Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/864 K.2025/177

...

DAVA

İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2023

KARAR TARİHİ : 12/03/2025

K.YAZIM TARİHİ : 13/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında franchise ilişkisi bulunmakta olup davalının yetkilisi olduğu kurum, müvekkili şirketin ...bayisi olduğunu, taraflar arasındaki franchise ilişkisi gereği davalı; "müvekkil şirket markasının itibarına zarar verebilecek her türlü davranıştan kaçınmakla" yükümlü olduğu gibi mevcut işyerinin herhangi bir yerinde franchise alanın kendi nam ve hesabına olanlar dışında, franchise veren müvekkil şirketin ön yazılı izni olmadan başka ek işaretler, dağıtımcı ve ürün satan şirketlerin reklamları, tanıtım araçları vb. veya posterler koyamayacağını, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde davalının,

müvekkili şirketin hiçbir şekilde bilgisi ve yazılı onayı olmaksızın üçüncü kişiler ile ortaklık kurmuş olduğunu, müvekkili şirkete ait tabelaların iş yerinden kaldırılarak başka bir markaya ilişkin tabelalar kullanılarak hizmet verildiği tespit edildiğini, bu husus ise gerek fotoğraflar gerekse video kayıtları ile kayıt altına alınmış, google üzerinden "..." şeklinde arama yapıldığında dahi "..." ismi üzerinden tamamen aynı adreste, rakip firmaya ait farklı tabelayla aynı hizmetin yürütüldüğünün tespit edildiğini, davalının alınmamış olan 31.01.2022/31.12.2022 tarihleri arasında tabela kullanım ücreti borcuna istinaden,

müvekkili şirket tarafından 31.01.2023 tarihli, ... numaralı, 236.000 TL bedelli E-Fatura keşide edildiğini, anılan faturaya ilişkin TTK m.21 uyarınca herhangi bir itirazda bulunulmadığından fatura ve borç içeriği, davalı tarafından da kabul edildiğini, keza huzurdaki icra takibi de bahsi geçen fatura dayanak gösterilmek suretiyle 03.03.2023 tarihinde başlatıldığını ve davalı tarafından 06.03.2023 tarihinde borcun içeriğine yönelik iddialarını karşılar şekilde herhangi bir savunma dahi yapılmaksızın tamamen matbu gerekçelerle yetki ve borca itiraz edilmiş ve icra takibinin durdurulduğunu,

davalının franchise anlaşmasına aykırı hareketleri somut delillerle sabit olup içeriği kesinleşen faturaya yönelik itirazların haksız olduğunu, huzurdaki takip, faturaya dayalı olarak başlatılmış ve davalı tarafından itiraz edilmediğini, davalının 3. kişiler ile anlaşma yaparak müvekkili şirkete ait tabelaları iş yerinden kaldırdığı somut delillerle sabit olduğunu, davalı tarafından yetki itirazında bulunulmuş ise de anlaşılacağı üzere huzurdaki dava faturaya dayalı alacak istemiyle açılmış itirazın iptali davası olduğunu, icra takibine dayanak borç,

faturaya dayalı bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olduğuna göre TBK.nun 89. maddesi gereğince, müvekkili şirketin sicile kayıtlı adresinin bulunduğu yerdeki icra dairesi olan .... yetkili olduğunu, izah edilen ve resen nazara alınacak hususlar doğrultusunda; davalının ... sayılı dosyasına vaki haksız itirazının iptaliyle takibin devamına ve davalının dava konusu alacağın %20'sinden az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına çarptırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı taraf dava dilekçesi ile, müvekkili ile tarafı arasında franchise ilişkisi olduğunu, davacı tarafça gerçekleştirilen inceleme neticesinde müvekkilinin başka bir markaya ait tabelalar ile hizmet verildiğinin tespit edildiğini, müvekkilinin 31/01/2022 - 31/12/2023 tarihleri arasındaki tabela kullanım borcuna istinaden 31/01/2023 tarihli, ... numaralı, 236.000 TL bedelli e-fatura keşide edildiğini, anılan faturaya müvekkilinin itiraz etmediğini, bahsi geçen faturaya istinaden icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin haksız yere icra takibine itiraz ettiğini iddia ederek ...E.

Sayılı dosyaya yapılan itirazın iptalini ve dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, ancak huzurdaki uyuşmazlık haksız ve hukuka aykırı olmakla reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı taraf müvekkili şirket ile arasında Franchise sözleşmesi bulunduğunu iddia ettiğini, dava konusu alacağının ispat vasıtası olarak da iddia ettiği Franchise sözleşmesine dayalı keşide ettiği 31/01/2023 tarihli,... numaralı, 236.000 TL bedelli e-faturayı gösterdiğini, somut uyuşmazlıkta iddia edilen sözleşmesel ilişkinin varlığı halinde lehine sonuç doğacak tarafın davacı olduğu sabit olduğunu,

davacı taraf iddia ettiği Franchise sözleşmesini ispat etmediği müddetçe keşide ettiği 31/01/2023 tarihli, ... numaralı, 236.000 TL bedelli e-fatura delil niteliğine haiz olmadığını, davacı taraf alacaklı olduğunu ispat edemediğini, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, 31/01/2023 tarihli, ...numaralı, 236.000 TL bedelli e-fatura müvekkil şirkete keşide edildiğinde, davacı taraf ile müvekkili şirketin sözleşmesel ilişkisi bulunmadığı,

alacağı ve keşide edilen faturayı kabul etmedikleri için müvekkili şirket tarafından ...numaralı iade faturasının kesildiğini, iadeye konu 31/01/2023 tarihli, ... numaralı, 236.000 TL bedelli e-faturaya konu 10/02/2023 tarihli ...numaralı iade faturasını sunduklarını, davacı tarafça keşide edilen 31/01/2023 tarihli, ...numaralı, 236.000 TL bedelli e-fatura müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, fatura ilgili sistem üzerinden görüldüğünü ve akabinde müvekkili şirket tarafından iade faturasının gönderildiğini, müvekkili şirket tarafından keşide edilen 10/02/2023 tarihli ... numaralı iade faturası aynı zamanda 31/01/2023 tarihli, ...numaralı,

236.000 TL bedelli e-faturaya itiraz niteliği de taşıdığını, davacı taraf her ne kadar süresi içerisinde faturaya itiraz edilmediğini iddia etse de itiraz süresi içinde yapıldığını, belirttikleri üzere davacının keşide ettiği fatura zaten müvekkili şirkete tebliğ edilmediği için faturaya itiraz etmek için yasal süre henüz başlamadığını, bu noktada faturanın müvekkili şirkete tebliğ edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini, izah ettikleri sebepler ve mahkemece re'sen göz önünde bulundurulacak sebepler çerçevesinde.

Haksız ve hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının franchasing sözleşmesine aykırılıktan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan baki icra takibine itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır. Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, icra dosyası, faturalar, ihtarname, ticari defterler dosya arasına alınmıştır. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Mahkememizce alınan 20.09.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda: Davacı şirket "..." markası sahibi olduğunu, davalı ile aralarında franchise ilişkisi olduğunu, davalı yan ise davacı tarafla arasında herhangi bir sözleşmesel ve/veya hukuki ilişki bulunmadığını belirttiği, dava dosyasında taraflar arasında akdedilen yazılı bir sözleşme bulunmadığından taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tespiti konusunda takdirin mahkemeye ait olduğunu, dava konusu icra takibine dayanak faturanın davacı şirket tarafından davalıya kesilen 31.01.2023 tarihli, ... numaralı 236.000,00 TL bedelli fatura olduğunu,

fatura açıklamasında Marka (Tabela) kullanım bedeli olduğunun belirtildiği, iş bu faturanın tebliğ belgesinin dava dosyasında görülemediği, davalı tarafından davacı şirkete iade faturasının kesildiğini, bu faturanın ise 10.02.2023 tarih ve ... numaralı 236.000,00TL bedelli olduğunu, davacı ticari defter kayıtlarına göre davacı şirketin davalıdan icra takip tarihi itibariyle 236.000,00-TL alacaklı olduğunu, davalının ticari defterleriyle ilgili inceleme için yazılan talimata ...

Talimat sayılı dosyasıyla bila ikmal iade edildiğinin anlaşıldığı, davalı beyan dilekçesi ekinde sunulan ... Vergi Dairesi... a ait 01.01.2023 ile 31.12.2023 defter beyan sistemine göre ise davacı şirkete takip dayanağı faturadan kaynaklı bir borcunun bulunmadığını, ....

E icra takibinde davacı takip alacaklısının davalı takip borçlusundan 236.000,00-TL alacağının takipten itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsili talep ettiği, takip talebinde dayanak belge olarak 31.01.2023 tarihli, ... numaralı 236.000,00 TL bedelli faturanın gösterildiğini, itirazın iptali konusunda dosya kapsamında takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

... adresinde 2. Sınıf vergi mükellefi olarak çalıştığını, 2. Sınıf işletme defteri olduğunu, ... ait işletme defteri incelendiğinde ... ile ... arasında ticari bir ilişki olduğu ve bu ilişki sonucu olarak ( tabela marka kullanım bedeli) adı altına e arşiv fatura kesildiğini,

...'a ait işletme defterinin gider bölümü incelendiğinde 86 sıra noda işlenen 31/01/2023 tarih ve ...nolu e arşiv fatura içeriğin de tabela (marka )kullanım bedeli olarak Kdv dahil 236.000,00 TL fatura kesildiği ve gider kalemi olarak işlendiğini,...'a ait gelir kalemleri incelendiğinde 72 sıra nolu e arşiv fatura kaleminde 31/01/2023 tarih ve ... nolu fatura kalemine ait iade faturası düzenlendiğini, bu faturaya ait 10/02/2023 tarih ve ... no ile iade faturası kesilip işlendiğini, ticari e-Fatura ve e arşiv fatura da İade Ticari olarak düzenlenen e arşiv - e-faturalarda ise alıcının kabul etme veya reddetme seçeneği bulunduğunu,

8 gün içerisinde sistem üzerinden e-faturayı ve e arşivi reddederse iade faturası düzenlemesine gerek olmadığını, bu faturalarda reddetme ve iptal durumu görülmediğini, davalı ... davacı tarafından 31/01/2023 tarihlnde kesilen faturaya istinaden 10/02/2023 tarihinde iade faturası kestiğini, takdir mahkemeye ait olmak üzere yapılan inceleme ve hesaplamalar sonucunda; davaya konu olan 31/01/2023 tarih ve ... nolu faturaya karşılık 10/02/2023 tarih ve ... no ile iade faturası kesildiği için alacak ve borç doğmadığı bildirilmiştir.

... Mahkemesinden talimat yoluyla alınan 09.12.2024 tarihli ek raporda; Mahkemece tarafından ek rapor düzenlenmesi istenmiştir. davalı...tarafından inceleme için yasal defterleri zamanımda verilmiş olup bu rapor defter üzerindeki bilgiler ışığında düzenlendiğini, gelir ve gider kaleminde gelen ve iade edilen faturalar koyu renkli olarak gösterildiğini, bunların ışığında davaya konu olan 31/01/2023 tarih ve ... no lu faturaya karşılık 10/02/2023 tarih ve ... no ile iade faturası kesildiği için alacak ve borç doğmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce alınan 19.02.2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda: Bilirkişi kök raporunda tespit ve değerlendirmelere dosya kapsamında yer verildiğini, talimat dosyası bilirkişi raporunun da incelendiğini, davacı şirket "...markası sahibi olduğunu, davalı ile aralarında franchise ilişkisi olduğunu, davalı yan ise davacı tarafla arasında herhangi bir sözleşmesel ve/veya hukuki ilişki bulunmadığını belirttiğini, dava dosyasında taraflar arasında akdedilen yazılı bir sözleşme bulunmadığından taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tespiti konusunda takdirin mahkemeye ait olduğunu,

dava konusu icra takibine dayanak faturanın davacı şirket tarafından davalıya kesilen 31.01.2023 tarihli, ... numaralı 236.000,00TL bedelli fatura olduğu, fatura açıklamasında Marka (Tabela) kullanım bedeli olduğunun belirtildiğini, iş bu faturanın tebliğ belgesinin dava dosyasında görülemediğini, davalı tarafından davacı şirkete iade faturasının kesildiğini, bu faturanın ise 10.02.2023 tarih ve ... numaralı 236.000,00TL bedelli olduğunu, davacı ticari defter kayıtlarına göre davacı şirketin davalıdan icra takip tarihi itibariyle 236.000,00-TL alacaklı olduğu,

davalının ticari defterleriyle ilgili inceleme için yazılan talimat dosyasında hazırlanan bilirkişi raporunda ise "davaya konu olan 31/01/2023 tarih ve...no lu faturaya karşılık 10/02/2023 tarih ve ... no ile iade faturası kesildiği için alacak ve borç doğmamıştır" şeklinde tespitte bulunulduğu,

davalı beyan dilekçesi ekinde sunulan...a ait 01.01.2023 ile 31.12.2023 defter beyan sistemine göre ise davacı şirkete takip dayanağı faturadan kaynaklı bir borcunun bulunmadığını, ...E icra takibinde davacı takip alacaklısının davalı takip borçlusundan 236.000,00-TL alacağının takipten itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsili talep ettiğini, takip talebinde dayanak belge olarak 31.01.2023 tarihli, ... numaralı 236.000,00TL bedelli faturanın gösterildiğini, dosya kapsamındaki belgeler ve bilirkişi kök rapordaki tespit ve değerlendirmelere göre itirazın iptali konusunda takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Dava, takip talebine itiraz edilen alacaklının alacağının varlığını genel hükümlere dayanarak ispat suretiyle itirazın iptali istemine ilişkindir. (İİK m.67) Davalı taraf icra dairesinin yetkisine icra müdürlüğünde itiraz edilmiş ise de TBK 89. maddesi gereğince itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

... E icra takibinde takip alacaklısının davacı şirket, takip borçlusunun davalı olduğu, 06.03.2023 tarihinde örnek no 7 ilamsız icra takibi olarak başlatıldığı, 236.000,00TL asıl alacak tutarının ticari temerrüt faiziyle birlikte tahsilinin talep edildiği, takip borçlusu davalının yetki ve borcun tamamına itirazı üzerine icra takibinin durduğu, takip talebinde dayanak belge olarak 31.01.2023 tarihli, ... numaralı fatura bedeli 236.000,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Davacı şirket tarafından davalıya keşide edilen ... sayılı ihtarnamede özetle; taraflar arasında ... markasının kullanılmasına ilişkin franchise sözleşmesi akdedildiği belirtilerek sözleşme hükümlerinin ihlali nedeniyle 250.000,00TL cezai şart tutarının ödenmesinin talep edildiği, görülmüştür.

Dava konusu icra takibine dayanak faturanın davacı şirket tarafından davalıya kesilen 31.01.2023 tarihli,...numaralı 236.000,00 TL bedelli fatura olduğu, fatura açıklamasında Marka (Tabela) kullanım bedeli olduğunun belirtildiği, davalı tarafından davacı şirkete iade faturasının kesildiği, bu faturanın 10.02.2023 tarih ve ...numaralı 236.000,00TL tutarlı olduğu, anlaşılmaktadır.

Toplanan delillere göre; davacı şirket ... markası sahibi olduğunu bu marka ile davalı ile aralarında franchise ilişkisi olduğunu, taraflar arasındaki franchise ilişkisi devam ederken davalının kendilerinden izin almadan işyerinde mevcut tabelayı indirerek rakip firmanın tabelasını kullanması nedeniyle sözleşme hükümlerinin ihlalinden dolayı cezai şart tutarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki davalı itirazının iptali istemi ile eldeki davanın açmıştır. Davalı taraf davacı taraf ile arasında herhangi bir sözleşmesel veya hukuki ilişki bulunmadığını, davacının düzenlediği faturanın kendilerine tebliğ edilmediğini sistem üzerinde görülmesi üzerine davacıya 10/02/2023 tarihli... numaralı iade faturasını düzenlediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı hükme esas alınan bilirkişi raporlarına göre dava konusu icra takibine dayanak faturanın davacı şirket tarafından davalıya kesilen 31.01.2023 tarihli, 236.000,00 TL bedelli fatura olduğu, fatura açıklamasında Marka (Tabela) kullanım bedeli olduğunun belirtildiği, iş bu faturanın tebliğ belgesinin dava dosyasında bulunmadığı,

yine davalı defterlerinde 10.02.2023 tarihli iade faturası düzenlediği davacının faturasının tebliğ tarihi mevcut olmadığından davalı kayıtları dikkate alındığında iade faturasının süresinde olduğunun kabul edildiği bu haliyle iade faturasının aksinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği yazılı sözleşme de bulunmadığı dikkate alınmadığından davacının davası sübut bulmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...