Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/144 K.2024/874

Av. ... - ....

DAVALI

1- ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVALI

2- ... - ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 03/10/2017

KARAR TARİHİ : 20/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının buluş olarak geliştirdiği nötr topraklama direnci cihazının testi için ....'da bulunan dava dışı şirket ile anlaştığını, davacının cihazını ...'ya taşınmazı konusunda davalılardan ....

Ltd Şti ile anlaştıklarını, cihazın anılan davalıya galvanizli saç kabinet içerisinde , her türlü yüklemeye uygun, kabinetin üstünde 4 adet yükleme kulaklıkları olan, alt kısmında ise forklift ve transplate ile yüklemeye uygun 6 adet ayakları ve boşlukları bulunacak şekilde teslim edilerek davalının tırına yüklendiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak davacının bilgisi ve onayı dışında taşımayı diğer davalıya yaptırdığını, davalı ...nin cihazı alıcıya hasarlı teslim ettiğini, alıcı tarafından taşıma senedine hasar ilişkin kayıt düşüldüğünü,

yapılan tespitlere göre cihazın alıcının adresine gelmeden ve hatta .... girmeden yüklenirken veya indirilirken düşürüldüğünün anlaşıldığını, cihazın mevcut hali nedeniyle ağır hasarlı olmasından ötürü testlerin yapılmadığını, hasarlanan parçaların tedariğin Türkiye'den sağlanmaya çalışıldığını ve bu şekilde getirtilen parçalar cihaza monte edilerek teste sokulduğunu, ancak düşme sonucu kırılan 1000 parçaya yakın küçük izolatör değiştirilemediğinden cihazın testten geçemediğini, bu nedenle ticari kayba uğradığını ileri sürerek navlun bedeli 1.961,00 TL ,

yeniden temin edilen parçaların ...'ya getirmek için ödenen taşıma ücreti 1955 TL ile bu parçanın gümrük ücreti 250,00 TL ve davacı şirket yetkilisinin bu işlemleri halletmek için ...'da beklediği sürede ödemek zorunda kaldığı konaklama ücreti 1775 TL olmak üzere toplam 5.941,00 TL'nin , cihazın testi için ödediği 5000 Euro'nın 13/07/2017 tarihindeki kurdan TL karşılığı olan 20.450,00 TL'nin, cihaz bedelinin tespiti ile şimdilik 109 Euro'nun 17/06/2017 tarihindeki kurdan TL karşılığı olan 409,00 TL'nin, mahrum kalınan karın tespiti ile şimdilik 3.450,00 TL'nin davalı ...

Ltd Şti'ye gönderilen ihtarın tebliğ tarihi olan 21/08/2017 tarihinden işleyecek en yüksek banka mevduat faiz oranı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ...Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak davacı tarafça iddia edilen hasarın davacının ambalajlamadaki eksiklerinden ve hatalarından kaynaklandığını, davacının sözlü uyarılarına riayet etmediğini, taşıma güzargahı itibariyle somut olaya uygulanması gereken ...'nin 30. maddesi uyarınca hasar ihbarı yapılmadığını, davacının talep edebileceği zarar miktarının ... hükümlerine göre sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

...davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak, taşıma güzargahı itibariyle somut olaya uygulanması gereken ...'nin 30. maddesi uyarınca hasar ihbarı yapılmadığını, davacı tarafça iddia edilen hasarın davacının ambalajlamadaki eksiklerinden ve hatalarından kaynaklandığını , sorumluluklarının ...'nin 23. Maddesi gereğince sınırlı olduğunu, faiz isteminin haksız ve ... hükümlerine aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir4

Bozma kararından önce mahkememizce yapılan yargılamada ,.iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi kurulu raporları ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait ... cihazının ....'dan ...'ya taşınması konusunda davacı ile ... ...Ltd Şti arasında taşıma sözleşmesi aktedildiği, davalı ... ..Ltd Şti'nin taşımayı diğer davalıya yaptırdığı, davalı ... ...Ltd Şti vekili, taşımanın diğer davalı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, davalı ... ...Ltd Şti'nin taşımayı organize ettiğini savunarak husumet itirazında bulunmuş ise de ;yukarıda bahsedildiği gibi taşıma sözleşmesini tarafının davalı olması,

