Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/458 K.2024/1

Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 08/12/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle.

İsviçre'de mukim müvekkilinin, sektörünün en önde gelen şirketlerinden olup, ... tarafından 1908 yılında kurulduğunu, kurulduğu günden bugüne saat ve zaman ölçüm ve kayıt vb. cihazlar alanında faaliyet gösteren müvekkilinin ticaret ünvanının ayırt edici unsuru da olan çok tanınmış "..." markası ile birlikte birçok diğer tanınmış markanın daha ülkemiz de dahil olmak üzere dünya çapındaki hak sahibi olduğunu, davalının ... sayılı "..." markasının 02/12/2015 tarihinden bu yana tescilli olup, söz konusu markanın kanuni olarak 02/02/2020 tarihinden bu yana kullanmama nedeniyle iptal edilebilir nitelikte olduğunu,

müvekkiline ait "..." markası ile davalıya ait "..." markası arasında iltibas oluşturacak derecede benzerlik bulunduğunu, "..." markasının, müvekkili markasının tanınmışlığını ve ayırt edici karakterini zedeleyebilecek nitelikte olduğunu, hal böyle iken, müvekkili şirketin huzurdaki davayı açmakta ve davalı markasının iptalini talep etmekte hukuki menfaati bulunduğunu, diğer yandan kullanılmayan markanın müvekkili firma tarafından saat vb. ürünler ile bunlara ilişkin yapacağı olası başvurulara karşı adı geçen markanın re'sen veya itiraz üzerine engel sebebi teşkil edeceğini, eldeki davanın ....

Mahkemeleri'nde görülmesi gerektiğini belirterek; davalı adına kayıtlı ... sayılı markanın "9.SINIF..." bakımından iptaline ve sicilden terkin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen "..."in adres bilgisi olarak; ".... " ibaresinin belirtildiği, "..."in ... yasalarına göre kurulmuş bir tüzel kişilik olup olmadığının tespiti için ....'ne yazılan istinabe yazısına verilen 27/07/2023 tarihli cevabi yazıda; davalı olarak gösterilen şirketin ...'nde herhangi bir kaydının bulunmadığı, .... ile ... arasında da bilgi alacak doğrultuda herhangi bir hukuki anlaşma olmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce "...." ibareli internet sitesi üzerinden davalı olarak gösterilen "..." ibareleri ile yapılan sorgulama çıktısına göre; "..."in ... mevzuatına göre kurulmuş bir şirket olduğu anlaşılmıştır.

.... sayılı kararında, .... arasında ortaklık temeline dayandırılan uluslararası antlaşmalar uyarınca 1960 yılında kurulduğu, söz konusu ortaklığın ... tarafının 1963 yılında ... tarafını tüm devlet organlarından zorla uzakta tutarak devleti hukuka aykırı şekilde ele geçirmesiyle ortadan kalktığı, böylelikle 1963 yılından itibaren Ortaklık Devleti'nden dışlanan ...'in, kendi hudutları içerisinde örgütlenerek, devlet otoritesini ve egemenliğini icra ettiği, -.... ortaklaşa ve dolayısıyla Kıbrıs'ı bir bütün olarak hukuken ve fiilen temsil etmeye yetkili tek bir makamın mevcut bulunmadığı, ... yönetiminin ülkemiz tarafından tanınmadığı ve dolayısıyla diplomatik, siyasi, hukuki ve ekonomik herhangi bir ilişki kurulmadığı belirtilmiştir.

.... sayılı kararında belirtildiği üzere; Başka bir dosyaya sunulan, ...'nün 15/06/2017 tarih ve .... sayılı yazısında, ... hukukunun belirlediği usullere göre kurulmuş, ülkemiz tarafından tanınmayan bir hukuk düzeninde tüzel kişilik kazanmış şirketin varlığının ve hukuki kişiliğinin geçerli sayılarak ülkemizde dava açabileceğinin kabulünün, söz konusu hukuk düzeninin tasarruflarının kabul edilmesi anlamına geleceği, bunun da ... hakkındaki tutumumuza ters düşeceği, ... şirketinin geçerli bir hukuki kişiliğinin bulunmadığı, hak ehliyetine ve buna bağlı olarak taraf ehliyetine sahip olmadığı, ayrıca .... 'nde tüzel kişilik kazanmış bir şirketin varlığının ve hukuki kişiliğinin geçerli sayılmasına yol açabilecek bir tasarruftan imtina edilmesinde fayda bulunduğu belirtilmiştir.

Benzer başka bir dosyada bulunan, .... 01/05/2019 tarihli ve .... sayılı yazısında da, .... 15/06/2017 tarihli görüşünün benimsendiği belirlenmiştir.

Taraf ehliyeti 6100 sayılı HMK'nın 50. maddesinde düzenlenmiş olup, madde hükmüne göre, medenî haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, davada taraf ehliyetine de sahiptir. Taraf ehliyeti medeni hukuktaki hak ehliyetinin karşılığıdır. ... sayılı kararında da belirtildiği üzere, taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usuli hukuki ilişkinin sujesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir.

Bu nedenle, taraf ehliyeti usuli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. Tüzel kişiler de gerekli organlara sahip olmakla fiil ehliyetini kazanırlar (....). Tüzel kişinin iradesi organı aracılığıyla açıklanır (TMK m. 50/1). Tüzel kişinin organı aracılığıyla hukuki işlemler yapabilmesi için kanuna uygun biçimde kurulmuş olması yanında hukuki varlığını da sürdürüyor olması gerekir.

Varlığı sona eren tüzel kişinin organı bulunduğundan söz edilemeyeceği gibi hukuki işlemlerin tarafı olarak adına işlemler yapılabileceğinden ve bu kapsamda bir davada taraf ehliyeti bulunduğundan da söz edilemez. Tıpkı ölü kişinin taraf ehliyeti bulunmadığı gibi tüzel kişiliği sona eren ticaret şirketinin de taraf ehliyeti bulunmamaktadır.

Bu bilgiler ve açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, dava konusu iptali istenen markanın hak sahibi, ... tarafından tanınmayan ...'nin hukuk kurallarına göre tüzel kişilik kazanmış bir şirket olduğu anlaşıldığından, bu şirket, 6100 Sayılı HMK'nın 50. maddesi uyarınca taraf ehliyetine sahip olmayıp, ülkemizdeki bir yargılamada taraf olamayacağı gibi herhangi bir hukuki işlem de yapamaz. O halde, 6100 sayılı HMK m.114/1-d hükmü uyarınca dava şartı noksanlığı bulunduğundan, taraf ehliyeti bulunmayan "..."e yöneltilen davanın HMK m.115/2 hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

Bununla birlikte; yukarıda açıklanan nedenlerle marka üzerinde şekli hak sahibi olan ve ... tabiyetinde olan "...", hak ehliyetine sahip olmaması nedeniyle ülkemizde herhangi bir hukuki işlem yapamayacağı gibi marka sahibi de olamayacağından, dava konusu markanın salt bu nedenle hükümsüz kılınması gerekmektedir. Bu hususun ...'nin kamu düzenini ilgilendiren bir husus olduğu kanaatine varıldığından, kamu düzenini ilgilendiren bu hususta re'sen inceleme yapılmış ve ... sayılı markanın tescili kapsamında bulunan tüm mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğü ile sicilden terkin edilmesine karar verilmiştir.

.... Dairesi'nin 30/03/2023 tarih .... sayılı kararları da ... hukuk kurallarına göre kurulmuş sujeler bakımından yukarıda yapmış olduğumuz değerlendirmeler ile benzer istikamette tespitler içermektedir. .... sayılı kararında da; benzer değerlendirmelere yer verilmiştir.

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-İmza Hakim ... · E-İmza