Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/82 K.2024/624

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile karşı taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ile... .... .... davacı tarafça ödeme (.... ... .... E.) yapıldığını, karşı yanlarla imzalanan sözleşme hükümleri gereği Teşekküllerince ödenmek zorunda kalınan Kıdem tazminatı, UBGT, Yıllık İzin, Fazla çalışma vs. alacak kalemlerinden yüklenici firmaların sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

yüklenicilerin sorumlu olmasına rağmen Teşekkülerince yapılmak zorunda kalınan tüm ödemelerin yüklenicilerin sorumluluğu oranında ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle taraflarına ödenmesine karar verilmesini, yapılacak yargılama neticesinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, her birine karşı ayrı ayrı olmak üzere şimdilik 50,00-TL olmak üzere toplam 250,00,-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranının belirlenerek tahsiline ve her türlü yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2023/82 Esas sayılı dosyamız kapsamında yargılama devam ederken, davacı yanın davalılardan ...Telekominikasyon yönünden davayı takip etmediklerini bildirmeleri üzerine, 27/02/2024 tarihli celsede, davacı tarafından davalılardan ...Telekominikasyon...şirketi aleyhine açılan davanın işbu dosyadan tefrikine, tefrik edilen dosyanın Mahkememizin ayrı bir esasına kaydedilerek ayrı bir esas üzerinden yargılamasına devam olunmasına, eldeki davada; davacı tarafından davalılar ...

Taahhüt Eğitim Bilgisayar Sağlık Turizm Temizlik Güvenlik Hizmetleri Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Taahhüt Sosyal Hizmet Gıda Ve İhtiyaç Maddeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...Grup Sosyal Hizmetler İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın yargılamasına devam olunmasına karar verilmiştir.

Davacı vekilinin 05/07/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; davalı ... yönünden 3.710,77 TL, ... yönünden 2.794,53 TL, ... yönünden 18.271,34 TL, ...Grup yönünden 1.870,65 TL olmakla toplam dava değerinin 26.647,29-TL olarak ıslah edildiği görülmüştür.

Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin mahkeme ilamı ve icra dosyası ile ilgili ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

27/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı ... Üretim A. Ş. tarafından dava dışı işçi ... için ödenen toplam 55.237,78-TL'den davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olabileceği,

SIRA

DAVALI ŞİRKET

GÜN SAYISI

Sorumlu olduğu miktar Yıllık izin ... Ferilerinden sorumlu olduğu miktar

TOPLAM

Davadaki Talep 1 ... İnşaat... Ltd. Şt. 2393 18.271,34

18.271,34 50,00 2 ... İnşaat ... Ltd. Şti. 366 2.794,53

2.794,53 50,00 3 ...Grup ... Ltd. Şti. 245 1.870,65

1.870,65 50,00 4 DSG Taahhüt... Ltd. 486 3.710,77

3.710,77 50,00

TOPLAM

3490 26.647,29

26.647,29 200,00

Davalılardan Tasfiye Halinde ...Telekominikasyon Bilişim Temizlik Medikal Yemek Sosyal Hizmetler Ve İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi hakkındaki davanın 28.02.2024 tarihli ara kararı ile işbu asıl davadan tefrik edildiği, icra dosyasına 29.03.202019 tarihinde 42.737,78-TL ve 02.04.2019 tarihinde 55.237,78-TL olmak üzere toplam 55.237,78-TL yatırıldığı..." hususları belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir... .... .... ., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir.

İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. .... .... .... .) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.