Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/646 K.2024/681

Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 2- ... 3- ... 4- ... 5-... 6-... 7-...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 06/10/2023

KARAR TARİHİ : 11/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket faaliyet alanı ile ilgili aldığı ihalelere konu işlerin bir kısmını taşeron şirketler aracılığı ile yaptırdığını, davalı şirketlerde, müvekkil şirketin taşeronları olarak çalıştığını, davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı şirketlerde çalışan işçilerden ... in, ...

Esas sayılı dosyası ile ...'ne, işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama sonunda, .... sayılı kararı ile dava dışı işçinin tüm işçilik alacaklarından ... sorumlu tutulduğunu, dava dışı işçi lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu ... tarafından işçiye toplam 48.623,26 TL ödeme yapıldığını, ... müvekkil şirket ile olan ilişkisi sebebiyle dava dışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacağını (48.623,26 TL TL'yi) 11.01.2023 tarihinde müvekkil şirketin hakedişlerinden kesmek suretiyle kendisine yüklettiğini, 7.660,44 TL nin müvekkil şirkete ödendiğini,

kalan 40.962,82 TL'nin davalı şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, ödemeden davalılardan sorumlu olduğunu belirterek şimdilik 40.962,82 TL rücuen alacak miktarının ... tarafından müvekkil şirketin hak edişinden kestiği 11.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... mahkemeye beyanında; işçinin 01.05.2013-14.05.2013 döneminde çalıştığını beyan etmiştir.

Davalı ... Şirketi Mahkemeye Beyanında; Dava dışı işçinin işten kendisi ayrıldığını, alacaklarını aldığını belirtmişlerdir. İşçinin imzasının bulunduğu istifa dilekçesi ve ibraname dosyaya sunulmuştur. Ödemeye ilişkin belge bulunmamaktadır.

Davalı ... Şirketi (...) mahkemeye beyanında; Dava dışı işçiye çalıştığı döneme için anlaşarak istifa ve ibraname alınarak ödeme yapıldığını ödemenin şartlarına göre hareket edildiğini belirtmişlerdir. İşçinin imzasının bulunduğu istifa dilekçesi ve ibraname dosyaya sunulmuştur. Ödemeye ilişkin belge bulunmamaktadır.

Davalı ... Şirketi Mahkemeye Beyanında; Dava dışı işçinin İstifa ederek işten ayrıldığını, işçiye çalıştığı döneme için ibraname alınarak ödeme yapıldığını belirtmişlerdir. işçinin imzasının bulunduğu istifa dilekçesi ve ibraname dosyaya sunulmuştur. Ödemeye ilişkin belge bulunmamaktadır.

Davalı ... Şirketi Mahkemeye Beyanında; işçinin bu davayı açmadan önce arabulucuya başvurduğunu Büro dosya no ..., arabuluculuk no ... şirket uhdesindeki tüm işçilik alacakları alan buluculuk aşamasında anlaşılır olarak sonlandırıldığını, kişinin üstü hiç verene dava açarak mükerrer tahsil olduğunu üst işverenin rücu etmesini kanunu aykırı olduğunu belirtmiştir. Arabuluculuk anlaşma belgesini dosyaya sunulmuştur. Ödemeye ilişkin belge bulunmamaktadır.

Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının ... tarafından davacıdan rücuen tazmin edilmesi üzerine davacı tarafından davalılardan rücuen işçilik alacaklarının tazmini istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Deliller toplanmış, bilirkişi kök ve ek raporu alınmıştır.

Dosya kapsamı bilirkişiye tevdii edilmiş, 20/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ... Ltd.

Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda;

davacının dava dışı işçi ... ile ilgili olarak ..... sayılı mahkeme ilamı gereğince ... sayılı dosyasına dava dışı ... tarafından yapılan ödemeye istinaden 11.01.2023 tarihinde davacının hak edişinden kesilen 48.623,26 TL ödemenin 31.182,76 TL'sini davalılara rücu edebileceği rapor edilmiş, davalıların sorumlu olduğu miktarlar belirlenmiştir.

Bilirkişi raporuna beyan ve itirazlar kapsamında dosya yeniden bilirkişiye tevdii edilmiş, 05/08/2024 tarihli ek raporda özetle; dava dışı işçinin ... şirketindeki 15/04/2016-28/02/2017 ve 03/03/2017-31/12/2017 dönemi ile 08/04/2009-23/09/2009,29/03/2010-02/04/2010 tarihleri arası dönem dışlanarak .... sayılı mahkeme ilamı gereğince... sayılı dosyasına dava dışı ... tarafından yapılan ödemeye istinaden 11.01.2023 de davacının hak edişinden kesilen 48.623,26 TL ödemenin 39.901,16 TL'sini davalılara rücu edebileceği rapor edilmiş, davalıların sorumlu olduğu miktarlar belirlenmiştir.

