Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/106 K.2024/480

...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 08/05/2024

KARAR TARİHİ : 15/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 20/11/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı...şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; 2013-2016 yılları arasında .... .... .... Limited Şirketi isimli, 0690472183 vergi no'lu ticari işletmesinin, faaliyetini ekonomik sebepler nedeniyle 2016 yılında durdurduğunu, Kazan Vergi Dairesi tarafından 31/10/2016 tarihinde işletmesinin re'sen terkin edildiğini, işletmenin faaliyetini durdurması sonrası işletme ile ilgili malzemeler ve evrakların o zaman ikamet etmiş olduğu.... .... .... adresindeki binanın deposuna yerleştirdiğini, şu an şirketi tasfiye etmek istediğini, evrakları sakladığı depoda yönetim kurulu karar defterini bulamadığını; defterin kaybolduğunu, Şirket tasfiyesini başlatmak için yeniden karar defteri çıkarabilmek adına tarafına zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; TTK'nın 82/7. Maddesine dayalı olarak açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.

6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesi; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklindedir.

Zayi belgesi isteminin ileri sürülebilmesi için, defteri saklamakla yükümlü olan tacirin tüm özeni göstermesine rağmen engel olamayacağı sebeplerle (Doğal afet veya hırsızlık gibi) zayi olması, ayrıca zayiinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede davanın açılması gerekmektedir.

TTK 82/7’de kanun koyucu defter ve belgeleri zayi olan tacire (ve diğer ilgililere) zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin “yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet sebebiyle“ zayi olması gerektiğini belirtmektedir.

Bu düzenleme özellikle iki açıdan önem taşımaktadır: Kanun koyucu bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmakta olup, ikinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır.

Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte zayi belgesi istenebilecek olan olayın da, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Yani diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında fonksiyonel bir bağ olmaması gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre; davacı...şirket temsilcisi, şirkete ait ticari defterlerin ikamet ettiği binanın deposuna yerleştirdiğini ancak şuan da bulamadığını belirterek defterlerin kaybolduğunu ileri sürmüş ise de, TTK'nın 82/7. maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleştiği veya kanunda sayılan hallerin benzeri olağan dışı bir durumun bulunduğu hususu iddia edilmediği gibi, somut olayda TTK'nın 82/7. Maddesi anlamında bir durumun gerçekleştiğine dair herhangi bir delil veya emare de görülmemiştir. Yine defterlerin ne şekilde saklandığı, kilit altına alınıp alınmadığı veya gerekli muhafaza tedbirlerinin alınıp alınmadığı hususlarında davacı...yanın gerekli tüm dikkat ve özeni gösterdiğine dair herhangi bir delil sunulmamıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında somut olayda TTK'nın 82/7. Maddesi anlamında herhangi bir olağan dışı durum meydana gelmediği, tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile defterin kaybına neden olduğu kanaat edilmiş bu itibarla zayi belgesi isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza