Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/505 K.2024/199

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 15/11/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Davacının kimyasal madde ve içerik dağıtımında küresel bir lider olan ....’daki yan kuruluşu olarak endüstriyel ve özel kimyasallar için dağıtım çözümleri sunan köklü bir firma olduğunu, davacının “...” ibaresinin tescili için davalı ... nezdinde dosyaladığı ... sayılı başvurunun tesciline diğer davalı firmanın SMK m.6/1 hükmüne dayalı olarak dosyaladığı itirazlarının ... ... tarafından kabul edilerek davacının markasının kısmen reddedilmesinin haksız ve hukuka aykırı bir işlem olduğunu, zira taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığını,

markaların genel görünümlerinin farklı olduğunu ve davacının markasının baş kısmındaki bir takım hecelerin tek başına ele alınarak benzerlik tespiti yapılmasının markaların bütünsel olarak değerlendirilmesi gerektiği şeklindeki genel prensibe aykırı düştüğünü, ayrıca kısmi redde konu olan 03 ila 05. sınıftaki emtiaların bilinçli tüketici kesimine hitap ettiğini, dolayısıyla taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, zira 05. sınıfta yer alan insan sağlığı ile sıkı sıkıya bağlı ürün gruplarının hekimler tarafından reçeteli olarak tüketicilere verildiğini veya eczacılar tarafından tavsiye edildiğini,

bizzat tüketicinin dahi bu ürünleri satın alma durumunda sağlığı söz konusu olduğu için normalin üzerinde dikkat sarf edeceğini ileri sürerek, ... ...’nın dava konusu edilen 19.09.2023 tarih ve ... sayılı kararının iptaline ve ... başvuru sayılı markanın tescil işlemlerinin devamına ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili 04/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraf markalarının birbirleriyle karıştırılma ihtimali doğuracak derecede benzer olduğunu, bu nedenle davacının markasının kısmen reddedildiği emtiaların hitap ettiği ortalama tüketiciler açısından markaların aynı firmalara ait olduğu izleniminin uyanma ihtimalinin yüksek olduğunu, bu nedenlerle davadaki taleplerin reddinin gerektiğini savunmuştur. Davalı ... Ltd. Şti., dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmesine rağmen yasal süre içinde cevap dilekçesi sunmadığından 6100 sayılı HMK m.128 hükmü uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.

UYUŞMAZLIK

Dava, 5000 sayılı .... Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.15/C hükmüne göre açılan ... Kararının İptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "..." ibareli marka başvurusu ile davalı şirkete ait redde mesnet ... sayılı "..." ibareli marka arasında "SINIF KODU 03: ... SINIF KODU 05: ..." emtiaları bakımından ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtlar getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde.

Marka başvuru sahibi davacının 19.11.2022 tarihinde ... sayılı "..." ibareli marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 28.02.2022 tarih ve 391 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davalı yanın 27.04.2022 tarihinde ... sayılı markayı mesnet göstererek 6769 sayılı SMK’nın m.6/1 hükmü kapsamında itirazda bulunduğu, davacı şirketin 22.06.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi sunduğu, yayına yapılan itirazın ...'nca kısmen kabulüne karar verilerek marka tescil başvurusundan "SINIF KODU 03: .....

SINIF KODU 05: ..." emtialarının çıkarıldığı, bu karara karşı davacı tarafından 21.10.2022 tarihinde karara itirazda bulunulduğu, yapılan itirazı değerlendiren ...'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın reddine karar verdiği, bu kararın davacı marka vekiline 20/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır.

Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur.

Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.

Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir.

Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır.

Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.

Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır.

Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır.

Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet marka, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; davacının markasının kısmen reddedildiği tüm emtialar, davalının redde mesnet tescilli markasının kapsamında da yer almaktadır. Her ne kadar bu emtialar farklı kelimelerle ifade edilmişlerse de, birebir aynı ürünü işaret eden, yani aynı anlama gelen kelimelerdir. Zaten bu ürünler; benzer alıcı çevresine hitap ederler, benzer ihtiyaçları giderirler, son kullanıcıları, hedeflenen tüketici profilleri, dağıtım kanalları ve satış yerleri aynıdır. Dolayısıyla; dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan emtialar ile redde mesnet marka kapsamında yer alan emtialar arasında "emtia ayniyeti/benzerliği" şartının gerçekleştiği müşahede edilmiştir.

Karşılaştırılan markalar; renk ve şekil unsurlarından yoksun, sırf kelime markalarıdır. İşaretlerde “...” ve “...” ibareleri, düz yazım karakterindeki siyah renkli harflerle yazılmış ve işaretlerin tek unsuru olarak kullanılmışlardır. Dolayısıyla bütünleşik halleriyle, markaların esas unsurları oldukları hususunda herhangi bir tereddüt yoktur. Davalının markasında “...” ibaresinin “V” harfi, dilbilgisi kurallarının dışına çıkılarak büyük yazılmış ise de, ibareyi oluşturan heceler birleşik yazıldığından, davalının markasının da bütünleşik bir halde, yani “...” şeklinde algılandığı değerlendirilmektedir.

Taraf markalarında geçen “...” ve “...” ibareleri, davaya konu emtialar arasında ilaçlar da bulunduğu dikkate alındığında, doğrudan, ilacın/takviyenin içeriği/cinsi ile ilgili bilgiyi veren birer terim, ilaç etken maddesi veya jenerik isim değildir. Bu ibareler, taraflarca orijinal olarak türetilmiş kelimelerdir ve markasal hüviyette ayırt edicilikleri yüksektir.

Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; taraf markalarında esas unsur olarak kullanılan kelimelerin başlangıç kısımlarında, dizinleri de dahil olacak şekilde beş harfin aynı olmasının ve işaretlerde “...” ve “...” kelimelerinden başkaca markasal hüviyeti haiz unsurların kullanılmamış olmasının, markaları görsel, işitsel ve kavramsal açılardan birbirlerine yakınlaştırdığı değerlendirilmiştir.

Ayrıca; somut olayda davacının markasının kısmen reddedildiği emtialar ile davalının markasının tescilli olduğu emtiaların birebir aynı olduğu da tespit edilmiştir.

Her ne kadar söz konusu emtiaların bir kısmının hitap ettiği tüketicilerin dikkat ve bilinç düzeyinin yüksek olduğu tespit edilmişse de, gerek emtialar arasındaki benzerlik düzeyinin yüksek olması, gerek markaların farklı nesnelere çağrışım oluşturmamaları, gerek zayıf marka niteliği haiz olmamaları ve gerekse işaretler arasındaki benzerlik düzeyinin yüksek olduğu hususları nazara alındığında;

bu emtialarda “...” ve “...” ibarelerinin markasal hüviyette farklı firmalar tarafından kullanılması halinde dikkat ve bilinç seviyesi yüksek alıcıların dahi söz konusu emtiaların aynı şirketten veya ekonomik ya da idari olarak bağlantılı şirketlerden geldiği düşüncesine kapılma tehlikesi bulunduğu, bu durumun ise markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesini doğurduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan emtialar bakımından, başvuru markası ile redde mesnet alınan marka arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu tespit edildiğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır