

müvekkili şirket tarafından Şubat 2023 dönemine ilişkin ... (...) portalına “e defter” yükleme işlemini yaparak e defter onaylı beratları alınmış ve sisteme ikincil kopyalar yüklenmiş ise de sonradan Şubat 2023 dönemine ilişkin “ikincil kopyaların” yükleme işleminin ... firma tarafından verilen teknik raporda ayrıntısı belirtildiği üzere teknik, sistemsel, mekanik ve yazılımsal nedenlerle tamamlanamadığından TTK, VUK.

Elektronik Defter Genel Tebliği ve e-Defter Uygulama Kılavuzu birlikte değerlendirildiğinde, ikincil kopyaların yüklenmemesi beratların yenilenmesi gerektirdiği bu sebeple Şubat 2023 dönemi yevmiye ve kebir e defter beratlarının yenilenmesi ve ikincil kopyaların tekrardan gönderilmesi için Şubat 2023 dönemi yevmiye ve kebir e defter beratları ile ikincil kopyaları için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davanın niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Talep, ... portalına “e defter” yükleme işlemini yapılırken e defter onaylı beratları alınıp ve sisteme ikincil kopyalar yüklendikten sonradan Şubat 2023 dönemine ilişkin “ikincil kopyaların” teknik, sistemsel, mekanik ve yazılımsal nedenlerle tamamlanamadığından TTK, VUK. Elektronik Defter Genel Tebliği ve e-Defter Uygulama Kılavuzu birlikte değerlendirildiğinde, ikincil kopyaların yüklenmemesi beratların yenilenmesi gerektirdiğinden bahisle Şubat 2023 dönemi yevmiye ve kebir e defter beratlarının yenilenmesi ve ikincil kopyaların tekrardan gönderilmesi için Şubat 2023 dönemi yevmiye ve kebir e defter beratları ile ikincil kopyaları için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

TTK'nun 82/7. maddesinde, " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün (01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 55. maddesi ile "otuz gün" şeklinde değiştirilmiştir) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır.

Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu hususta ispat külfeti de davacının üzerinde bulunmaktadır. Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. (...'nin 15/10/2007 tarih .... karar, ...'nin 03/12/2014 tarih .... sayılı emsal içtihatları).

Davacı Vekili duruşmadaki Beyanında; Dava dilekçemizi aynen tekrar ederiz, tahkikat aşamasına geçilmesini talep ediyoruz, gelir idaresi başkanlığının 03 Ekim 2023 tarihli yazısı ile e-defter sisteminin kontrolünden müvekkilin e-defter beratlarının başkanlığının e-defter uygulanamsına yüklediği ve 2023 şubat dönemine ait ikinci kopyalarının başarılı olarak gelir idaresi başkanlığının saklama programına aktardığının tespit edildiği belirtildiğinden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesini talep ediyoruz " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı şirket vekilince Şubat 2023 dönemi yevmiye ve kebir e defter beratlarının yenilenmesi ve ikincil kopyaların tekrardan gönderilmesi için Şubat 2023 dönemi yevmiye ve kebir e defter beratları ile ikincil kopyaları için zayi belgesi verilmesi talepli eldeki davayı açmış ise de; gelir idaresi başkanlığının 03 Ekim 2023 tarihli yazısı ile e-defter sisteminin kontrolünden e-defter beratlarının başkanlığın e-defter uygulamasına yüklediği ve 2023 şubat dönemine ait ikinci kopyalarının başarılı olarak gelir idaresi başkanlığının saklama programına aktardığının bildirildiği,

davacının tacir olup ticari defter ve kayıtlarının korunmasında özen yükümlülüğünün bulunduğu, davacının şirketine ait tüm evrak ve defterlerin saklamasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği, zayi talep edilen ticari defterlerin zayi olup olmadığının dahi belli olmadığı ve TTK'nun 82/7. maddesindeki koşulların oluşmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]