Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/454 K.2025/23

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 11/07/2023

KARAR TARİHİ : 10/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...., 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi olarak kurulduğunu, sermayesinin tamamının devlete ait bir kamu iktisadi teşekkülü olduğunu, müvekkilin mal alımı, hizmet alımı, yapım ve satın alım işleri, 4734 ve 4735 sayılı kanunlar ve ikincil mevzuatı hükümlerine göre yürütülmekte olduğunu, ihale karar damga vergileri yüklenici tarafından, sözleşmeler imzalanmadan önce müvekkili idare hesaplarına yatırıldığını, söz konusu damga vergileri mükellef olan müvekkilince yasal süresi içerisinde beyan edilip vergi dairesine ödendiğini,

ancak davalı ... kayıt nolu ihalenin karar damga vergisi için ... tarafından müvekkili ... adına düzenlenen vergi/ceza ihbarnamesi ile 13.728,01 TL damga vergisi aslı, 13.728,01 TL vergi ziyaı cezası tahakkuk ettirilmiş, tarafımızdan ihbarname ile kesilen vergi cezası için uzlaşmaya gidildiğini, ayrıca 7326 Sayılı Kanun gereği yapılandırmaya gidildiğini, vergi ziyaı cezasının kaldırıldığını ve gecikme faizinde indirim yapıldığını, bunun sonucu damga vergisi ve ferileri olarak toplam 14 240,30 TL yapılandırma sonrası oluşan .... nolu tahakkuk içerisinde ödendiğini,

ödemeleri takiben davalı firmaya ödenen tutarın sözleşme ve ekleri gereği taraflarına ödenmesi için yazı yazılmışsa da, davalı tarafça ödemenin yapılmadığını belirterek davanın kabulüyle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 14.240,30 TL alacaklarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yan usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir. Davanın; hizmet alım işine ilişkin sözleşme nedeniyle ihale karar damga vergisinin ve ferilerinin ... tarafından davacıya yansıtılmasına ilişkin alacak istemine yönelik olduğu anlaşıldı. Celbi talep edilen delillerden ...ihale kayıt numaralı ihale için yatırılması gereken ihale karar damga vergisi yönünden davacı şirket adına düzenlenen vergi/ceza ihbarnamesinin ve taahhüt ettirilen vergilerin, uzlaşma ve yapılandırma belgelerinin, davacı idare tarafından ödenen ihale damga vergisi ve ferileri tutarlarına ilişkin bilgi ve belgeler dosyaya kazandırılmış, bilirkişi raporu alınmıştır.

...%49) ile "14.06.2016-31.07.2016 tarihleri arasında .... ihtiyacı olan 95 kişi ile 24 ay (2 yıl) süreli "...' ye ilişkin olarak ödenen sözleşme damga vergisi ve ihale kararına ait 28.381,64-TL damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzelteme başvurusunun reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu, ihale makamının resmi daire sıfatını taşımadığı, bu nedenle ihale kararına ait damga vergisinin mükellefinin kağıdı imza eden ihale makamı olduğu, söz konusu makamın damga vergilerinden muaf olmadığı,

ileri sürülerek iptali ile ödenen damga vergisinin gecikme zammı oranında hesaplanacak faiziyle birlikte iadesinin istenildiği, Yüce Mahkemenin Kararında özetle; " Açıklana nedenlerle Davanın kısmen Kabulüne, kısmen reddine, dava konusu zımmen ret işleminin, ödenen 13.728,01-TL tutarındaki damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile birlilkte davacıya iadesine, söz konusu işlemin belirtilen tutarı aşan bölümüne karşı açılan davanın reddine ..." denildiği, buna istinaden... ihtiyacı olan 95 kişi ile 24 ay (2 yıl) süreli "...

İhale Kayıt Numaralı);

7. Maddesi; Sözleşme bedeline dahil olan giderler,

7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeni ile meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin.

İlgili mevzuat gereğince yapılacak vergi, resim ve harç, gibi giderler ile İdari Şartnamenin 25. maddesinde belirtilen işçilik, yemek, ulaşım, giyim bedelleri ile Teknik Şartnamenin 7.1.l.a. maddesinin 5-6-7-8 sıralı alt bentleri ile 7.1.1.b.a., 7.!.l.b.c., 7.1.1.c.a. ve 7-l.l.c.c., maddelerinde belirtilen Malzeme giderleri ve Teknik Şartnamenin 7.1.l.a. maddesinin 1-2-3 alt bentlerinde savı ve nitelikleri.

7.3. maddesinde çalışma şartları belirtilen 1 adet kamyon, 1 adet kazıyıct-kazıcı-yükleyici ve 1 adet 4x4 Pick-up?m yakıt, tamir bakım, yedek parça vb. giderlerinin tümü sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.

14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz" hükmüne değinilmiştir.

Sözleşmenin 2. Sayfasından; sözleşme bedeli (4.987.987,13-TL) üzerinden ... firması (%51) hissesi oranında (2.575.477,85 TL) üzerinden 24.415,53-TL sözleşme damga vergisinin ( %0,948) ve ... firması (%51) hissesi oranında (2.412.657,17 TL) üzerinden 22.871,99-TL sözleşme damga vergisinin ( %0,948) ve sözleşme bedeli ( 4.987.987,13-TL) üzerinden ... firması (%51) hissesi oranında (2.575.477,85 TL) üzerinden 14.654,47-TL komisyon kararı damga vergisinin ( %0,569) ve Ünal Bilgi firması (%51) hissesi oranında (2.412.657,17 TL) üzerinden 13.728,01-TL komisyon kararı damga vergisinin ( %0,569) 06/2014 dönemine ait 0040 kodlu Damga Vergisi

beyannamesi ile beyan ettiği, 31.07.2014 tarih ve ... ödeme belge nolu tahsilat fişi ile ödemesinin yapıldığı hususunun Sayın Mahkemenin 12.12.2023 tarihli müzekkeresine istinaden ... sayılı yazı ile bildirildiği görülmektedir.

Davalı Yüklenici İş ortaklığı ...ihtiyacı olan 95 kişi ile 24 ay (2 yıl) süreli "Santral Sahası Temizlik Hizmet Alım İşi " hizmet alımında Uygulanacak İdari Şartnamenin; 25. Maddesi; 25.1.İstekliler, ilgili mevzuata gereğince yapılacak sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümünü teklif fiyata dahil edecektir" hükmüne değinildiği görülmüştür. Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 17/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... düzenlendiği,

488 Sayılı Damga Vergisi Kanununun 1. maddesinin 1.fıkrasında. “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar Damga vergisine tabidir.

Bu kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği,” Yine aynı Kanunun 3.maddesinde “damga vergisinin mükellefleri kağıtları imza edenlerdir.

Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. Yabancı memleketlerle Türkiye'deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların vergisini, Türkiye'de bu kağıtları resmi dairelere ibraz eden, üzerlerinde devir veya ciro işlemleri yapanlar veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalananlar öderler.

Ancak bunlardan ticari veya mütedavil kağıt mahiyetinde bulunanların vergisini, bunları en evvel satan veya kabul veya başka suretle kullanan kişilerin ödeyeceği,” belirtilmiştir.

Yine Damga Vergisi Kanununun 8. Maddesinde. “Bu kanunda yazılı resmi daireden maksat, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, belediyeler ve köylerdir. Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmi daire sayılmayacağı. Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun “II-Kararlar ve Mazbatalar” başlıklı bölümünün 2.maddesinde, her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu.

Damga Vergisinin 24. Maddesi ise Vergiye tabi kağıtların Damga Vergisinin ödenmemesinden veya noksan ödenmesinden dolayı alınması lazım gelen vergi ve cezadan, mükelleflere rücu hakkı olmak üzere, kağıtları ibraz edenler sorumludur. (Değişik: ... md.) Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması Damga Vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez.

Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumludurlar.” hükümlerine yer verilmiştir.

213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 227’nci maddesi; "...

B) İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır.

Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz. İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir.” şeklindedir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 3. ve 24. maddelerinde verginin mükellefi açık olarak tanımlanmıştır. Damga Vergisinin 3. Maddesinde damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder. denilmektedir. Dava konusu olan vergi “İhale Karar Damga Vergisi” dir. Damga Vergisi Kanununa göre verginin mükellefi bu kararı alan kişi veya kişilerdir. Vergiyi doğuran olay kesinleşen ihale kararının alınması olup dolayısıyla burada Damga Vergisinin mükellefi ... olacaktır. Damga Vergisi Kanunu’nun 8. Maddesinde resmi daire tanımı yapılmış ve genel bütçeye tabi kurumların resmi daire sıfatı taşıdığını ortaya koymuş, kanun maddesinde belirtilen ekli listede ... resmi daire sıfatı olmadığı anlaşılmaktadır.

Yine 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun 3.maddesi’nde ;....A) Vergi kanunlarının uygulanması: Bu Kanunda kullanılan "Vergi Kanunu" tabiri işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade eder. Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı göz önünde tutularak uygulanır.

İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır.

Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz. İktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir.” şeklindedir hükmüne yer verilmiş, davacı ...

İş ortaklığı arasında gerçekleşen ihale karar pulunun ödemesinin sözleşme ve ihale şartnamesi gereği ihaleyi kazanan firmalarca, "yüklenici" tarafından karşılanacağının belirtildiği dolayısı ile yüklenici... rücuen tahsil talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiş ,bilirkişi raporunun gerekçesi ve hesaplama yöntemi mahkememizce kabul edilerek,

taraflar arasında gerçekleşen ihale karar pulunun ödemesinin sözleşme ve ihale şartnamesi gereği ihaleyi kazanan firmalarca, "yüklenici" tarafından karşılanacağının belirtildiği dolayısı ile yüklenici ... aralarındaki sözleşme uyarınca ödeme yaptığı,

davacı ... tarafından sunulan ödeme kayıtları ve makbuzlara göre ,Yapılandırma Kanun gereği13.728,01 TL vergi aslı ile indirim uygulanmış olan 35,08 TL Yİ-ÜFE tutarı ve 377,25 TL gecikme faizi toplamı olmak üzere ,toplam 14.140,34 TL'nin ödeme tarihi olan 28/04/2021 den itibaren ,63,96 TL yargı harcı ve gecikme zammı bedelinin 05/10/2021 tarihinden itibaren (davacı tarafından ödeme tarihi itibari ile davalı yan sebepsiz zenginleşmiş sayılacağından ...

Karar sayılı kararında “Davalıya Ait Borcu Ödemek Zorunda Kalan Davacının Zararı Ödeme Tarihinde Doğduğundan Ödeme Tarihinden İtibaren Faiz Talep Edebilmesi İçin Karşı Tarafı İhtar ile Temerrüde Düşürmesine Gerek Olmadığını” kabul ettiğine dair kararı doğrultusunda) işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

...