Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/209 K.2025/52

... DAVALI : Hasımsız

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 25/03/2024

KARAR TARİHİ : 27/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ..., işletmesi olan ... 'nın faaliyetlerini yürütmekte olup, vergi kayıtları ...tarafından incelendiğini, yapılan incelemeler neticesinde, müvekkili ... vergi numarasına sahip olup, 2021/07 dönemine ait yaşanan teknik sorun nedeniyle işletmelerine ait verilerde kısmı sorunlar oluştuğunu, verilerin veri kurtarma programı ile kurtarılması sırasında zarar gördüğü ve 2021/07 dönem eDefterin XML yapısının bozulduğunun tespit edildiğini, söz konusu 2021/07 dönem e-Defterin ... zamanında aktarıldığı sunucuda (server) kalan verinin zarara gördüğü tespit edildiğini,

bu durumun ortaya çıkmasıyla birlikte, 2021/07 dönemine ait e-Defterin XML yapısının zarar görmesi sonucunda zayi olan belgelerin, ... nezdinde tekrar yüklenmesi amacıyla mahkemeden zayi belgesi talep etme zorunluluğu doğduğunu 2021/07 dönemine ait eDefterin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davanın niteliği gereği hasımsız olarak açılmıştır.

DELİLLER

-Davacının ticari defter ve bağlı kâğıtları, -... kayıtları, -18/10/2024 günlü bilirkişi kurul raporu,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Talep , TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

TTK'nun 82/7. maddesinde, " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün (01/07/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 55. maddesi ile "otuz gün" şeklinde değiştirilmiştir) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anılan TTK'nun 82/7. maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır.

Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin defter ve belgelerin korunması anlamında gereken özeni göstermesi, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu hususta ispat külfeti de davacının üzerinde bulunmaktadır. Tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir. (...karar sayılı emsal içtihatları).

Davacının zayi belgesi talep ettiği belgelerin zayi olup olmadığının tayin ve tespiti bakımından davacıya ait ticari defterler ve elektronik kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmış ...bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 18/10/2024 günlü bilirkişi raporunda raporunda; "...Davacı ...’nın 17.10.2024 tarihinde saat:10:00 sularında Ticari Defterlerin tutulduğu bilgisayar üzerinde inceleme gerçekleştirilmiş olup, İşyerinde, muhasebe, işlerinin Zirve Yazılımı ile takip edildiği, e-fatura, e-defter entegratör firması ve saklama hizmetinin .... firmasından alındığı,

Bilgisayar harddisk’in de ve ofisin ortak alanında Defter Beratlarının, yevmiye defterlerinin yedeklerinin bulunduğu görülmektedir, bununla birlikte anılan verilerin Zirve Bulut uygulamasıyla, Zirve yazılım firmasında da yedeğini tutulduğu, Muhasebe yazılım, entegratör ve saklama hizmeti veren ... firması tarafından düzenlenen teknik raporda, 2021/07 dönemine ait eDefter dosyalarının bozulduğu belirtildiği, iş yerinde geçmişe dönük muhasebe kayıtlarının – yedeklerinin bulunduğu, bu kayıtlardan 2021/7 dönemine ait ...-... dosyalarının zarar gördüğü,

aşağıda sunulan ekran görüntülerinden de anlaşılacağı üzere diğer aylara dönemlere ait beratlar yüklendiğinde kayıtların görüldüğü 2021/7 dönemine ait kayıt yüklendiğinde görüntülenemediği, dosyanın zarar gördüğü şeklinde hata verdiği dosyanın diğer ortamdaki yedekleri de denenmiş olup, aynı şekilde dosyanın zarar gördüğü şeklinde hata mesajı alındığı, Tecrübelerimize dayanarak adli bilişim teknikleri ile veri kurtarma yöntemleri ile verilerin kurtarılma imkânı, dosyanın onarılması, yedeklerin tekrardan oluşturulması imkânı bulunmadığı, firmada farklı bir ortamda bulunan yedekler de denendiğinde aynı şekilde dosya hatası verdiği,

Firmaya – bilgisayara herhangi bir siber saldırı olmadığı, anılan dosyanın bozulma sebebi tarafımızca anlaşılamadığı, dava konusu döneme ilişkin Elektronik Defter Genel Tebliği hükümleri uyarınca zayi belgesi verilmesi şartlarının oluştuğu..." sonuç ve kanaatine varıldığını bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; dosyaya sunulan 18/10/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu dikkate alındığında davacı iş yerinde yapılan teknik inceleme neticesinde, iş yerinde muhasebe işlerinin ... ile takip edildiği, e-fatura, e-defter entegratör firması ve saklama hizmetinin .... firmasından alındığı, bilgisayar harddisk’in de ve ofisin ortak alanında Defter Beratlarının, yevmiye defterlerinin yedeklerinin bulunduğu, bununla birlikte anılan verilerin Zirve Bulut uygulamasıyla, Zirve yazılım firmasında yedeğini tutulduğu,

muhasebe yazılım, entegratör ve saklama hizmeti veren .... firması tarafından düzenlenen teknik raporda,...dönemine ait e-Defter dosyalarının bozulduğu belirtildiği, iş yerinde geçmişe dönük muhasebe kayıtlarının yedeklerinin bulunduğu, bu kayıtlardan 2021/7 dönemine ait ..... dosyalarının zarar gördüğü,...dönemine ait kayıt yüklendiğinde görüntülenemediği, dosyanın zarar gördüğü şeklinde hata verdiği dosyanın diğer ortamdaki yedekleri de denenmiş olup, aynı şekilde dosyanın zarar gördüğü şeklinde hata mesajı alındığı, adli bilişim teknikleri ile veri kurtarma yöntemleri ile verilerin kurtarılma imkânı, dosyanın onarılması,

yedeklerin tekrardan oluşturulması imkânı bulunmadığı, firmada farklı bir ortamda bulunan yedekler de denendiğinde aynı şekilde dosya hatası verdiği, firmaya bilgisayara herhangi bir siber saldırı olmadığı, anılan dosyanın bozulma sebebinin bilirkişi kurlunca anlaşılamadığı, dava konusu döneme ilişkin Elektronik Defter Genel Tebliği hükümleri uyarınca zayi belgesi verilmesi şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸[e-imzalıdır] Hakim ... · ¸[e-imzalıdır]