Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/258 K.2025/352

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... binası inşaatları ve inşaatlara ait altyapı ve çevre düzenlemesi işinin ... tarafından ihalesinin davalı ... İnş. ve Tic.

A.Ş. uhdesinde kaldığını, söz konusu işin bir kısmının (%78) müvekkili tarafından alt yüklenici olarak görülmesi hususunda taraflar arasında inşaat yapım işleri sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu işin müvekkili şirket tarafından gerçekleşen süre uzatımlarına göre süresinde eksiksiz olarak tamamlandığını, ... tarafından yüklenici davalı firmaya tüm hakediş ödemelerinin gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin davalı yandan 17 adet hakediş karşılığı KDV dahil toplam ....250.796,71TL ödeme aldığını, halen davalı yandan ... nolu hakedişe konu 3.650.885,53TL,

... nolu hakedişe konu 126.797,16TL ve ... nolu hakedişe konu 437.760,64TL olmak üzere toplam 4.215.443,33TL alacağının bulunduğunu belirterek 15/03/2013 tarihli götürü bedel yapım işi sözlemesinden doğan 4.215.443,33TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, müvekkili şirketten herhangi bir alacağı olmadığı gibi aksine davalıdan alacaklı olduğunu, karakol binalarının inşaatları ve inşaatlara ait çevre düzenlemesi işleri ihalesini müvekkilinin kazandığını ve ... ile 06/09/2012 tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında 15/03/2013 tarihli inşaat yapım işleri sözleşmesi imzalandığını, davacı ile imzalanan sözleşmeye, ana sözleşme kapsamında bulunan ..... binası inşaat ve çevre düzenlemesi işlerinin dahil olmadığını,

davacının KDV dahil alacağının 17.183.450,79 TL olmasına rağmen müvekkili şirkete KDV dahil 19.658.816,75TL'lik fatura düzenlediğini ve müvekkilinin bu tutarın tamamını ödediğini ve alacaklı olduğunu, davacının kesin kabul ile ilgili eksik imalatları tamamlamadığı için bunların müvekkili şirketçe yapıldığını, bu ilave bedeller ile müvekkilinin 15/03/2013 tarihli sözleşme maddeleri gereğince oluşan veya oluşacak hak ve alacakları, kabul sonrası yapılacak kesin hakedişten sonra artabileceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin 04.03.2021 tarihli .....sayılı kararı ile.

"Tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre; taraflar arasında 15/03/2013 tarihinde imzalanan sözleşmenin davalı ile dava dışı ... arasında 06/09/2012 tarihinde imzalanmış sözleşmeye konu ..... binası inşaatları ve inşaatlara ait alt yapı ve çevre düzenlemesi işlerinin bir kısmının (.....hariç) yapımı ile ilgili imzalandığı, sözleşmenin türünün tenzilatlı anahtar teslim götürü fiyat üzerinden teklif esası usulü ile yapılan yapım işleri olduğu,

davacının sözleşme konusu işleri idare ve davalı yüklenici arasında imzalanacak ana sözleşme şartlarına uygun olarak 13.873.770,30TL'ye yapmayı kabul ettiği, sözleşme kapsamında yapılmış imalat ve malzeme satışı nedeniyle tahakkuk eden davacı alacağının 25.294.691,71TL olduğu,

sözleşme gereği kesilmesi gereken tutarın 4.889.813,97TL, ödemeler ve mahsuplar toplamının 19.833.480,78TL, davacı alacağının 571.396,96TL olduğu tespit edilmiş ise de, 24/08/2016 geçici kabul tarihinden sonra davacı tarafından kurşun geçirmez malzemelerle ilgili olarak 31/12/2016 tarih ve 2.896.631,32TL lik faturanın hakedişten ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği ve davalının borçlu olmayacağı kanaatine varılmakla" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine..... sayılı ilamı ile "Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi,

belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle davadaki talebin taraflar arasındaki 15/03/2013 tarihli sözleşme kapsamındaki hakediş alacaklarına ilişkin olup, mahkemesince yapılan yargılamada toplanan deliller,

taraf iddia ve beyanları da dikkate alındığında davacı tarafça kesilen 31/12/2016 tarihli 2.896.631,32 TL bedelli faturanın dava konusu sözleşme kapsamında olmadığının anlaşılmasına ve mahkemesince bu nedenle dava konusu alacağa dahil edilmemesinde isabetsizlik bulunmamasına" gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, iş bu kararın davacı vekilince temyizi üzerine ...

Dairesi'nin 26.12.2024 tarihli ..... sayılı ilamı ile "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1).

Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK 222/4). Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması ise birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir.

Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir. Ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını kanıtlar.

Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse ise, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

Mahkemece yapılan ....12.2019 tarihli bilirkişi incelemesi neticesinde; davalı tarafından davacı tarafından düzenlenen iki adet malzeme satış faturalarına itiraz edilmediği, davacının faturalarının tamamının davalının ticari defterlerine işlendiği tespit edilmiştir.

Bu durumda, mahkemece yapılacak iş, davacının temyize konu ettiği 2.896.631,32-TL bedelli kurşun geçirmez malzeme faturası, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olup, HMK 222. maddesi uyarınca aleyhe delil olduğundan, 20.05.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda, temyiz konusu fatura da dikkate alınarak alacak hesaplandığına göre, davanın, bilirkişi raporunda belirlenen 571.396,96-TL üzerinden kabulü gerekirken, yazılı şekilde reddi doğru olmamış,

İlk Derece Mahkemesi kararı ile bu karara karşı istinaf isteminin reddi kararı usul ve yasaya aykırı görülmüştür." gerekçesi ile mahkememiz kararı ile bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle HMK'nın 373/1. maddesi gereğince ..... kararının kaldırılarak mahkememizin 04.03.2021 tarihli..... sayılı kararın bozulmasına karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilerek bu kez mahkememizin .....

Esasına kaydolmuş, ..... Dairesi'nin 26.12.2024 tarihli ..... sayılı ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

Dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişi kurulunun .../12/2019 tarihli kök ve itiraz üzerine alınan 20/05/2020 tarihli ek raporuna göre; ... ile davalı yüklenici arasında 06/09/2012 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında yapılacak işlerin %78 lik kısmının yapımı ile davacı alt yüklenici arasında 15/03/2013 tarihinde KDV dahil ....263.000,00TL bedel üzerinden sözleşme imzalandığı, anılan sözleşme kapsamında tahakkuk edecek tutarların bu bedelden tenzilinden sonra davacıya 13.873.770,30TL ödeneceğinin kararlaştırıldığı, ... kabullerine göre davacı yanca KDV hariç 17.319.147,42TL'lik imalat yapıldığı,

imalatlar nedeniyle tahakkuk eden fiyat farkının 1.496.794,78TL, toplam imalat tutarının ise KDV hariç 18.815.942,20TL olduğu, sözleşme gereği yapılan imalatların bir kısmının alt yüklenici tarafından davalı yana faturalanmamış olması, hakedişlerden kesilmesi gereken tutarların tamamının hakedişlerde kesinti olarak gösterilmemiş olması,

hakedişlerde kesinti olarak gösterilen tutarların muhasebeleştirilmemiş olması vb. hususlar nedeniyle muhasebe kayıtları esas alınarak borç/alacak tutarını tespit etmenin sağlıklı bir sonuç doğurmayacağı kanısına varıldığından taraflar arasındaki borç/alacak tutarının sözleşme kapsamında davacı yanca yapılmış iş tutarından, davacı yana yapılan ödemeler ve mahsup edilmesi gereken tutarlar tenzil edilerek yapılan hesaplama sonucunda davacı şirketin davalı şirketten 1.444.200,52TL talep edebileceği,

ek raporda detaylı olarak tespit ve değerlendirmeler sonucu sözleşme kapsamında yapılmış imalat ve malzeme satışı nedeniyle tahakkuk eden davacı alacağının brüt 25.294.691,71TL olduğu, bu tutardan sözleşme gereği kesilmesi gereken tutarın (KDV Dahil) 4.889.813,97TL, ödemeler ve mahsuplar toplamının 19.833.480,78TL olup davacı net alacağının 571.396,96 TL olacağı, 31/12/2016 tarih KDV dahil 2.896.631,32 TL lik faturaya konu malzemelerin davalı yana teslim edilmiş olması, davalının faturaya itiraz etmemiş olması,

taraflar arasındaki sözleşmeye konu iş ile ilgili yapılmış olan hakedişin 05/12/2014-24/08/2016 tarihleri arası yapılmış imalatları kapsıyor olması nedeniyle 31/12/2016 tarihli fatura bedelinin hakedişten ayrı olarak borç doğuracağı kanısına varıldığı rapor edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 20/05/2020 tarihli ek raporu ile; taraflar arasında imzalanmış sözleşme kapsamında yapılmış imalat ve malzeme satışı nedeniyle tahakkuk eden davacı alacağının 25.294.691,71 TL olduğu, bu tutardan sözleşme gereği kesilmesi gereken tutarın (KDV dâhil) 4.889,813,97 TL, ödemeler ve mahsuplar toplamının 19.833,480,78 TL, davacı net alacağının 571.396,96 TL olacağı, mahkemenin Geçici Kabul tarihinden (24.08.2016) sonra kurşungeçirmez malzemelerle ilgili olarak 31.12.2016 tarihinde düzenlenmiş 2.896.631,32 TL'lik fatura nedeniyle davalının borçlu olmayacağı kanısına varması durumunda davacının, davalı yana 2.325.234,36 TL borçlu olacağı rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; ... Dairesi'nin 26.12.2024 tarihli ..... sayılı ilamı ile işaret edildiği üzere 16.12.2019 tarihli bilirkişi incelemesi neticesinde davalı tarafından davacı tarafından düzenlenen iki adet malzeme satış faturalarına itiraz edilmediği, davacının faturalarının tamamının davalının ticari defterlerine işlendiğinin tespit edildiği,

davacının 2.896.631,32-TL bedelli kurşun geçirmez malzeme faturası, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmakla HMK 222. maddesi uyarınca aleyhe delil olduğundan, 20.05.2020 tarihli bilirkişi ek raporunda, taraflar arasında imzalanmış sözleşme kapsamında yapılmış imalat ve malzeme satışı nedeniyle tahakkuk eden davacı alacağının 25.294.691,71 TL olduğu, bu tutardan sözleşme gereği kesilmesi gereken tutarın (KDV dâhil) 4.889,813,97 TL, ödemeler ve mahsuplar toplamının 19.833,480,78 TL olduğu,

bu halde davacı net alacağının 571.396,96 TL olacağı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, ilk karar ile davacı aleyhine hükmedilen vekalet ücretinde usuli kazanılmış hak gözetilerek hüküm tesisine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ..... · e-imza · Üye ..... · e-imza · Üye ..... · e-imza · Katip ..... · e-imza