davalının dava konusu taşıma işini diğer davalıya yaptırsa da alt taşıyanın kusurlu hareketinden ...'nin 3. maddesi gereğince sorumlu olması nedeniyle husumet itirazının yerinde olmadığı, davacıya ait cihazın 2 adet seramik parçasının dava konusu taşıma sırasında hasarlandığı, hasarın cihazın araç içinde sabitlendiği yerden koparak düşmesi sonucu meydana geldiği,

dava dilekçesi içeriğinden aracın davalı tarafa ait araca yüklemesinin davacı tarafça yapıldığı ve cihazın ambalajlanmasının yeterli olmadığı 17/06/2019 tarihli bilirkişi raporundan anlaşılıyor ise de taşıma senedinden ve dava dışı alıcı şirket tarafından düzenlenen hasar raporunda cihazın yüklendiği aracın daha sonra değiştirildiği anlaşıldığından davalı taşıyıcıların ...'nin 17/IV-c maddesine belirlenen sorumsuzluk haline dayanamayacakları,

taşıma senedinde malın alıcına hasarlı olarak ulaştığına dair kayıt bulunması ve taşıma senedinde davalı alt taşıyanın sürücü imzasının bulunması nedeniyle davacının ...'nin 30/1 maddesine göre süresinde hasar ihbarında bulunma zorunluluğunu yerine getirdiğinin kabulü gerektiği, davalıların sorumluluk miktarını tespiti için somut olay bakımından ...'nin 23 ve 29 maddelerinin tartışılması gerektiği, taşıyıcının ödeyeceği tazminat miktarının ...'nin 23/1 ve 2 maddesine göre belirlenmesi gerektiği, ancak tazminata aynı maddenin 3. bendi ile azami bir sınır konulduğu,

buna göre taşıyıcının hasar nedeniyle sorumlu olduğu tazminat miktarının eksik bürüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini( aynı maddeinin 7. Bendi gereği ...) aşamayacağı, ...'nin 29 .maddesinde de taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena hareketine denk tutulan kusurundan meydana gelen hasar halinde taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan hükümlerin uygulanmayacağının düzenlendiği, somut olayda dava konusu hasarın davalı taşıyıcının kendi fena hareketinin veya kasdi fena hareketine denk tutulan kusurundan meydana geldiğinin ispatlanamadığı,

bu halde davalı üst ve alt taşıyanın tazminat sorumluluğunun, kısmi hasar cihazın ayrılabilen parçalarında meydana geldiğinden, ...'nin 23. madde hükümleri dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, 18/12/2019 tarihli bilirkişi kurlu ek raporuna göre hasarlanan 2 adet seramikin değerinin 62 Euro olup ağırlıklarının 21 kg olduğu,

davalı taşıyıcılarını sorumluluklarının üst sınırının ( 21X8,33 ... =177,93 ... olup karar 10/02/2020 saat 12.08 'de verildiğinden ve 10/02/2020 günü itibariyle ... bankası kuru 15.30 da açıkladığından 07/02/2020 cuma günü ... bankasınca 15.30 belirlenen kur üzerinden 1 ...'nin TL karşılığı 8.2050 TL olup üst sınır 177,93X8.2050= 1.459,67 TL) 1.459,67 TL olduğu,

davacının talep edebileceği hasar miktarı 62 EURO olarak belirlenmekle davacı bu miktarın 17/06/2017 tarihli kurdan TL karşılığı talep ettiğinden ve anılan tarihte 1 Euro 3.9353 olup davacının hasara nedeniyle talep edebileceği hasar miktarının (62X 3.9353=) 243,99 TL olarak mahkememizce hesaplandığı,

anılan miktarın belirlenen üst sınır geçmediğinden davacının 243,99 TL hasar miktarını davalı taşıyıcılardan talep edebileceği, bundan başka CMRnin 23/4 maddesi gereği davacının kendi akidi olan taşıyıcı ......Ltd Şti'den başarısız olan taşıma nedeniyle ödenen taşıma ücretini talep edebileceği, somut olayda taşınan cihazın ayrılabilen parçalarında hasar meydana geldiğinden yine bahsi geçen madde uyarınca karşılaşılan zarar oranında taşıma ücretinin iadesinin talep edilebileceği,

mahkememizce yapılan oranlama sonucu ( taşınan cihaz 800 KG olup hasarlanan 21 KG olduğundan 800 KG için 1961 TL ödenmişse 21 KG için 51,48 TL taşıma ücretinin( 21X1961/800 ) ödendiği hesaplanmakla) davacının kendi akidi olan taşıyıcıya ödediği 51,48 TL taşıma ücretinin iadesini talep edebileceği, davacının 243,99 hasar bedeli ve 51,48 TL taşıma ücreti olma üzere toplam 295,47 TL''yi davalı ...Ş. 'nin 243,99 TL hasar bedelinden sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep edebileceği, davacının davadaki diğer taleplerinin ...

23 maddesindeki sınırlı sorumluluk ilkesi gereği yerinde olmadığı, davacının davadan önce kendi akidi olan ... ...Ltd Şti'ye gönderdiği ihtarın anılan davalıya 21/08/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davalı ......

Ltd Şti'nin ihtarda belirlenen 3 günlük atıfet mehli sonunda 25/08/2017 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü, diğer davalı yönünden davadan önce temerrüt oluşmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş ,kararın istinafı üzerine , .... nolu ilamı ile esasdan red kararı verilmiştir.

Dosyanın temyiz edilmesi üzerine ....nolu ilamı ile "Tazminat istemli davada uyuşmazlık, uluslararası karayolu ile taşınan makinede oluşan hasarın makinenin kullanılamaz hale gelmesine sebep olup olmadığı, böylelikle makinenin tüm değerini etkileyip ekilemediği ve söz konusu hasardan davalı taşıyıcıların sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

Davanın dayanağı ...'nin 25 inci maddesinin ikinci fıkrası olup, hasar durumunda taşıyıcının ödeyeceği tazminat eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktarı aşamaz.

Somut olayda, davacıya ait makine fiilen davalı ...Ş. tarafından taşınmış olup, ambalaja dair taşıyıcı tarafından bir ihtirazı kayıt konulmadığı, varma yerinde yapılan incelemede makinenin hasarlı olduğu anlaşılmış ve ihtirazı kayıt konulmuştur. Mahallinde yapılan keşifte de makinenin taşınması sırasında düşürülerek hasarlandığı tespit edilmiştir.

19.01.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; ... Laboratuvarının cihazın teslim alındığında düzenlenmiş tutanağa göre, gümrük işlemleri sırasında, cihazı taşıyan kabinetin ayaklarının kırık olduğu bilgisinin kendilerine ulaştırıldığını, kabinet açıldığında bütün seramik izolatörlerin kırık, cihazın tam hasarlı olup elektriksel ve mekanik olarak tamamen kullanılamaz durumda olduğu, cihazın koruması olan kabinin yükleme kulakçıklarına bağlı ince iplerin kopmuş olduğu, ... tanzim edilen hamule senedinden anlaşılacağı üzere, cihazın muhafazası olan kabinin ayaklarının kırık olduğunun açıkça belirtildiği, taşıma esnasında taşıma şartlarına uygun taşıma yapılmaması nedeniyle makinenin düşürülerek elektriksel ve mekaniksel özelliğini kaybetmesine neden olunduğu yönünde tespitler yapılmıştır.

17.06.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda ise hasarın yalnızca 2 adet seramik parçaya ilişkin olduğunun kabulü ile tazminat hesabı yapılmış ise de, davacı vekili rapora itiraz dilekçesinde, makinenin düşürülmesi nedeniyle hasara uğradığını, hasarın yalnızca 2 adet seramik parçada olmadığını, makinenin içindeki çok küçük parçaların hasarlanması nedeniyle makinenin artık çalışamaz duruma geldiğini ve ...'daki testleri de geçemediğini belirterek makinenin bedelinin tazminat olarak ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece aynı heyetten ek rapor alınmış ise de, davacının itirazları karşılanmamış olup, bu hususta yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmamış, ayrıca iki rapor arasındaki çelişkiler de giderilmemiştir.

Bu durumda, mahkemece, düşürülme sonucu meydana gelen hasarın makinenin tamamının değerinin etkileyip etkilemediği hususunda konunun uzmanı bilirkişilerden tereddüte mahal bırakmayacak ve denetime elverişli yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir." gerekçesi ile dosya bozularak mahkememize yeniden yargılama yapılmak üzere gönderilmiştir .

Mahkememizce usul ve yasaya uygun olan bozma kararına uyulmuştur.

Dosya kapsamı Yargıtay Bozma İlamında belirtilen hususlar ve uyuşmazlık yönünden rapor tanzim etmek üzere bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 07/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; ...'da bulunan .... laboratuvarında test yapılma amacıyla gönderildiği süreçte ....'nın geçit izolatörü/buşing olan ve dava dosyasında teknik literatür tanımı dışında seramik olarak tanımlanan önemli elemanı, 2 parça haline gelmesi yanında cihazın yükleme, nakliye veya indirme aşamasında hasarlandığı ve malzeme temine rağmen testlerden geçmediğinin görüldüğü,

önemli cihaz olduğu kadar nakliye ve montaj aşamasına çok dikkatli davranılması gerektiğini belirttiğimiz ...'nın içindeki; bir adet 20.78 ohm değerinde direnç bloğu, bir adet 1000/5 A değerinde akım trafosu ve bir adet .... değerinde gerilim trafosunun sistem gereği aralarındaki bağlantıların da gerekse malzemelerin de hasarlı olmaması ihtimalinin olmadığı, bu konuda net tespitlerin olmadığı, ancak, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere, yapılan testler olumsuz çıkması bu sonuca varılmasına neden olduğu,

seramik diye tanımlanan giriş izolatörü veya buşing dışında direnç bloğu, akım ve gerilim trafoları bağlantılarında testin müsait olmadığı, ...'nın kullanılmaması sonucu değer kaybı oluştuğu, ...'nın tamamının değerini etkilediği kanaatine varılması halinde bedelinin hesaplanması hususunda ise; dava konusu olan, .... sn. ...'nın, ... da bulunan .... laboratuvarına test amacıyla gönderildiği 07/06/2017 tarihinde davacı ... San. ve Tic.

A.Ş. tarafından düzenlenen ... seri nolu 07/06/2017 tarihli faturada, bedeli 5.000,00 EURO olarak belirtildiği, fatura yurtdışı amaçlı olarak düzenlendiği için KDV'nin belirtilmediği, ayrıca, dava konusu cihaz, test amaçlı yurtdışına gönderildiği için satış bedelinin faturada belirtildiği değer olup olmadığı konusunun bilinmediği, ... genellikle ... (...

A.Ş.) bünyesinde kullanıldığı ve özel teknik verilere göre imalatları yapıldığı için fiyatları da üretim esnasındaki malzeme fiyatlarına göre belirlenmekte olduğu, ...'ın, ... Malzeme Birim Fiyatları ve ...

Birim Fiyatları gibi birim fiyatlarının olmadığı, dolayısıyla, dava konusu ... olay tarihindeki bedeli, günümüzde farklı firmalar tarafından üretilen cihaz fiyatı, de-eskale edilerek aşağıda açıklandığı şekilde heyetimizce tespiti yapıldığı, dava konusu ......sn. ...'nın günümüzdeki satış bedeli 7.600,00 Euro*KDV dir. Bu bedelin 01/08/2024 tarihi itibariye TL karşılığı (... Euro Döviz alış kuru 35,7005 TL) 320.162,08 TL dir.

Bu bedeli 2017 yılına, ...'nın her yıl için yayınladığı Vergi Usul Kanununu Genel Tebliğine göre belirlenen Yeniden Değerleme Oranlarına göre ve aşağıda belirtildiği şekilde de-eskale edersek. 2017 yılı için dava konusu .... sn. ...'nın satış bedelinin KDV dahil 35.128,03 TL olduğu rapor edilmiştir.

Dosya kapsamı rapora karşı itirazlar ve beyanlar değerlendirilmek üzere aynı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 27/09/2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; 2017 yılı için dava konusu ......sn. ...'nın satış bedelinin KDV dahil 35.128,03 TL olduğu görüş ve kanaatinde oldukları görüşlerinin aynı olduğu, davacının yoksun kalınan karı ile ilgili dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, bu konuda herhangi bir hesaplama yapılamayacağı rapor edilmiştir.

Davanın konusu , uluslararası karayolu ile taşınan makinede oluşan hasarın makinenin kullanılamaz hale gelmesine sebep olup olmadığı, böylelikle makinenin tüm değerini etkileyip ekilemediği ve söz konusu hasardan davalı taşıyıcıların sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

Davanın dayanağı ...'nin 25 inci maddesinin ikinci fıkrası olup, hasar durumunda taşıyıcının ödeyeceği tazminat eğer gönderilen malın tamamı hasara uğramış ise, tamamı kaybolduğundan ödenmesi gereken miktar, eğer gönderilen yükün bir kısmı hasara uğramış ise, eksilen kısmı için ödenmesi gereken miktarı aşamaz.

...'nin 29. maddesi gereğince, hasarın davalı taşıyıcıların kastları ve ağır kusurları sonucu meydan geldiğinin kabulü halinde davalı taşıyıcılarından talep edebilecektir

Yargıtay bozma sonrası aldırılan bilirkişi heyeti raporunda da belirtildigi üzere ,her ne kadar sevk mektubu düzenlenmemiş olsa da ,taşıma işinin ... ŞTİ tarafından gerçekleştirildiği,taşıma süresi içinde asıl ve fiili taşıyıcı doğan zarardan müteselsillen sorumlu olacakları,CMR17.

Maddeye göre taşıyıcı yükü aldığı andan itibaren teslim edilinceye kadar ,bunların kısmen yada tamamen kaybından ve dogacak hasardan sorumlu olduğu,Ancak taşıyıcı hasarın ,yükün görderici alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması,taşınması yüklenmesi ,yığılması veya boşaltılması sebebiyle doğduğunu ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir. .... konvansiyonun 9.

Maddesine göre taşıyıcı taragından beyan edilmiş ihtirazı kayıt yok ise aksi kanıtlanmadıkça ,tesellümde yükün ve ambalajının iyi durumda olduğu varsayılır. Davalı ... tarafından ambalajlamanın ve yüklemenin sözleşmeye aykırı yapıldığı ,palet kullanılması gerekirken kullanılmadığını beyan etmiş ise de bu hususa ilişkin çekincesini belirtir bir taşıma senedi ya da belge dosyaya ibraz edememiştir.

Ohalde eşya Türkiye'de teslimi sırasında iyi durumda olduğu kabul edilir. ...'nin 25 inci maddesi gereği hasar ziya hükümlerine ilişkin 1,2 ve 4. Fıkraları gereğince belirlene değerine göre hesaplanmış değer kaybından sorumludur.aldırılan son raporda tespit edildiği üzere , ...'da bulunan .... laboratuvarında test yapılma amacıyla gönderildiği süreçte ...'nın geçit izolatörü/buşing olan ve dava dosyasında teknik literatür tanımı dışında seramik olarak tanımlanan önemli elemanı, 2 parça haline gelmesi yanında cihazın yükleme, nakliye veya indirme aşamasında hasarlandığı ve malzeme temine rağmen testlerden geçmediğinin görüldüğü,

önemli cihaz olduğu kadar nakliye ve montaj aşamasına çok dikkatli davranılması gerektiğini belirttiğimiz ...'nın içindeki; bir adet 20.78 ohm değerinde direnç bloğu, bir adet 1000/5 A değerinde akım trafosu ve bir adet ....değerinde gerilim trafosunun sistem gereği aralarındaki bağlantıların da gerekse malzemelerin de hasarlı olmaması ihtimalinin olmadığı, bu konuda net tespitlerin olmadığı, ancak, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere, yapılan testler olumsuz çıkması bu sonuca varılmasına neden olduğu,

seramik diye tanımlanan giriş izolatörü veya buşing dışında direnç bloğu, akım ve gerilim trafoları bağlantılarında testin müsait olmadığı, ...'nın kullanılmaması sonucu değer kaybı oluştuğu, ...'nın tamamının değerini etkilediği mahkememizce kabul edilmiş ,bu sebeple dava konusu . ...'nın günümüzdeki satış bedeli 7.600,00 Euro*KDV dir. Bu bedelin 01/08/2024 tarihi itibariye TL karşılığı ( .... Euro Döviz alış kuru 35,7005 TL) 320.162,08 TL üzerinden davalılardan .....

Şti için dava tarihinden önce ihtar olmaması nedeniyle dava tarihinden ,diğer davalı ...'a gönderilen ihtarda belirlenen 3 günlük atıfet mehli sonunda 25/08/2017 tarihinde temerrüte düşmesi nedeniyle bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Dosyada ,... 29 .maddesine göre , taşıma esnasında hasarın meydana gelmesinde davalıların ağır kusuru ya da kastı ispatlanamadığından davacının dava dilekçesindeki diğer talepleri red edilmiştir.Aynı zamanda ... 23/4.maddesine göre davacının kendi akidi olan ... ...ŞTİ'den taşnan cihazın taşıma bedeli olan 1.961 TL 'yi de talep edebileceğinden bu miktarın ...'a gönderilen ihtarda belirlenen 3 günlük atıfet mehli sonunda 25/08/2017 tarihinde temerrüte düşmesi nedeniyle bu tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır