Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/629 K.2024/694

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/629 Esas - 2024/694

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/629 Esas

KARAR NO : 2024/694

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/09/2023

KARAR TARİHİ : 29/11/2024

G.K. YAZILDIĞI TARİH : 06/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçi Murat

Çiğdem tarafından işçilik alacaklarının tahsili amacıyla ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na

karşı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, tarafların 23.07.2019 tarihinde anlaştığını, işçilik

alacaklarının ödendiğini, 21.977,00 TL tutarındaki ödemenin davacı şirketin hakediş alacaklarından

25.08.2022 tarihinde kesildiğini,

davalı ile imzalanan sözleşme gereğince işçilik alacaklarından yüklenici şirketin sorumlu

olduğunu, belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL alacağın 25.08.2022 tarihinden

itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar

verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını,

davalı şirketin yüklenici olarak davacı ile belli dönemlerde ...’nın belli bölgelerinde bakım

onarım işlerini üstlendiğini, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dava dışı işçiye

ödenen işçilik alacaklarından davalı şirketin sorumluluğu bulunmadığını,

davalı şirketin 2018 yılında ... 2018/22.Bölge ihalesine girdiğini ve kazandığını, ihale

bünyesinde 12.05.2018-31.12.2018 tarihleri arasında yüklendiği işi yaptığını, sürenin bitiminde ihaleyi

alamadığı için işin sona ermesi nedeniyle bünyesinde çalışan işçilerin çıkışlarının yapıldığını, dava

dışı işçi Murat Çiğdem’in 31.12.2018 tarihinde davalı firmadan çıkışının yapıldığını ve 08.01.2019

tarihinde davalı firmanın yan kuruluşu olan Me-ya Agrega’ya girişinin yapıldığını, sonrasında ise

CNS Ankette çalışmasına devam ettiğini, dava dışı işçinin işten çıkışında davalının bir kusurunun

bulunmadığını, feshin haksız olmamasına rağmen ... Büyükşehir Belediyesi tarafından işçiye

ödeme yapıldığını,

kıdem ve ihbar dışındaki diğer alacak kalemleri yönünden ise 6 aylık belirli süreli iş

sözleşmesi yıllık izne konu olamayacağından ve hafta tatili ile UBGT izinleri de kullandırılmış

olduğundan bu taleplerin de reddi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

-Bilirkişi Raporu -Ara buluculuk Anlaşamama Tutanağı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi Murat Çiğdem 'e üst işveren sıfatıyla davacı tarafından kıdem tazminatı olarak ödenen21.977,00 TL'den davalının payına düşen şimdilik 1.000,00 TL'nin ödenmesi talepli olarak açılan rücuen tahsiline dair tazminat davası olduğu,

Taraflar arasında akti ilişkinin varlığı sabit olup, Uyuşmazlığın, Eldeki dava dosyası ile ... 5 ATM 2023/283 E sayılı dosyanın birleşmesi gerekip gerekmediği, davacının ödediği tazminat tutarını, akti ilişki kapsamında davalıya rücu edip edemeyeceği, edebilecek ise davalıların ne tutarda sorumlu olacağı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

SGK'dan dava dışı işçi Murat Çiğdem 'e ait hizmet döküm cetvelinin UYAP sistemi üzerinden alınarak dosya içerisine kazandırıldığı, ... Büyükşehir Belediyesine müzekkere yazılarak dava dışı İşçiye ödenen tazminatın hesaplanmasına esas cetvellere/kalemlere ilişkin belge örneklerini(kıdem/ihbar tazminatının ne şekilde belirlendiği, izin ve ücret alacağının nasıl/hangi verilere dayalı olarak hesaplandığına ilişkin) belge örneklerinin istenildiği cevapların dosya içerisine kazandırıldığı anlaşılmıştır.

...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Yeşil Alanlar Şube Müdürlüğü'nün 25.12.2023 tarih 1102110 sayılı cevabi yazısında, dava dışı işçi Murat Çiğdem'in davalı CNS Enerji Ltd.Şti ve diğer firmalara ait çalışma sürelerine göre Arabuluculuk toplantısında ödenen tazminat tutarının 36.851,00 TL olduğu, dava dışı işçinin 2016 yılı öncesine ait toplam 14.837,81 TL işçilik alacağı aldığına dair bir kısım ibranameler imzalandığının tespiti üzerine, dava dışı işçinin 2016'dan önceki dönemlere ait aldığı mükerrer ödeme tutarı olan 14.837,81 TL'nin dava dışı işçi tarafından iade edildiği,

geriye kalan 21.977,00 TL tazminat bedelinin ANFA Altınpark İşl. Ltd. Şti."den tahsil edildiği, arabuluculukta ödenen bedelin 02.01.2011 2019 tarihlerini kapsadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce 05/04/2024 tarihli bilirkişi raporu aldırıldığı, iş bu bilirkişi raporunun sonuç bölümünde özetle dava konusu alacakla ilgili olarak davalının sorumlu olduğu toplam tutarın 4228,47 tl olduğunun belirtildiği , akabinde iş bu rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazları nazara alınarak aynı bilirkişiden itirazları karşılayacak şekilde ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 01/10/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde özetle ;

1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dava dışı işçi Murat Çiğdem'e işçilik alacaklarına istinaden Toplam 21.977,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, 2- Dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı süreyle sınırlı olmak üzere, davalının sorumluğunda bulunan miktarların; Kıdem Tazminatı,UBGT Ücreti ,Hafta Tatili Ücreti, olmak üzere 5.965,15 TL Yıllık izin Ücreti olmak üzere 3.000,00 TL ihbar Tazminatı olmak üzere 4.023,00 TL Arabuluculuk Ücreti olmak üzere 426,42 TL olmak üzere Toplam 13414,57 TL Olarak hesaplandığının anlaşılmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin konuya ilişkin 2021/2735 Esas-2022/2436 Karar sayılı ilamında,

“.. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dâhil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir.

Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.” şeklinde karar verilmiştir. (Aynı yönde; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/2067 Esas, 2022/2176 Karar ve 2021/1762 Esas, 2021/2179 Karar sayılı kararları vb)

Dava dosyamızda dava dışı işçiye ödenen yıllık izin ve ihbar tazminatından dava dışı işçiyi çalıştıran son yüklenicinin sorumlu olacağı, kıdem tazminatı, UBGT ücreti ve hafta tatili ücretleri yönünden ise yüklenicinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumlu olacağı kabul edilmiştir. Davalı vekili dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemde tüm işçilik alacaklarının ödendiğini iddia etmiş ise de, dosya kapsamında buna ilişkin bir tespit yapılması mümkün bulunamamış , arabuluculukta ödenmesi kararlaştırılan işçilik alacakları esas alınmak suretiyle davalının dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak sorumluluğunda bulunan miktarlar bilirkişi tarafından hesaplanmıştır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin yukarıda yer verilen 2021/2735 Esas-2022/2436 Karar sayılı kararında, yüklenicilerin kıdem tazminatı, hafta tatili ücreti ve UBGT ücretinden işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklarına vurgu vapılmıstır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında açıkça anlaşılacağı üzere; işçiye ödenen kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, UBGT, hafta tatili ücreti ve AGİ'den iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesini feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda davalının sorumlu olduğu kabul edilerek Davacının 07/101/2024 tarihli ıslah dilekçesi de nazara alınarak davacının davasının kabulü ile ; Toplam 13.414,57 TL alacağın 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş , davacının dava dilekçesinde 25/08/2022 ödeme tarihinden itibaren avans faizi istenilmesi ibaresi sehven kısa kararda yazılmamış olup gerekçeli kararda bu husus maddi hata olarak değerlendirilip düzeltilmiştir .

BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR