Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/499 K.2023/834

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/499 Esas - 2023/834

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/499 Esas

KARAR NO : 2023/834

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 15/07/2023

KARAR TARİHİ : 11/12/2023

G.K. YAZILDIĞI TARİH : 19.12.2023

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirkete ait 01/2023, 02/2023 ve 03/2023 dönemi yevmiye ve kebir e-defterleri, şirketin sözleşmeli mali müşaviri ...'e ait bilgisayar belleğinin 02/07/2023 tarihinde arızalanması neticesinde silindiğini ve her türlü teknik müdahaleye rağmen e-defter verilerinin kurtarılamadığını, müvekkil şirket ile mali müşavir ... arasında muhasebecilik hizmet sözleşmesi düzenlendiğini, söz konusu veri kaybına ilişkin ISO 9001 sertifasına sahip ...

Veri Kurtarma Merkezinin düzenlemiş olduğu 10.07.2023 tarihli teknik raporda "Firmamıza 02.07.2023 tarihinde başvuruda bulunan ... Muhasebe Firması tarafından teslim edilen, ... Marka NvMe SSD, Model M2 , FKB2LA Seri Numaralı disktin arızalandığı ve bu sebepten dolayı içindeki firmalara ait muhasebe verilerinin kurtarılma çalışması yapılması istenmiştir.

Laboratuvarımızda yapılan veri kurtarma çalışmaları neticesinde, diske yapılan fiziksel müdahale sonucunda , diskin ... chiplerinin arızalı olduğu, firmamıza bildirilen aşağıda vergi numarası ve unvanı yazan firmaların kayıtlarına ulaşılamadığı,

her türlü teknik müdahaleye rağmen veri kurtarılmasının mümkün olmadığı görülmüştür." şeklinde tespit yapıldığını belirterek müvekkil şirkete ait 01/2023, 02/2023 ve 03/2023 dönemi e-defterlerin tek dijital kopyası serbest muhasebeci mali müşavir ...'de mevcut olduğundan ve söz konusu e-defter verileri silinerek zayi olduğundan, 01/2023, 02/2023 ve 03/2023 dönemi yevmiye ve kebir e-defterlerinin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.

30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir.

Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4.

Maddesinin 1-e bendinde ise " e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan

mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı tarafça, 01/2023, 02/2023 ve 03/2023 dönemi yevmiye ve kebir e-defterlerinin verileri silinerek zayi olduğu iddia edilerek zayi belgesi verilmesi talebiyle eldeki dava açılmış ise de,

Mahkememizce alınan 20.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davaya konu muhasebe kayıtlarının dosya içerisinde tamire çalışıldığı ancak tamir edilemediği ve içeriğine ulaşılamayan harddiskte saklanıp saklanmadığına dair objektif bir deliline rastlanamadığı, yine muhasebe kayıtların yedeklerinin alındığına dair objektif bir delile rastlanamadığı ve davaya konu verilerin saklanması hususunda entegratör firmadan destek alınmadığı belirtilmiş olup, hal böyle olunca, davacı şirketin defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özenin göstermediği,

kayıtların özenle korunması ve saklanması gerekmesine rağmen, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek alınmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir. (...BAM 21 HD. 08.07.2021 Tarih ve 2021/705 Esas ve 2021/942 Karar )