Dava konusu hizmet alım sözleşmelerinin 8.maddesinde ile eki şartnamelere göre. "Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından ,ücret, fazla mesai ,yıllık ücretli izin alacağı......işçilik noksanları ,bunların gecikme faizleri ,iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ücretler ,işçilerin sağlık giderleri ,yüklenici hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ...

Kurumunun talep edebileceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup hiçbir şekilde ... ya rücu ettirilemez " düzenlemesinin bulunduğu, davacının asıl işveren olduğu, davalıların alt işverenler olduğu, bu haliyle davalıların çalıştırılan dava dışı işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğunun bulunmadığı,

dolayısıyla asıl ve alt işverenler arasındaki hukuki ilişkinin niteliği, asıl işveren ile alt işverenlerin, İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmalarına rağmen, rücu ilişkisinde taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin uygulanmasının, sözleşme hukukunun en temel ilkelerinden olması, işçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin, alt işveren yüklenicilerin işçisi olduğu, sözleşme bedeline işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olduğu,

asıl işveren ve alt işverenler arasındaki sözleşmede, "asıl işverenin, işçilik alacaklarından sorumlu olacağına" dair bir hüküm bulunduğunun da iddia ve ispat edilmemiş olması dikkate alındığında, davacı asıl işverenin, ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

... 11/02/2016 tarihli ... nolu ilamında; "İşçilik alacağı davasında idarenin sorumlu tutulması iş kanunundan kaynaklanan bir zorunluluktur.Davacı tarafından ödenen kısmın rücuuna ilişkin davada ise taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakmak gerekir.Taraflar arasındaki sözleşmenin 23.maddesi hizmet işleri genel şartnamesine atıf yapmakta olup ,şartnamenin ,6.bölüm 38.maddesi hükmüne göre ,çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davacı yüklenici çalıştırdığı dönem ile sınırlı olarak sorumludur.Müteselsil borçlulukta borçlular arsındaki iç ilişkiyi düzenleyen TBK 167 .maddenin dava konusu olayda uygulanması mümkün değildir.Zira sözleşme ve ihale dökümanında sorumluluk belirlenmiştir...."

... nolu ilamında; "dava dışı işçinin davalı ve dava dışı diğer altverenler işçisi olarak çalıştığı süre olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının bu alt veren işverenlerden tansiline kara verilmesi gerektiği....."hüküm altına alınmıştır.

... nolu ilamında ;" işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri ,faiz ve vekalet ücreti açısından da davalılar aleyhine hükmedilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının davalılara bu alacağını da rücu edebileceği...." hükmü kararlaştırılmıştır.

... Daires'nin 04.10.2021 tarih, ..., sayılı ilamı. "Dava; hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tazmini temine ilişkindir. Öte yandan, işçilik alacaklarının tahsili istemiyle açılan dava, davalı yüklenicilere ihbar edilmemiştir.

İşçi lehine sonuçlanan karara istinaden başlatılan icra takibinde de davalılar gösterilmediğine göre, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, ıslahla artırılan miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmekle beraber, her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ne kadarına dava, ne kadarına ıslah tarihinden itibaren faiz işleyeceğinin de ayrı ayrı gösterilmesi gerekir." şeklinde, ...Dairesi'nin 21.10.2021 tarih, ...sayılı ilamı"...

Ayrıca dava dışı işçinin işçilik alacaklarının tahsili istemiyle iş mahkemesinde açmış olduğu davada davalıların de taraf olduğu nazara alınarak anılan davalı şirketlerin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerekmediği, bu sebeple hükmedilen tazminata ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken aksi gerekçe ile dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi de doğru görülmemiştir.” şeklinde olup, işçilik alacağı davası, davalı yüklenicilere ihbar edilmemişse, dava dilekçesinde talep edilen miktar yönünden dava tarihinden, dava ihbar edilmişse ya da alt işveren davada taraf ise,

ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği belirtilmektedir.

Tüm dosya kapsamı, mahkememizce aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı işçi ...'in alt işveren olan davalı şirketler bünyesinde çalıştığı, işçinin hak kazandığı işçilik alacaklarının, işçinin yürüttüğü yargılama süreci sonucunda davacı tarafça ödendiği, bununla birlikte dava dışı işçinin hak kazandığı ve işçiye ödenen kıdem tazminatı ve diğer işçi alacaklarından asıl işveren ve alt işverenlerden talep hakkı bulunduğu,

davacı asıl işverenin ise ödemiş olduğu işçilik alacakları ve ferilerinin tamamını, işçiyi çalıştıran alt işverenlerden işçi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla, davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarına yönelik davanın kabulü ile davalı alt işverenlerden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak ve feshe bağlı hakların son işverenle sınırlı olmak üzere rücuen tahsiline karar vermek gerekmiş, iş mahkemesi dosyasında davalıların ihbar olunan olarak ekli bulunduğu görülmekle ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

11/10/2024 Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır