Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/434 K.2024/80

...

DAVALI

1- ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

2- ... -... ...

VEKİLLERİ

Av. ... -... Av. ... ...

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)

DAVA TARİHİ : 27/09/2023

KARAR TARİHİ : 16/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 27/09/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket adına başvurulan ''... ... ...'' markasına davalı ... tarafından yapılan itirazların, ilk olarak ... tarafından tümüyle reddedilmiş olduğunu, bunun üzerine yine davalı ... tarafından ...'ye yapılan aynı itirazların sayılan markalar arasında sadece "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" bakımından karıştırılma riski bulunduğu tespit ve kanaatine varılmış olduğunu, davalı ...'in itirazının kısmen kabul edilmiş olduğunu, taraflarına ait marka tescil başvurusunun kısmen reddedilmiş olduğunu, ...'nın, somut olay bakımından davalı ...'in diğer itiraz gerekçelerinin haklı ve yerinde olmadığı sonucuna varmış olduğunu belirterek;

müvekkili şirket tarafından tescil başvurusunda bulunulan ''... ... ...'' ibareli marka başvurusunun tescil işlemlerinin ''Sınıf 43-1: Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri'' bakımından kısmen reddine dair 31.08.2023 tarihli ...sayı ... sayılı ... kararının iptalini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili 03/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Başvuru kapsamında tescili talep edilen ''Sınıf

43:Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri.'' ile bağlantılı mal/hizmetlerin itiraz gerekçesi .... sayılı markanın kapsamında yer aldığını, markaların benzerlik düzeyi ve

mal/hizmetlerin kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, sayılan markalar arasında bağlantılı

mal/hizmetler bakımından karıştırılma riski bulunduğunu, markaların farklı tür hizmetler bakımından karıştırılmayacağını, dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgeler birlikte dikkate alındığında, somut olay bakımından diğer

itiraz gerekçelerinin haklı ve yerinde olmadığı sonucuna varılmış olduğunu, itirazın ... sayılı marka bakımından kısmen kabulünün gerekmiş olduğunu beyanla; ... kararının iptali isteminin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili 27/10/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davacı taraf her ne kadar "... ... ..." olarak tescil talep etmişse de; dünyanın en çok kullanılan arama motoru ... üzerinden "... ..." şeklinde yapılan aramada müvekkiline ait markanın işletmeleri çıkmakta olduğunu, gerek kullanımı talep edilen logonun aynı sayılabilecek nitelikte benzer olması,

gerekse davacının tescilini talep ettiği markanın ticari kullanımı nedeniyle davacının haksız davasının reddinin gerekmekte olduğunu, davacının yalnızca müvekkiline ait markanın logosunu taklit etmekle kalmadığını, müvekkiline ait firmanın / markanın tanınırlığı ve bilinilirliğinden de faydalanmak isteyerek hareket etmekte olduğunu, davacının talep ettiği şekilde markanın tescili halinde davacının, müvekkilinin tescilli markasını birebir şekilde kullanmış olacağını, bu durumun hem SMK hem de TTK maddelerine aykırı bir durum olduğunu, davacı tarafın kötü niyetle hareket ettiğinin aşikar olduğunu,

müvekkiline ait ... başvuru numaralı "... ..." marksının tescil başvuru tarihinin 14/08/2018 olduğunu, müvekkilinin, "... ..." markasıyla 43. Sınıfta ilk marka başvurusunu 30/04/2008 tarihinde gerçekleştirmiş olduğunu, müvekkiline ait ... nezdinde 29 / 35 / 43 sınıflarda tescilli/tescil başvurusunda bulunulan toplamda 4 marka mevcut olduğunu, davacı tarafın, müvekkiline ait markalardan haberdar olmadığının düşünülemez olduğunu, marka tescilinde kötü niyetin iddia edilebilmesi için bir hilenin, aldatmanın olmasının şart olmadığını,

önceki markanın varlığını bilmek veya bilebilecek durumda olmasına rağmen bile bile markayı taklit etmenin de kötü niyet olarak sayılacağını, davacı tarafın her ne kadar dava dilekçesinde belirli maddeler sıralayarak kendilerinin kullanmayı talep ettiği logonun müvekkiline ait logodan birçok konuda farklı olduğu iddiasında bulunmuşsa da major farklılıklarmış gibi gösterilmeye çalışan minor bir iki değişikliğin logoları birbirinden ayırt edecek duruma getirdiğini kabul etmenin mümkün olmadığını, logolar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortalama bir tüketici gözünden değerlendirmek gerektiğini,

ortalama bir tüketicinin değerlendirmesiyle ise logoların birbirinin neredeyse aynı olduğunun aşikar olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, 5000 sayılı ... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının davalı şahsın itirazının kabulüne ilişkin kısmının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "...+... ... ..." ibareli marka başvurusu ile davalı şahsa ait redde mesnet ... sayılı marka arasında "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı, hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde.

Davacının "...+... ... ..." ibareli 16.03.2022 tarihinde gerçekleştirdiği ... sayılı marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 12.04.2022 tarih ve 394 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davalı şahsın 11.05.2022 tarihinde .... sayılı markaları mesnet göstererek 6769 sayılı SMK’nın m.6/1, m.6/3, m.6/5, m.6/6 ve m.6/9 hükümleri kapsamında itirazda bulunduğu, davacının 20.09.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi ibraz ettiği, dilekçesinde ... sayılı markaya ilişkin olarak kullanmama def'i ileri sürdüğü,

davalı şahsın 19.01.2023 tarihli marka kullanım ispat formu ibraz ettiği, yayına yapılan itirazın ...'nca reddine karar verildiği, söz konusu karara karşı davalı şahsın 02.03.2023 tarihli yeniden itiraz dilekçesi sunduğu, davacının 10.04.2023 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yapılan itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın kısmen kabulüne karar verdiği, SMK m.6/1 hükmü uyarınca ... sayılı markayı redde mesnet göstererek "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri"ni başvuru kapsamından çıkardığı, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır.

Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur.

Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.

Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir.

Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır.

Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.

Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır.

Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır.

Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet marka ve tüm dosya kapsamına göre;

İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; .... Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşmiş uygulamasına göre (....) ... kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (....) Eldeki talep de salt ... kararının iptali istemini barındırdığından ... karar tarihi olan 31.08.2023 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır.

Dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan "Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri", redde mesnet marka kapsamında yer alan 29.sınıftaki gıda emtiaları ile benzerdir. .... Dairesi'nin 02/03/2020 tarih ... sayılı kararı da aynı yöndedir. Zira söz konusu mal ve hizmetler; benzer tüketici kesimine hitap ederler, benzer ihtiyaçları karşılarlar, söz konusu mal ve hizmetler aynı teşebbüs tarafından tüketiciye sunulabilir, aralarında birbirini tamamlayıcı ilişki bulunur.

Davaya konu marka başvurusu incelendiğinde; ..., renk ve kelime unsurlarından oluşan karma bir marka olduğu, dikdörtgen bir figürün içinde kırmızı renkli içi dolu dikdörtgen bir zemin üzerinde beyaz renkli bir çorba kasesi, bu kase içinde bulunan beyaz renkli bir kaşık ve çorbanın üstünde tüten buharı temsil eden üç kıvrımlı beyaz çizgiden oluşan ... unsurunun altında yatay düzlemde uzanan beyaz renkli doğrusal bir çizgi bulunduğu, bu çizginin altında yine baz renk ile "..." ibaresine yer verildiği, bu ibarenin sağ alt kısmında "...", sol üst kısmında ise "..." ibaresine yer verildiği tespit edilmiştir.

Redde mesnet marka; ..., renk ve kelime unsurlarından oluşan karma bir markadır. Kırmızı renkli içi dolu dikdörtgen bir zemin üzerinde beyaz renkli çember figürünün içinde, beyaz renkli bir çorba kasesi, bu kase içinde bulunan beyaz renkli bir kaşık ve çorbanın üstünde tüten buharı temsil eden iki kıvrımlı beyaz çizgiden oluşan ... unsurunun altında yatay düzlemde uzanan beyaz renkli doğrusal bir çizgi bulunduğu, bu çizginin altında yine beyaz renk ile "... ..." ibaresine yer verildiği tespit edilmiştir.

Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; başvuru markasından çıkartılan hizmetler ile redde mesnet marka kapsamında yer alan emtiaların benzer olduğu, başvuru markasında yer alan "..." ilinin ... ilinin bir ilçesi olması nedeniyle coğrafi kaynak bildirdiği ve markasal ayırt edici etkisinin bulunmadığı, yine başvuru markasında yer alan "..." ibaresinin, davaya konu hizmetin günün her saatinde verildiğini tüketiciye aktaran ve bu nedenle açıklayıcılık fonksiyonunu haiz, markasal ayırt edici etkisi bulunmayan bir ibare olduğu, başvuru markası ile redde mesnet markada müşterek olarak "..." ibaresinin bulunduğu,

söz konusu ibarenin de davaya konu hizmetler bakımından sektörde herkes tarafından kullanılabilen, ayırt ediciliği bulunmayan bir sözcük olduğu, ancak; gerek başvuru markasında, gerekse redde mesnet markada; kırmızı ve beyaz renk kombinasyonları ile oluşturulan görsel algının yüksek düzeyde benzer olduğu,

kırmızı renkli içi dolu dikdörtgen bir zemin üzerinde beyaz renkli bir çorba kasesi, bu kase içinde bulunan beyaz renkli bir kaşık ve çorbanın üstünde tüten buharı temsil eden iki veya üç kıvrımlı beyaz çizgiden oluşan ... unsuru ile ... unsurunun altında yatay düzlemde uzanan beyaz renkli doğrusal bir çizginin markalar arasında görsel olarak benzerlik düzeyini artırdığı, her ne kadar redde mesnet markada bulunan "..." ibaresinin, redde mesnet markanın esaslı unsurlarından biri olduğu,

bu ibarenin başvuru markasında yer almadığı söylenebilirse de, redde mesnet marka kapsamında yer alan gıda emtiaları ve bu emtiaların satışı hizmetlerinin hitap ettiği makul derecede bilgili, dikkatli ve ihtiyatlı ortalama tüketici kesiminin, söz konusu mal ve hizmetlerden yararlanırken görsel algısının, işitsel algısına göre daha ön planda olduğu,

bu nedenle redde mesnet marka ile daha önce karşılaşan söz konusu tüketici kesiminin "... ..." ibaresinin yanı sıra, yukarıda tasvir edilen karakterize "..." unsuruna da markasal ayırt edici etki yükleyeceği, bu tüketici kesiminin daha sonra başvuru markası ile karşılaştığında, daha önce redde mesnet markadan aşina olduğu karakterize "..." unsurunun hemen hemen aynısının başvuru markası üzerinde olduğunu gördüğünde, oluşturulan müşterek kırmızı-beyaz renk kombinasyonunun da etkisi ile bu başvuru markası ile redde mesnet marka arasında ilişki kuracağı,

başvuru markası ile redde mesnet markanın aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı, bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında, davaya konu hizmetler bakımından, ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Nitekim ...'nun 22/05/2023 tarih .... sayılı kararına konu bir uyuşmazlıkta; karşılaştırmaya konu markalar arasında yer alan kelime unsuru birbirinden farklı olsa bile markalar arasında yer alan "..." unsurlarının markaların esaslı unsurlarından olması ve bunlar arasında benzerlik bulunması halinde ortalama tüketicinin "..." unsurları arasında detay farklılıkları hatırında tutamayacağını, markalar arasında iltibas tehlikesi oluşacağı içtihat edilmiştir.

Yine ...'nın 2009 yılında verdiği "...." kararında da; her ne kadar karşılaştırmaya konu markaların sözcük unsurları, birbirlerinden çok farklı olup, markalar arasında işitsel benzerlik bulunmasa da, her iki markanın ... unsurlarının asli unsurlar olarak markaların genel görünümlerinde belirleyici oldukları, her iki markanın genel intibaları nedeniyle ilgili tüketici kesimi nezdinde iltibas oluşturduğuna hükmedilmiştir (...).

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davalı ...'in vermiş olduğu ... sayılı ... kararının hukuka uygun olduğu kanaatine varıldığından, açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır