Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/317 K.2024/827

T.C. ...4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/671 Esas - 2024/830

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

ANKARA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/671 Esas

KARAR NO : 2024/830

DAVA

Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/10/2022

KARAR TARİHİ : 28/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Menfi tespit( ... Bayilik sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, Dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 24.06.2019 tarihli... .. ...

Bayilik Sözleşmesini imzalandığını, davacının davalı şirketle yaptığı sözleşme sonrasında bir çok aksaklık yaşamaya başladığını, davalı şirket bir çok kere müvekkil şirkete hatalı ürün (...) gönderdiğini, piyasadan yüksek fiyatlara zannımızca aralarındaki sözleşmenin bağlayıcılığını düşünerek mal satmaya dayatması üzerine müvekkil şirketin bir karlılığı kalmamış müvekkil şirket piyasa ile rekabet edemez olmuş ve zarara uğramaya başladığını, yapılan sözlü görüşmeler de netice vermeyince nihayetinde sözleşmeyi haklı olarak fesih ettiklerini,

bunun üzerine davalının müvekkil şirket aleyhine ... ... ... miktarlı bir ilamsız icra takibi başlatıldığını, süresinde takibe itiraz edemediklerini, itiraz süresi geçtiği için borçlu olmadıklarının tespiti gerektiği beyan ederek müvekkilimizin davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu süre zarfında müvekkilimizin icra takibi konu parayı ödemek zorunda kalması halinde İSTİRDATINA ve davalı tarafından müvekkilimize kötü niyet tazminatı ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili dilekçesinde özetle. Dağıtıcı firma davalı ... ... ... A.Ş. üretici firma değildir. Hatalı ürünün ... ile ilgisi bulunmadığını, davacı şirket tarafından sözleşmenin feshine dair 06/05/2022 tarihli Balıkesir Noterliği’nin 05217 yevmiye sayılı ihbarnamesi ile gönderdiği fesih ihbarında piyasa şartları ve rekabet edemedikleri gerekçesi ile sözleşmeyi feshettiklerini açıkladıklarını, hatalı ürün iddiasının bildirilmediğini, sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, ...

Oto Bayilik Sözleşmesinin haksız feshi nedeni ile başlatılan ilamsız takip ile ilgili kar mahrumiyeti hesaplaması davalı şirket tarafından davacı bayiye yapılan satış durumuna göre hesaplama yapılmış ve sözleşmenin fesih tarihinden sözleşmenin bitiş tarihi olan 24/06/2024 tarihine kadar kar mahrumiyeti 513.764,40 TL. olup ilamsız takipte aylık kar kaybı 21.406,85 TL. üzerinden 4 aylık kar kaybı talebinde bulunulduğunu beyan ederek davanın REDDİNE, % 20 inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- Taraflar arasında imzalanan ... bayilik sözleşmesi -Noter ihtarname örneği - Bilirkişi heyeti raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan ... Bayilik Sözleşmesinin haksız feshedilmesi nedeniyle doğduğu ileri sürülen kâr mahrumiyeti alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibinde davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ödeme yapılması durumunda istirdat istemine ilişkindir.

Davaya konu .... .... ... E sayılı dosyasının incelenmesinde; ... Petrol Ürünleri tarafından .... .... ... aleyhine 85.627,00-TL kar mahrumiyeti alacağı için icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.

Dosyamıza sunulan ve taraflar arasında imzalanan ... .... ... Otogaz Bayilik Sözleşmesinin incelenmesinde; dosyamız davacısı ... .... ... ile davalı ... Petrol Ürünleri A.Ş arasında imzalandığı, sözleşmenin 24/06/2019- 24/6/2024 yılları arasında 5 yıllık olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Bayilik sözleşmesinin incelenmesinde ise; sözleşmenin “sona ermesinin sonuçları” başlıklı 23.1 maddesinde “ …haksız surette Bayi tarafından sözleşmenin feshedilmesi halinde Bayi………sözleşme feshedilmemiş olsaydı ifa edileceği süre sonuna kadar ki döneme ait olmak üzere Güçgazın ileriye dönük kar mahrumiyetini derhal ödemekle yükümlüdür” hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından ... .... ... yevmiye numaralı ihtarı ile “ bayilik sözleşmesinin piyasa şartlarından ve rekabet edemeyişimizden dolayı ve gördüğümüz lüzüm üzerine” şeklindeki gerekçe ile feshedildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında akdi ilişki ve sözleşmenin feshedildiği hususu çekişmesiz olup uyuşmazlık sözleşmenin feshinin haksız olup olmadığı ve bu kapsamda davalının davacıdan kar mahrumiyeti alacağı isteyip isteyemeyeceği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davalının ticari defterlerinin incelenmesi için alınan bilirkişi raporunda özetle; Davalı şirketin davacı şirketten 1. 520,99.- TL cari hesap alacağı, 212,941,36, 251 günlük yasal faiz 114,462,35 X& 11,75X 251/100 =33.757,81 toplamda alacağı 148.220,16.- TL olduğu mütalaa olunmuştur.

Davacının ticari defterlerinin incelenmesi için alınan bilirkişi raporunda özetle.

Davacı şirketin ticari defterlerinin usulün uygun düzenlendiğini, Sözleşme gereği davacının HAKLI BİR NEDENE DAYANMAKSIZIN SÖZLEŞMEYİ FESH ETMESİ HALİNDE Davalı şirketin, sözleşme fesh edilmemiş olsaydı ifa edileceği süre sonuna kadar ki döneme ait olmak üzere ileriye dönük KAR MAHRUMİYETİ doğduğunu, Ancak , Gerek madde içeriğinde gerek se sözleşmenin bütününde Kar Mahrumiyetinin nasıl hesaplanacağı belirtilmediğini, davalı şirketin mahkemenize verdiği dilekçede Kar Mahrumiyetinin davalı şirket tarafından davacı bayiye yapılan satış durumuna göre hesaplandığını bildirmişse de, Taraflar arasında 24.06.2019 yapılan ...

OTOGAZ BAYİLİK SÖZLEŞMESİ nde kar mahrumiyetinin hesaplanması ile ilgili herhangi bir kriter (oran, yüzde, katsayı vb) bulunmadığından KAR MAHRUMİYETİ hesabı ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılamadığı bildirilmiştir.

Taraf delilleri toplandıktan sonra alınan 05/12/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle sözleşme gereğince davacı bayinin sözleşmenın feshi halinde aleyhine uygulanacak kar kaybı hesabı yapılamadığı , bu durumda davacı aleyhine kar kaybı talebiyle yapılan icra takibinden dolayı menfi tespit talebinin takdirinin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 23.1 de yer alan “ haksız surette Bayi tarafından sözleşmenin feshedilmesi halinde Bayi………sözleşme feshedilmemiş olsaydı ifa edileceği süre sonuna kadar ki döneme ait olmak üzere Güçgazın ileriye dönük kar mahrumiyetini derhal ödemekle yükümlüdür” şeklindeki hükmü ve Yargıtay .... .... ... sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalının aynı bölgede yeni bir istasyon kurup kurmadığı, yeni bir bayi ile sözleşme yapıp yapmadığı,

yeni istasyon kurulmamış ve yeni bir bayilik sözleşmesi imzalanmamış ise aynı bölgede dava konusu sözleşme ile aynı şartlarda bayilik sözleşmesi yapılması için gerekli makul sürenin ne olacağı saptanarak, davalının bu süreler için, daha önceki yıllarda elde ettiği kar miktarı esas alınarak kar mahrumiyetinin hesaplanması için dosya bilirkişiye yeniden tevdi edilmiş alınan 10/06/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle.

Bayilik sözleşmesi yapılması için gerekli makul sürenin ne olacağının sektör bilirkişisi tarafından saptanacağına yer verilmekle heyetimiz içerisinde sektör bilirkişisi bulunmadığından makul sürenin tekabül ettiği zaman aralığının heyetimizce öngörülemeyeceği, Ancak konuya ilişkin emsal yargı kararlarında makul sürenin 6 ay, 12 ay, 24 ay olabileceğine yer verildiğinden makul sürenin tayini bakımından takdiri mahkemeye ait olmak üzere mahrum kalınan kar bakımından terditli hesaplama yapıldığında.

24 aylık mahrum kalınan kar 115.332,24 TL, 12 aylık mahrum kalınan kar 57.666,12 TL, 6 aylık mahrum kalınan kar 28.833,06 TL olduğu mütalaa olunmuştur.

Bilirkişi heyetine sektörel bilirkişide eklenerek alınan 31/10/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Kar mahrumiyeti hesabı için sektörel değerlendirme olarak 6 aylık bir sürenin makul olacağı ve tüm kar mahrumiyeti hesaplamalarının buna göre yapılmasının uygun olacağı, 6 ay için davalının mahrum kaldığı kârın ise; (4.805,51 TL/ay * 6 ay) = 28.833,06 TL olarak hesaplandığı mütalaa olunmuştur. Alınan rapor dosya içeriğine uygun denetime açık olduğundan hükme esas alınmıştır.

Bu bağlamda, yapılan yargılama, sunulan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ...

Otogaz Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 24/06/2019- 24/6/2024 yılları arasında 5 yıllık olarak düzenlendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin bayi konumundaki davacı tarafından 06/05/2022 tarihinde feshettiği sabit olup davacı bayinin sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğine dair dosyaya herhangi bir delil sunmadığı gibi davacı tarafından davalı bayiye çekilen ihtarnamede davacı bayinin piyasa şartları nedeniyle sözleşmeyi feshettiği bildirmiş olması nedeniyle davacı bayinin bayilik sözleşmesini haksız feshettiği sabit olup taraflar arasındaki sözleşmenin “sona ermesinin sonuçları” başlıklı 23.1 maddesinde “ …haksız surette Bayi

tarafından sözleşmenin feshedilmesi halinde Bayi………sözleşme feshedilmemiş olsaydı ifa edileceği süre sonuna kadar ki döneme ait olmak üzere Güçgazın ileriye dönük kar mahrumiyetini derhal ödemekle yükümlüdür” hükmü gözetildiğinde davalı şirketin davacı şirketten kar mahrumiyeti isteyebileceği bu kapsamda, davalının davacıdan mahkememizce benimsenen 31/10/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda belirtilen 28.833,06 TL kar mahrumiyetini isteyebileceği, bakiye 56.793,94-TL kar mahrumiyeti tazminatını isteyemeyeceği anlaşılmakla; davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile.

Dava konusu ...29. İcra Müdürlüğü'nün 2022/13544 E. Sayılı takip dosyasında takibe konu 56.793,94-TL asıl alacak yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından davacının tazminat talebinin reddine, alacağın varlığı yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davalının tazminat talebinin de reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.